Tomaten Kweken: Een Stap-voor-Stap Handleiding

Je eigen tomaten kweken is ontzettend leuk en bovendien niet moeilijk! Natuurlijk kun je gewoon een tomatenplant kopen in het tuincentrum, maar wanneer je zelf tomaten zaait, heb je veel meer keuze.

Stap 1: Kies de Juiste Tomatenrassen

Er zijn namelijk ontzettend veel soorten tomaten zaden te koop. Kies tomatensoorten en -rassen die bij je situatie passen. Zelf kweek ik tomaten in een kas en beoordeel de tomatenrassen op smaak, hoeveelheid productie, bijzonderheid en plantgezondheid.

Ga je buiten tomaten kweken, dan is het ook belangrijk om te letten op snelheid van oogst (vroege, midden of late soort) en Phytophthora resistentie. Om tomaten met een heerlijke tomatensmaak te krijgen, kun je de verkrijgbare standaard tomatensoorten als ook hybride tomatenzaden beter links laten liggen. Er bestaan een groot aantal prachtige oude en zaadvaste soorten die robuust zijn en een geweldige smaak hebben. Hier zitten ook veel variëteiten bij die prima geschikt zijn voor de vollegrondsteelt.

Enkele voorbeelden van tomatenrassen zijn:

• De “Ananas tomaat” is een tomaat met geel vruchtvlees en roodachtige marmering.
• Een andere lekkere vleestomaat is de “Coeur de Boeuf” variëteit, ook wel ossenhart genoemd.
• De fruitig-zoete vleestomaat “Berner Rose” is afkomstig uit Zwitserland.
• De “Andenhorn” flestomaat komt uit Peru. Hij heeft een verfijnde smaak en is fruitig-zoet.
• De felrode en fruitige buitentomaat “Matina” is gekweekt in Zuid-Duitsland.
• De Amerikaanse cherrytomaat “Black Cherry” is paars van kleur en heeft een uitzonderlijk lekkere smaak.
• De kerstomaat “Zuckertraube” geeft massa’s heerlijke vruchten.
• De kerstomaat “Besser” is een robuuste, hoogproductieve variëteit uit Freiburg.

Stap 2: Tomaten Zaaien

Tomaten zijn vanaf maart makkelijk uit zaad op te kweken. Tomaten voorzaaien doe je binnen, op een warme en licht plek. Het duurt bij tomatenplanten van zaaien tot oogsten een aantal maanden. Daarom beginnen we al vroeg met het voorzaaien van de tomatenzaden, binnen in het raamkozijn.

Wanneer je dat het beste kunt doen, is afhankelijk van hun uiteindelijke standplaats: in de kas of buiten. Ga je in een kas tomaten kweken dan kan je het beste vanaf half februari starten met voorzaaien. Tomaten die buiten komen te staan, kun je beter wat later binnen voorzaaien, vanaf begin april. Zo zorg je ervoor dat de planten de juiste grootte hebben op het moment dat je ze uitplant. Ga je buiten tomatenplanten kweken, zaai dan de tomatenzaden tussen half en eind maart.

Voor het zaaien in zaaibakken of zaaipotjes kun je het beste kant-en-klare stekgrond gebruiken, ook wel zaaigrond genoemd. Deze grond bevat weinig voedingsstoffen om de wortelvorming van de zaailingen te stimuleren. Met een mengsel van tuinaarde, compost en zand kun je zelf stekgrond maken. Vul potjes, die drainagegaatjes aan de onderkant hebben, met goede zaaigrond. Verdeel enkele zaadjes (niet teveel!) gelijkmatig over de grond. Leg altijd 2 tot 3 tomatenzaadjes per potje, de zaden kiemen nooit allemaal 100%.

