Niets is leuker - en lekkerder - dan tomaatjes uit eigen tuin. Daarvoor zaai je ze binnen voor, vertroetel je ze op vensterbank, hard je ze volgens een strak schema af, en krijgen ze het beste plekje in je bak. Weken later spot je de eerste bloemen, zie je groene tomaatjes, en zelfs al een paar die al wat verkleuren. En dan zie je opeens iets dat niet helemaal klopt. Krullend blad, rare vlekken op het blad, tomaten die barsten, tomaten met nare vlekken. Logisch dat je daar flink van baalt. Maar niet elk vlekje betekent dat je je plant meteen op hoeft te geven.

Oorzaken van groene tomaten van binnen

Heb je ooit rondgekeken in je tuin en je afgevraagd waarom je tomaten nog niet rijp zijn? Sappige tomaten zijn heerlijk, maar tomaten zijn minder lekker als ze onrijp, hard en smaakloos zijn. Maar waarom stopt het rijpingsproces soms? Warmte is de sleutel tot het kweken van sappige, rijpe tomaten. Als ze worden blootgesteld aan koude temperaturen, kan het rijpingsproces stoppen.

Als een tomaat nog groenig is vanbinnen, dan is de tomaat gewoon nog niet rijp. Wanneer tomaten gaan afrijpen is niet alleen van uitwendige factoren (temperatuur, zon etc.) afhankelijk maar ligt ook aan het ras dat je hebt. Er zijn nu eenmaal vroege en late(re) rassen. En dan scheelt het natuurlijk ook weer wanneer je de planten gezaaid hebt. Vroeg gezaaide tomaten zullen ook eerder rijpe vruchten geven dan later gezaaide ook al is dat maar betrekkelijk. Heel erg vroeg zaaien heeft ook weer geen zin want de dan nog extra 'tijdwinst' is maar marginaal. Het aantal uren daglicht speelt bijvoorbeeld ook een rol en veel uren daglicht zijn er heel vroeg in het jaar nog niet.

Celeste gaf aan dat ze een mooi aantal tomaten dit jaar heeft, maar ze rijpen onregelmatig, dwz dat er een stuk groen blijft vooral de bovenkant, en vroeg zich af of dit het gevolg is van teveel zon of dat er een ander probleem is. Manou antwoordde dat het lijkt op een groenkraag, en dat het groene stuk van het vruchtvlees hard en oneetbaar is, en dat je dat er wel af kan snijden. Groenkraag wordt onder meer veroorzaakt door teveel hitte/warmte of zon, teveel stikstofbemesting en teveel zouten in de grond. Als de planten onder glas staan is het wijs van je serre te witten tegen de hevige zonnestralen, en anders wil wat meer groen laten hangen over de vruchten ook wel helpen, (minder blad snoeien).

Ook niet teveel stikstof bemesting maar wel kalium patentkali strooien. Zon afschermen met wit vliesdoek en bladeren niet afsnijden boven groen tomaten.

Hoe groene tomaten te laten rijpen

Wil je weten hoe je tomaten binnen kunt laten rijpen? Nadat je je tomaten ruim de tijd hebt gegeven om zelf te rijpen, komt er een moment waarop je kunt ingrijpen om ze een handje te helpen. Welke methode je ook kiest, het belangrijkste is dat je tomaten kiest die tekenen van rijping vertonen. Dit kun je herkennen aan de kleurverandering. Het is het moment waarop je groene tomaten op bepaalde plekken een meer gele of oranje tint krijgen.

Wat is dan de beste manier om groene tomaten te rijpen? In een ideale wereld zouden ze dat op natuurlijke wijze doen, in de juiste temperatuursomstandigheden in de buitenlucht. Het goede nieuws is dat er verschillende manieren zijn om groene tomaten te laten rijpen, zodat je er eerder van kunt genieten.

Methoden om tomaten te laten rijpen:

  1. Gebruik een rijpe banaan of appel: Doe je tomaten in een zak en doe er een rijpe banaan of appel in. Zorg ervoor dat ze niet te veel worden platgedrukt. Wikkel je tomaten in absorberend keukenpapier voordat je ze in de rijpingszak plaatst. Ze zullen waarschijnlijk op verschillende tijdstippen rijp zijn.
  2. Kies zorgvuldig welke vensterbank je gebruikt: Leg een paar vellen keukenpapier op de vensterbank en rangschik de tomaten erop. Haal ze eruit als ze rijp zijn.
  3. Hang de hele plant ondersteboven: Voor deze methode heb je de hele plant nodig. Je hoeft de tomaten dus niet eerst van de tros te halen. Neem de plant mee naar binnen en hang hem ondersteboven om verder te rijpen.

Tomatenziekte en preventie

'Phytophthora infestans' is een besmettelijke schimmelziekte waar tomaten en aardappels heel gevoelig voor zijn. De tomatenziekte is een schimmelziekte. Tomaten én aardappels zijn er heel gevoelig voor. Men noemt het dus net zo vaak de aardappelziekte. De schimmel verspreidt zich zomers, in natte periodes, razendsnel door de lucht. Hoe herken je het? In het begin zie je alleen ronde bruine vlekken op het blad.

Tips om tomatenziekte te voorkomen:

  • Verzorg je planten zo goed mogelijk.
  • Geef regelmatig water aan de voet van de plant.
  • Geef elke 5 weken een eetlepel extra voeding.
  • Zorg voor wat steun als ze dat nodig hebben.
  • Haal de dieven van de hoge tomaten telkens weg.
  • Zorg ervoor dat regenwater makkelijk op kan drogen.
  • Knip dus af en toe ook een gezond blad weg om de plant wat lucht te geven.
  • Inspecteer je planten regelmatig, vooral bij vochtig en warm weer en tegen het eind van de zomer.
  • Knip aangetast blad meteen weg, net als de tomaatjes met een vreemde kleur.

Overigens is niet elke tomatensoort even gevoelig voor de aardappelziekte. Zo is onze kerstomaat Sweetie zo gekweekt dat ie er minder vatbaar voor is. Ontdek je de ziekte te laat en hangen er tomaten aan je planten die nog niet helemaal rood zijn? Verzamel de tomaatjes die al een beetje rood zijn, en leg ze op een schaal. Zet de schaal op een zonnige vensterbank.

Zijn groene tomaten giftig?

Het is een bekende wijsheid van oma: de groene delen van de tomaat zijn giftig en moeten weggesneden worden. In onrijpe toestand, als een tomaat nog helemaal groen is, bevat de tomaat inderdaad het giftige alkaloïde solanine. Slechts 25 milligram solanine maakt zich al onaangenaam merkbaar: je krijgt er hoofdpijn en buikpijn van, en krijgt last van je darmen. Meer dan 400 milligram kan het lichaam niet aan en zou de dood tot gevolg hebben.

Maar zo gevaarlijk zijn groene tomaten niet: bij onrijpe tomaten werd een solaninegehalte van maximaal 32 milligram per 100 gram vruchtvlees gemeten. Om vergiftigd te worden, zou men daarom kilo's groene tomaten moeten consumeren. Aangezien men normaalgesproken salades maakt met rode tomaten, hoeft men zich geen zorgen te maken om solanine. Want in de zon rijpt de tomaat en kleurt hij rood. Daarbij verdwijnt het giftige groen bijna helemaal.

Soms vindt men bij de steelaanzet nog weleens groene plekken, en deze bevatten daadwerkelijk nog solanine. Wie het zekere voor het onzeker wil nemen kan deze wegsnijden - daardoor smaken de tomaten ook beter. Maar wie dit vergeet zal zich niet meteen onwel gaan voelen, want daarvoor zou men enorme hoeveelheden moeten eten.

Wat te doen met geoogste groene tomaten?

Kun je groene tomaten eten? De groene tomaten aan de plant zijn niet veilig om zo te eten omdat ze giftig zijn. Er is echter een manier om ze toch te kunnen gebruiken. Door de groene tomaten te verhitten, worden de schadelijke stoffen vernietigd en kun je ze nog steeds gebruiken om gerechten mee te maken. De smaak is wel een beetje zuur, dus houd daar rekening mee.

Ideeën voor het gebruik van groene tomaten:

  • Leg ze naast rijpe appels en bananen.
  • Leg ze in de warme woonkamer.
  • Maak er tomaten chutney van!

Recept voor tomaten chutney

Wat heb je nodig? Voor 2 potten van 450 gram:

  • 800g tomaten groene of rode tomaten
  • 1 rode of witte ui
  • 2 appels
  • 100g frambozen
  • 150g rietsuiker
  • 150ml appelazijn
  • beetje grof zout
  • 70g rozijntjes
  • 1 eetlepel kaneel
  • 2 potten met deksel 450g

Bereidingswijze:

  1. Snijd de groene en rode tomaten in stukken en snipper de ui. Doe ze samen in een grote kom, voeg zout toe en laat het een uur staan.
  2. Verwijder het klokhuis van de appel en snijd deze in kleine stukjes. Breng appelazijn en suiker aan de kook in een pan. Voeg de appels en rozijnen toe en laat het geheel 10 minuten zachtjes pruttelen op halfhoog vuur.
  3. Giet het tomaten-uienmengsel af in een vergiet. Voeg dit, samen met de frambozen, toe aan de pan met appels. Roer alles goed door elkaar.
  4. Laat het mengsel ongeveer 50 minuten koken totdat het een dikke massa wordt.
  5. Maak de potten schoon en steriliseer ze. Plaats ze in een pan, giet er kokend water overheen en zorg dat de potten helemaal onder water staan. Breng het water aan de kook en laat het een kwartier staan. Haal de potten voorzichtig uit de pan met een tang, vul ze snel met de kokendhete chutney, draai de deksels erop en laat de potten ondersteboven afkoelen.

Deze potten kun je zeker een jaar bewaren! Chutney smaakt heerlijk bij een kaasplank of als bijgerecht bij vlees.

labels:

Zie ook: