Tomaten zijn niet alleen gezond om te eten, maar ze worden ook vaak genoemd als een natuurlijk middel voor huidverzorging. Maar wat doet het precies, waar zit het in en hoe krijg je er genoeg van binnen? In dit artikel duiken we in de wereld van tomaten en hun effecten op de huid, en bespreken we zowel de voordelen als de nadelen.
De Voordelen van Tomaten voor de Huid
Tomaten zijn rijk aan verschillende vitamines en mineralen, waaronder vitamine C, zink, calcium en ijzer. Maar de belangrijkste component is lycopeen, een krachtige antioxidant die verantwoordelijk is voor de rode kleur van tomaten.
Lycopeen: Een Krachtige Antioxidant
Hoe roder de tomaten, hoe meer lycopeen ze bevatten. Lycopeen behoort tot de groep van de carotenoïden en staat bekend om zijn antioxiderende eigenschappen. Vrije radicalen kunnen schade aan een cel aanbrengen en spelen een belangrijke rol in het verouderingsproces. Lycopeen helpt deze vrije radicalen te neutraliseren.
Onderzoek toont aan dat tomatenpuree werkt tegen rimpels en huidveroudering. Dat is nog eens een goedkoop alternatief voor dure antirimpelcrèmes! Let wel, het werkt pas effectief als je 10 eetlepels tomatenpuree per dag eet aangelengd met 10 gram olijfolie. De toevoeging van een beetje vet zorgt voor een nog betere opnamecapaciteit. Lycopeen is immers een vetoplosbaar antioxidant. Bij de proefpersonen uit het onderzoek was de aanmaak van de procollageenlaag in de huid sterk toegenomen. Procollageen is een eiwit dat de huidstructuur helpt verbeteren. Bovendien was de huid 30% beter bestand tegen het schadelijk effect van UV-stralen.
Huidverjonging en Bescherming tegen UV-straling
Tomaten stimuleren de aanmaak van procollageen, een eiwit dat de huidstructuur helpt te verbeteren en daarmee zorgt voor huidverjonging. Bovendien is van carotenoïden, waartoe lycopeen behoort, bekend dat ze een mate van bescherming bieden tegen de schadelijke effecten van UV-straling van de zon. In onderzoeken van 12 weken kregen groepen personen drie doseringen lycopeen toegediend. De huid bleek tot 33 % beter beschermd tegen de zon bij de hoogste dosering.
Gezondheidsvoordelen van Lycopeen
Van lycopeen is aangetoond dat het bescherming biedt tegen kanker. De bewijzen zijn het sterkst bij prostaatkanker. Naast de beschermende werking van lycopeen is ook een therapeutische werking vastgesteld. Mannen met prostaatkanker kregen drie weken voordat de prostaatklier geheel of gedeeltelijk zou worden verwijderd tomatenlycopeen toegediend. Na analyse van het klierweefsel bleek dat de lycopeengebruikers kleinere tumoren hadden.
Uit een studie onder 725 mannen van middelbare leeftijd bleek dat de mensen met een laag gehalte lycopeen 330 % meer risico liepen op een hartaanval of beroerte dan mensen met een hoger lycopeengehalte in hun bloed. In een andere studie werd de dikte van de kransslagader van 520 gezonde mensen gemeten. Mannen met een laag lycopeengehalte in het bloed hadden gemiddeld een 18% dikkere kransslagader dan mannen met een hoger dan gemiddeld lycopeengehalte. Een dikkere kransslagader wijst op atherosclerose (aderverkalking). Lycopeen lijkt dus bescherming te bieden tegen hart- en vaatziekten.
Lycopeen en vruchtbaarheid
Omdat lycopeen in relatief hoge concentraties aanwezig is in de testikels en in spermavloeistof en lagere gehaltes zijn waargenomen bij onvruchtbare mannen werd het volgende onderzoek uitgevoerd. Dertig onvruchtbare mannen, in de leeftijd van 23 tot 45 jaar, kregen lycopeen toegediend. Na drie maanden was het spermagehalte in 66% van de gevallen aanmerkelijk gestegen en bij 53% was de beweeglijkheid van de spermatozoïden met een kwart verbeterd.
Bloeddruk verlagende werking
Een tomatenextract met o.a. lycopeen als werkzame bestanddeel, blijkt een gunstig effect te hebben op de bloeddruk. 40 personen met een matig verhoogde bloeddruk kregen eerst, gedurende 4 weken, een placebocapsule, daarna 8 weken het tomatenextract en daarna weer 4 weken de placebocapsules. De bovendruk daalde tijdens de inname van de lycopeen van gemiddeld 145mm naar 134mm kwikdruk en de onderdruk van 88mm naar 83mm kwikdruk. Na de tweede placeboperiode steeg de bovendruk weer naar de aanvangswaarde en de onderdruk naar 85mm.
Hoe Tomaten te Bereiden voor Maximale Voordelen
Hoewel koken van groenten meestal gepaard gaat met enig verlies aan voedingsstoffen, blijkt de beschikbaarheid van lycopeen uit een licht gestoofde tomaat groter dan uit een rauwe tomaat. Onder invloed van de verhitting worden de celwanden in de tomaat afgebroken waardoor meer lycopeen vrijkomt. Daarnaast wordt lycopeen onder invloed van hitte ook omgezet in een meer biologisch beschikbare vorm. De toevoeging van een beetje vet, bij voorkeur olijfolie, aan de tomatenbereiding zorgt voor een nog betere opname via de darmwand. Lycopeen is immers een vet oplosbaar antioxidant.
De Nadelen van Tomaten op de Huid
Hoewel tomaten veel voordelen hebben, zijn er ook potentiële nadelen om te overwegen, vooral als je een gevoelige huid hebt of lijdt aan huidaandoeningen zoals rosacea of eczeem.
Rosacea: Een Gevoelige Huidconditie
Rosacea is een chronische huidaandoening in het gezicht die veel voorkomt. De ziekte kenmerkt zich door verschillende klachten. Het is normaal dat je huid rood kleurt wanneer je je inspant. Maar bij mensen met rosacea ziet de huid ook vaak rood zonder inspanning. Bij couperose is er sprake van blijvend verwijde rode vaatjes in het gezicht. Bij de aandoening rosacea zie je die verschijnselen ook, maar vaak spelen er dan ook nog veel meer klachten zoals rode bultjes, zwellingen en soms ook droge, rode ogen.
De klachten bij rosacea en acne kunnen erg op elkaar lijken. Daarom wordt rosacea soms weleens ten onrechte aangezien voor acne. Maar bij acne zie je bijna altijd mee-eters, en dat zie je bij rosacea niet. De huid met rosacea is heel gevoelig. Daarom zijn huidverzorgingsroutines en leefstijl ontzettend belangrijk in het behandeltraject van rosacea.
Voeding heeft invloed op rosacea, dat is inmiddels wel duidelijk geworden uit onderzoeken. Toch kan ik je niet heel specifiek vertellen welke producten nu voor meer roodheid of onrust zorgen in het gezicht. Dit verschilt namelijk nogal per persoon. Wel lijken sommige voedingsmiddelen meer invloed te hebben dan andere. Dit geldt bijvoorbeeld voor producten die rijk zijn aan histamine of die histamine vrijmaken in het lichaam.
Eczeem: Een Chronische Huidaandoening
Constitutioneel eczeem is een niet-besmettelijke, chronische huidaandoening, die gepaard gaat met roodheid, zwellingen, vochtblaasjes, vochtafscheiding ('natten') en kloofjes. Het belangrijkste kenmerk is echter de jeuk, die vaak heel hevig kan zijn. Mensen met constitutioneel eczeem hebben vaak een (over)gevoelige huid die, sneller dan de huid van een gezond iemand, op allerlei prikkels uit de omgeving reageert.
In Nederland krijgt ongeveer 10% van de kinderen constitutioneel eczeem. Meestal in de eerste levensjaren. De helft daarvan heeft geen eczeemklachten meer als ze vijf jaar of ouder zijn. Waarom en hoe dat komt, weten we nog niet. In veel gevallen zijn de eczeemklachten bij kinderen mild van aard, maar een deel van de kinderen met eczeem (ongeveer 20%) heeft het in ernstiger mate. Ongeacht de ernst is het belangrijk om het eczeem goed te behandelen. Allereerst de huidverzorging, want een goede conditie van de huid is essentieel.
Alternatieven en Voorzorgsmaatregelen
Als je twijfelt over het gebruik van tomaten op je gezicht, zijn er verschillende alternatieven en voorzorgsmaatregelen die je kunt overwegen:
- Milde Huidverzorging: Gebruik producten die speciaal zijn ontwikkeld voor de gevoelige huid en die geen irriterende ingrediënten bevatten.
- Test Producten: Test nieuwe producten altijd op een klein stukje huid voordat je ze op je hele gezicht aanbrengt.
- Raadpleeg een Specialist: Bij aanhoudende huidproblemen is het raadzaam om een dermatoloog of huidtherapeut te raadplegen.
Tabel: Overzicht van Voordelen en Nadelen
| Voordelen | Nadelen |
|---|---|
| Rijk aan lycopeen, een krachtige antioxidant | Kan irritatie veroorzaken bij gevoelige huid |
| Stimuleert de aanmaak van procollageen voor huidverjonging | Niet geschikt voor mensen met rosacea of eczeem |
| Biedt bescherming tegen UV-straling | Potentiële allergische reacties |
| Kan helpen bij het verminderen van rimpels | Zuurheid kan de huid irriteren |
labels:
