Het aspergeseizoen is officieel ten einde. Wie graag asperges eet, moet er komende week dus snel bij zijn. Maandag was het 24 juni en dat betekent dat het witte goud vanaf nu niet meer mag worden gestoken. Deze einddatum is ieder jaar hetzelfde, terwijl de start van het seizoen ieder jaar verschilt. We leggen je uit hoe dat zit.

De Duur van het Seizoen

Het aspergeseizoen loopt meestal van eind april tot 24 juni. De start van het seizoen verschilt ieder jaar, omdat het afhankelijk is van het weer en de bodemtemperatuur. Over het algemeen worden de eerste asperges rond april gestoken. En dat kan soms heel erg vroeg zijn. Zo werd aspergeboer Peter van der Heijden uit Gemert dit jaar al begin maart verrast, toen hij plotseling witte kopjes uit de grond zag steken.

Waarom Eindigt het Seizoen op 24 Juni?

De einddatum van het seizoen staat wel vast. Na 24 juni, de feestdag Sint Jan, worden asperges niet meer gestoken. Het is niet zo dat de plant na die datum plotseling stopt met groeien of niet meer te eten is. De reden heeft meer te maken met het seizoen voor het jaar erop.

Aspergeplanten worden meerdere jaren achter elkaar gebruikt, soms wel tien jaar lang. Om het volgende jaar weer een succesvolle oogst te hebben, moeten de planten genoeg tijd krijgen om aan te sterken en energie op te bouwen. Dat doen ze het beste als het nog zonnig en warm is. Vanaf 24 juni hebben de planten nog ongeveer honderd zonnige dagen waarop ze genoeg kunnen groeien.

"We hebben afgelopen maanden veel van de plant gevraagd, dus die moet weer kunnen herstellen", legt de aspergeboer uit. "De suikers moeten weer worden aangevuld. Hoe meer suikers in de plant zitten, hoe meer asperges je het volgende jaar hebt. En die suikers komen in de wortels dankzij veel zonlicht."

Als de planten genoeg energie hebben kunnen opslaan, kunnen ze de koude winterdagen overleven. Als telers niet op tijd stoppen met steken, kan het dus zo zijn dat de planten overbelast raken en het volgende jaar een minder goede oogst geven.

Peter is dit jaar wat eerder gestopt dan de officiële datum. Vorige week werden de laatste asperges op zijn perceel gestoken. "Ik was zelfs aan de late kant, want veel andere boeren lieten de asperges al eerder met rust", vertelt hij. "We hebben zo veel regen gehad dit seizoen, dat de kwaliteit van de oogst minder was. Het personeel was het ook wel een beetje beu om steeds in de regen te moeten werken. Dus iedereen is vrij vroeg gestopt met oogsten."

Dat de einddatum van het seizoen op de katholieke feestdag Sint Jan (het midzomerfeest, red.) valt, is volgens hem niet geheel toevallig. "Vroeger moest er gezamenlijk transport geregeld worden voor de boeren om asperges naar de veiling te brengen. Maar boeren moesten ergens stoppen met steken, want het transport hield op een gegeven moment ook op."

"Omdat iedereen hier in het zuiden katholiek was, kende iedereen de feestdag van Sint Jan, op 24 juni. Boeren hebben toen die dag als einddatum gekozen.

De Groei- en Oogstcyclus

Asperges hebben een specifieke groeicyclus. Het aspergeseizoen begint meestal zodra de bodemtemperatuur voldoende is opgewarmd, wat meestal rond half april is. Na 24 juni, de feestdag van Sint-Jan (Johannes de Doper), krijgen de aspergeplanten de tijd om te herstellen en energie op te slaan voor het volgende jaar. Het beëindigen van de oogst op deze datum geeft de planten de kans om nieuwe scheuten en bladeren te ontwikkelen, wat essentieel is voor de fotosynthese en de energieopslag in de wortels.

Kwaliteit en Duurzaamheid

Het te lang oogsten van asperges kan de kwaliteit van de asperges verminderen en de gezondheid van de plant aantasten. Door de oogst tijdig te stoppen, wordt de plant beschermd tegen overbelasting, waardoor de asperges het volgende seizoen weer van goede kwaliteit kunnen zijn.

Traditie en Cultuur

De datum van 24 juni heeft ook een culturele achtergrond. De feestdag van Sint-Jan markeert een traditioneel einde van de lente en het begin van de zomer in veel Europese culturen. In Nederland is dit een ingeburgerde traditie geworden die het einde van het aspergeseizoen symboliseert.