Strooi de tomatenzaden af met vermiculiet. Vermiculiet zorgt dat de tomatenzaadjes goed vochtig blijven, maar is ook heel luchtig. Daardoor kiemen de tomatenzaadjes veel beter. Geef je tomatenzaden water en zet de potjes in een zaaibak met een deksel, om de grond vochtig te houden. Bedekken met wat huishoudfolie kan ook. Spuit met de plantenspuit de vermiculiet goed nat en zet de potjes weg op een warme plek van 20℃.

Zet de potjes op een lichte, warme plek. De ideale kiemtemperatuur ligt rond de 20 tot 24 °C. De ontkieming begint dan al na acht tot tien dagen. Verwijder de folie van het potje wanneer de eerste zaailingen van je tomatenplanten verschijnen. Als de tomatenzaden gaan kiemen laat je per potje 1 tomatenplantje groeien door de andere te verwijderen.

Stap 3: Verspenen van de Zaailingen

Verspeen de zaailingen van je tomaten wanneer ze ongeveer 10 cm groot zijn. Als de zaailingen twee échte blaadjes hebben, is het tijd om ze te verspenen: verplanten in grotere potjes. Dit stimuleert sterke wortelgroei. Aan het dunne steeltje van je zaailingen zitten kleine haarworteltjes. Door je tomatenplantjes te verspenen, groeien deze uit tot nieuwe wortels.

Plant de stengels dan zo diep mogelijk in een groter en diep potje. Plant de tomatenzaailingen in hun nieuwe pot iets dieper dan voorheen. Dieper planten zorgt voor extra wortelvorming, een basisvereiste voor een goede oogst. Haal de zaailing voorzichtig uit de grond, bijvoorbeeld met een lepeltje. Geef direct water en zet de plantjes op een lichte, warme plek.

De nieuwe pot kan het beste een diameter van negen tot elf centimeter hebben en worden gevuld met universele aarde of goed gerijpte compost. De tomaten hebben nu namelijk een goede verzorging met voedingsstoffen nodig.

Stap 4: Uitplanten van de Tomatenplanten

Kweek je je tomaten buiten? Wacht dan met tomaten planten tot het risico op vorst voorbij is en de grond warm genoeg is. Dat is in principe na IJsheiligen (half mei), maar houd altijd de weersverwachtingen in de gaten. Vanaf half mei kunnen de tomaten in de tuin of op het balkon worden geplant. Ook hier geldt dat de jonge plantjes iets dieper in de grond moeten worden geplant.

Uitplanten in de kas kan wat eerder, na half april. In Nederland kan je vanaf 14 mei (ijsheilige) tomatenplanten buiten planten. Afharden: Ga je de tomaten buiten planten? Laat ze dan eerst een paar dagen wennen aan de wind en zon.

Kies een zonnige, beschutte plek uit. Graaf een plantgat, dat groter is dan de pot waar de jonge tomatenplanten in groeien. Strooi hier organische mest in en plant daar de jonge tomatenplanten op. Heb je meerdere tomatenplanten, houd dan 50 cm tussen de planten aan. Geef goed water rondom de geplante planten, zodat de grond goed om de wortels spoelt.

Stap 5: Verzorging van de Tomatenplanten

De vijfde stap is het verzorgen van je planten voor een rijke bloei en heerlijke, smaakvolle vruchten. Tomaten zijn sterke groeiers en hebben dus veel mest nodig, zelfs nadat ze in de volle grond zijn geplant. Voeg een flinke portie compost toe aan het plantgat om aan de behoeften van de voedselhongerige plant te voldoen. Tomatenplanten hebben veel behoefte aan voeding.

Een goede basisvoeding voor tomaten-, courgette-, komkommer-, pompoen-, aubergineplanten en andere groentegewassen zijn gecomposteerde mestkorrels. Deze bevatten veel soorten mineralen, die de groenteplanten nodig hebben. Bij het planten van de jonge tomatenplanten, gooi ik voor het planten 6 handen (150 gram) gecomposteerde mestkorrels in het plantgat. Daarna plant ik de tomatenplant in het plantgat.

De organische voeding komt geleidelijk voor de planten vrij, die daardoor zeer goed groeien en smaakvolle tomaten geven! Tomatenplanten houden van een warme en zonnige plek. In kas heb je altijd voldoende warmte, daardoor groeien tomatenplanten hierin erg goed. Het seizoen is langer en je kan dus meer tomaten oogsten. In de zomer kan het in een kas te heet worden, als die niet voldoende kan ventileren. Het wit krijten van de kas kan de ergste hitte van de zonnestralen uit de kas houden.

Voeding: Tomaten zijn hongerige planten, ze hebben veel voeding nodig. Zodra je de bloemetjes ziet verschijnen, gebruik je voeding die de bloei en vruchtzetting bevordert, zoals BioCanna Flores. Water geven: Laat de bodem niet uitdrogen. Geef tomatenplanten regelmatig water. Liever elke keer een klein beetje, dan in een keer heel veel. Geef water aan de onderkant van de stengel en niet op de bladeren van de plant.

Dieven van Tomatenplanten

Alle tomaten - behalve struiktomaten - moet je dieven. Dit betekent dat je de kleine scheuten in de oksels van de bladstelen verwijdert. Dit doe je door de dief (de okselscheut) tussen duim en wijsvinger te nemen en hem zover naar links of rechts te buigen dat hij afscheurt. Dieven groeien tussen de hoofdstengel en de zijtakken. Dieven is een ander woord voor het verwijderen van de zijscheuten bij tomatenplanten. Bij elk blad van een tomatenplant groeit in de oksel (de oksel is de plek waar het blad aan de stengel van de plant vastzit) een zijscheut (dief).

Knijp ze met je vingers weg zodra ze een paar centimeter lang zijn. Snoei je de dieven niet weg, dan wordt de plant heel vol, met heel veel blad en trossen. Het gevolg is dat de planten te vol worden en de tomaten daardoor klein blijven. De oogst is dan kleiner en ook moeilijker dan wanneer er wel goed gediefd wordt.

Tomatenbloemen Bestuiven en Snoeien

Aan de trossen van de tomatenplanten groeien gele bloemetjes. In het bloemetje zitten stuifmeel en een stamper. Als het gele tomatenbloempje rijp is, dan valt er stuifmeel op de stamper van de bloem. Op dat moment is de bloem bestoven en gaat er een tomaat groeien. Als er niet op tijd stuifmeel op de stamper valt, dan groeit er geen tomaat.

Dat stuifmeel valt op de stamper als de bloem beweegt door wind of door insecten, die de stuifmeel uit de bloem willen halen. Staan je tomatenplanten buiten, dan is er wind en zijn er insecten genoeg en gaat dat vanzelf. Staan je tomatenplanten in een kas, dan heb je niet zoveel wind of insecten. Door op de bloem met je handen te tikken, worden de bloemen ook bestoven. Doe dit 3x per week rond de middag, zodat de tomatenbloemen worden bestoven.

Bij vleestomatenplanten kan het verstandig zijn om de trossen op 3 tot 4 vruchten te snoeien. De vleestomaten worden dan mooi groot en de plant blijft ook goed doorgroeien.

Tomatenplanten Opbinden

Als je niets doet met je geplante tomatenplanten, dan kruipen de tomatenplanten over de grond en wordt het een grote bos met bladeren. De tomaten moet je tussen al dat blad zoeken. In een kas vind ik dat zonde van de vaak beperkte ruimte en buiten blijven de tomatenplanten te lang nat als het regent waardoor de kans groot is op Phytophthora.

Opbinden is beter om de hierboven beschreven problemen te voorkomen. Steek een bamboestok van 2 tot 2,50 meter zo diep mogelijk naast je geplante tomatenplant. Elke keer als de plant weer een stuk is gegroeid, bindt je hem vast aan de stok met een juten touw of handige clip.

Extra tips voor de verzorging:

• Controleer je planten regelmatig op bladluizen, neusrot en schimmelziekten zoals Phytophtora.
• Vanwege hun grote gevoeligheid voor schimmelziekten, zoals bruinrot, moet je de tomaten alleen water geven in het wortelgebied en geen water over de bladeren sproeien.
• Bescherming tegen de regen door middel van een afdak of een kas zorgt ook voor minder schimmelziekten.
• Om de groei van de tomaten te bevorderen, moet je regelmatig de okselscheuten verwijderen, het zogenaamde “dieven”, om de opwaartse groei van de tomatenplant te bevorderen.

Stap 6: Oogsten van de Tomaten

Enkele weken nadat de bloemetjes verschijnen zie je de eerste rijpe tomaten. Hier doe je het uiteindelijk allemaal voor: heerlijke zelfgekweekte tomaten! Pluk alleen de tomaten die volledig gekleurd en stevig zijn en laat de niet rijpe vruchten aan de plant hangen tot ze rijp zijn. Je zou denken dat je wacht tot ze helemaal goed van kleur zijn, maar eigenlijk is het beter om tomaten te oogsten voordat ze rijp zijn.

Na het zaaien, planten, watergeven en bemesten, opbinden en bestuiven van je tomatenplanten heb je dan eindelijk je eerste rode tomaat, die je kunt plukken. Maar hoe doe je dat? Iedere tomaat heeft een groene kroon, waarmee hij aan de tros vast zit. Waar de kroon van de tomaat aan de tros vastzit, zit een verdikking , een soort builtje.

Door met je hand de tomaat te pakken en met je wijsvinger op dat builtje te drukken en vervolgens je hand weg te draaien, breekt de tomaat op die verdikking af en heb je de tomaat geplukt. Dat is alles! 😀

Aan het einde van het seizoen (september) kan het helpen om vrijwel alle bladeren van je tomatenplanten te verwijderen, zodat de plant al zijn energie steekt in het rijpen van de laatste tomaten. Door begin augustus de kop uit de tomatenplanten te halen, groeien de laatste trossen met tomaten groter.

Tomaten Kweken uit een Tomaat: Een Alternatieve Methode

Zoals je vast wel eens hebt opgemerkt zitten er een hoop zaadjes in een tomaat. Allemaal beginsels van een tomatenplant dus! Door ze in de grond te stoppen kunnen deze zaadjes zich heel goed ontwikkelen tot tomatenplant. Even wat geduld en je kunt met een paar maanden je eigen tomaten plukken!

Het enige wat je nodig hebt is een grote pot met aarde en een (over)rijpe tomaat die je in een paar plakken snijdt. Of wanneer een paar cherrytomaten hebt, kun je ze doormidden snijden. Vul de pot tot ongeveer driekwart met de aarde. Hiervoor kun je potgrond of compost gebruiken. Verdeel een stuk of vier plakjes tomaat in de pot met aarde en bedek de plakjes vervolgens met een klein laagje aarde van ongeveer 3 centimeter.

Geef de pot geregeld water en wacht een dag of tien. Je zal zien dat er na één tot twee weken al zo’n vijftig tot zestig kiemplantjes boven de aarde uitsteken. Dit zijn er natuurlijk veel te veel om allemaal uit te laten groeien tot plant. Kies daarom een stuk of vier van de grootste kiemplantjes uit (dit zijn namelijk de sterkste kiemplantjes) en haal ze samen met een kluitje aarde heel voorzichtig uit de potten.

Zet deze kiemplantjes in een nieuwe pot met grond en laat ze verder groeien tot ze groot genoeg zijn. Van deze vier plantjes kies je uiteindelijk de sterkste en grootste plant uit, de rest van de plantjes kun je weg doen. Zo houd je uiteindelijk één grote, sterke tomatenplant over waar je met een paar maanden tomaatjes van kunt plukken! Je kunt de tomatenplant in de pot houden, of in de volle grond zetten.

Tomaten Stekken: Een Slimme Manier om Meer Planten te Krijgen

Tomatenplant vergeten te dieven? Geen probleem! Dieven aan stamtomaten worden meestal verwijderd, zodat er meer energie naar de rest van de plant gaat. Maar als je eens een dief over het hoofd ziet, maak daar dan gebruik van. Hieruit kun je namelijk tomaten stekken! Tomatenplanten hebben de leuke eigenschap dat ze aan alle stengeldelen nieuwe wortels kunnen aanmaken, zodat ze nog harder kunnen groeien. Het beste kun je zo vroeg mogelijk in het seizoen de stekken van je tomaten nemen. Gestekte tomaten zullen wat later vruchten geven dan de ouderplant, wat betekent dat je het oogstseizoen kunt verlengen - zeker tijdens een goede nazomer. Je kunt ook proberen om later in het seizoen stekken te nemen en die vorstvrij in een kas te laten overwinteren.

Hoe te werk gaan:

1. Ververs het water af en toe en je zult al snel de eerste wortels zien verschijnen.
2. Zodra er voldoende wortels aan de stekken zitten, kun je ze in een pot zetten.
3. Plant je gewortelde tomatenstekken in potjes van 10 cm en laat ze nog even verder groeien tot het wortelstelsel goed ontwikkeld is.

Extra Tips en Overwegingen

• Tomaten worden niet direct buiten gezaaid, maar binnenshuis voorgekweekt en vervolgens vanaf half mei buiten geplant. Maar pas als de laatste kans op nachtvorst voorbij is!
• Eerder zaaien in januari of februari levert weinig voordeel op. Het duurt dan gewoon te lang voor de plantjes naar buiten kunnen.
• Vooral als de zaden op de vensterbank worden gezaaid, moet je beseffen dat de lichthongerige tomaten het daar niet meerdere maanden uithouden.
• Hoe langer ze daar blijven, hoe groter de kans dat ze spichtig worden, oftewel dunne, onstabiele scheuten die ontstaan bij een gebrek aan licht.
• Maak de stekgrond eerst goed vochtig.
• Verspreid de zaden vervolgens over de vochtige grond zodat ze ongeveer twee centimeter uit elkaar liggen.
• Bedek het zaad nu met een laagje aarde van ongeveer 0,5 tot 1 cm dik.
• Druk het geheel vervolgens voorzichtig aan met je hand of een plank en besproei de grond met een pompverstuiver.
• Span nu huishoudfolie over de zaaibak of het potje en zet het op een warme plek.
• Als alternatief kun je ook een glasplaat als afdekking gebruiken. De folie zorgt ervoor dat de grond vochtig blijft en werkt als een minikas.
• Tomatenzaden houden er niet alleen van dat het gelijkmatig vochtig is tijdens het ontkiemen, maar ook dat het warm is.
• Als alternatief voor folie zijn er speciale kweekbakken met deksels die voor een vochtig microklimaat zorgen.
• De ontkieming begint dan al na acht tot tien dagen. De twee langwerpige zaadlobben verschijnen als eerste.
• Na het ontkiemen zijn koelere temperaturen beter. Bij temperaturen van 15 tot 16 °C hebben tomaten minder kans om spichtig te worden, omdat ze zich dan langzamer ontwikkelen.
• Terwijl de kleine zaailingen groeien, kun je ze het beste meerdere keren per dag aanraken met de vlakke hand. Door deze stimulatie groeien ze veel sterker en stabieler.

labels:

Zie ook:

• Verse Tomatensoep Maken: Het Lekkerste Recept!
• Tomatensoep met Verse Tomaten: Het Ultieme Recept!
• Snel & Simpel: Heerlijke Tomaten Crèmesoep uit Blik!
• Groene Pompoen Soep Recept: Romig & Verwarmend
• Ontdek Hoeveel ml Een Standaard Kop Koffie Echt Is – Verrassende Feiten!