Verschillende soorten asperges

Voor de verschillende kleuren, waarvan de stengels van de asperges worden blootgesteld, is het zonlicht al dan niet verantwoordelijk. Witte asperges worden onder in de aarde in sleuven geteeld. Voordat het kopje in de zogenaamde aspergebedden zichtbaar is, wordt de asperge met een speciaal steekmes afgesneden. Zo behoudt de stengel zijn witte kleur.

Paarse asperges worden daarentegen pas geoogst als ze al een klein beetje door het aardoppervlak zijn gebroken. Blootstelling aan zonlicht produceert het plantenpigment anthocyanine, waardoor de uiteinden paars verkleuren. Groene asperges worden geheel zonder aardwallen geteeld en groeien grotendeels boven de grond. Door de bestraling van zonlicht vormt het pigment chlorofyl, dat verantwoordelijk is voor de rijke groene kleur.

Asperge Soort Teeltwijze Kleur Oogstperiode
Witte Asperges Onder de aarde in sleuven Wit April - 24 Juni
Paarse Asperges Iets door het aardoppervlak gebroken Paars April - Juni
Groene Asperges Geheel zonder aardwallen boven de grond Groen Eind Maart - Juni

Hoe Asperges Bewaren

Asperges kun je het beste op een koele (1-4°C), vochtige plek 1 tot 3 dagen bewaren. Het lekkerst blijven ze als je ze in een vochtige theedoek inwikkelt. Asperges zijn vers natuurlijk het lekkerst. Als je ze echter niet gaat gebruiken, bewaar ze dan in een koele en vochtige omgeving. Je kunt de houdbaarheid verlengen door ze in een vochtige theedoek of papier te wikkelen en in de koelkast te bewaren. Ongeschilde asperges zijn op deze manier ongeveer twee tot drie dagen houdbaar. Als je de asperges meteen schilt, kun je ze beter direct bereiden.

Bewaar asperges niet samen met producten die een sterke geur hebben, omdat de voorjaarsgroenten snel aroma’s opnemen. Rauwe asperges kunnen gemakkelijk worden ingevroren en zijn zes tot acht maanden houdbaar. De asperges moeten vóór het invriezen worden geschild. Vervolgens moeten de stengels stuk voor stuk worden ingevroren, om te voorkomen dat ze later aan elkaar plakken. Daarna kunnen ze in porties worden ingevroren.

Hoe Asperges Bereiden

Asperges kun je het best met een dunschiller of speciale aspergeschiller schillen. Schil witte asperges vanaf de kop. Dunne stengels hoef je niet te schillen en groene asperges ook niet. Verwijder de houtige ondereinden. Snijd 1,5 cm van de onderzijde en leg ze 30 minuten in koud water. Leg ze tot het moment van koken in het water om ze sappig te houden.

Breng de asperges in ruim koud water met een snufje zout aan de kook. Maximaal 5 minuten zachtjes doorkoken. Neem de asperges van het vuur en laat ze afhankelijk van de gewenste ‘bite’ 15 minuten met gesloten deksel doorgaren. De kooktijd is afhankelijk van hun dikte. Bij witte asperges is dat 6-10 minuten en groene asperges kook je in 3-6 minuten. Wanneer je asperges gaat roerbakken, doe je dit 2-3 minuten (groene asperges 3-5 minuten). Opwarmen in de magnetron kan ook: 5-8 minuten (groene 4-6 minuten).

Asperges kunnen natuurlijk niet alleen gekookt worden. Ze kunnen ook in een braadpan worden bereid. Een goed en eenvoudig alternatief is de oven: De stokjes zijn snel klaar in aluminiumfolie met kruiden en een beetje boter. Asperges zien er tevens goed uit op de barbecue.

Asperges in de Keuken

Asperges hebben een zachte smaak met een kenmerkend aroma. De groene variant smaakt wat sterker en kruidiger. Witte asperges worden vaak op de traditionele manier gegeten: met ham en ei. Of verwerk groene asperges in een lekkere salade, bijvoorbeeld koud in combinatie met sinaasappel. Asperges smaken ook heel goed bij vis en Aziatische gerechten. Of maak eens een heerlijk taartje van bladerdeeg, kaas en asperges.

Asperges zijn een uiterst sociale vertegenwoordiger en kunnen culinair fantasierijk gecombineerd worden. Naast aardappelen schitteren ook hollandaisesaus of gekookte ham, biefstuk, schnitzel of vis op zijn kant. Asperges smaken heerlijk in combinatie met tomaten. Ook in pastagerechten of risotto slaat hij een mooi figuur, en kruiden en specerijen geven hem een heel bijzonder tintje.

labels:

Zie ook: