In de Chinese voedingsleer is het ontbijt de belangrijkste maaltijd van de dag. Je hebt het wellicht weleens gehoord: ontbijten als een keizer, lunchen als een koopman en dineren als een bedelaar. Het ontbijt zou daarom de meest uitgebreide en voedzame maaltijd van de dag moeten zijn, maar wel eenvoudig en gebalanceerd. Het ontbijt is de starter van de dag en bepaalt het verloop van de dag. De nadruk moet liggen op eenvoud, minimale combinaties, goede verteerbaarheid, juiste temperatuur en het nuttigen in een ontspannen sfeer. Je kunt qua ontbijt steeds voor verschillende gerechten kiezen. Dat maakt het afwisselend en elk gerecht heeft zijn eigen kwaliteiten!
Het ontbijt wordt in China vaak buiten de deur gegeten. Het is snel, gemakkelijk en goedkoop waardoor veel mensen er voor kiezen om onderweg naar hun werk iets op te pikken en te eten. In de buurt van bushaltes, metrostations, kantoorgebouwen en scholen vind je meestal kleine kraampjes waar je jianbing kunt kopen, een beker pap haalt of snel een thee-ei oppikt. Dit zijn slechts een paar dingen die hier in China als ontbijt worden gegeten.
Wat maakt een goed ontbijt uit volgens de Chinese geneeskunde?
Een goed ontbijt, volgens de Chinese geneeskunde, is warm en gemakkelijk verteerbaar. Dit is vooral voor mensen met een zwakkere vertering van belang. Geen trek hebben in de ochtend is een teken van een zwakkere vertering. Een warme ontbijt helpt om de verteringsenergie te laten herstellen. De energie om te verteren is het sterkst in de ochtend, tussen 7 en 9 uur. Dit is ook het tijdstip waarop nuttige voedingsstoffen het best geabsorbeerd worden.
Voeding is een belangrijk onderdeel van de Chinese geneeskunde, bekend als "Food medicine". Het ontbijt is in de TCM (Traditional Chinese Medicine) de belangrijkste maaltijd van de dag om Qi (energie) op te bouwen.
Populaire Chinese ontbijt gerechten
Congee
Congee is een pap van graan gekookt in water. De Chinese naam voor dit gerecht is Shi-fan dat water-rijst betekent. De cantonese naam voor 'congee' is 'jook', in het engels wordt het 'porridge' genoemd. Er zijn talloze manieren om congee te maken. In China wordt congee meestal bereid met witte rijst, maar je kunt het ook maken van talloze andere graansoorten, of combinaties van granen. Ook de lijst van ingrediënten waarmee congee bereid kan worden lijkt onuitputtelijk: bonen, vlees, vis, zeevruchten, eieren, groenten en kruiden. In China vind je eettentjes waar honderden soorten congee op de menukaart staan.
Congee is ultiem comfort food en wordt traditioneel gezien bedoeld als ontbijt, maar kan ook goed als warme lunch of zelfs als avondmaaltijd. Congee kan op heel veel manieren bereid worden, met allemaal verschillende ingrediënten en toppings. De basis is altijd hetzelfde; het is rijst die lang gekookt wordt in bouillon. Het is daarmee ook super kidsproof, wanneer je een beetje let op de hoeveelheid zout, kan dit al vanaf heel jong gegeten worden!
Wat eet je bij congee?
Je kunt deze hartige rijstepap gewoon zo eten, zonder veel opsmuk, maar met een klein beetje meer moeite maak je er echt een feestje van.
Zelf kleed ik het graag aan met:
- Ragfijn gesneden gember
- Lente-ui
- Sojasaus
- Chili-olie
- Sesamzaadjes
Het pittige van de gember en het grassige van de lente-ui geven de congee extra frisheid. Wanneer we dit als avondeten serveren en we hebben die dag nog niet veel groente gegeten, dan vind ik het lekker om er wat doperwten of edamame boontjes doorheen te roeren!
Aziatische hartige rijstepapWat is congee eigenlijk?
Wie nog nooit van congee heeft gehoord, heeft waarschijnlijk geen idee, maar congee is een Aziatische rijstepap. In tegenstelling tot wat we in Europa kennen, is dit geen zoete, maar een hartige rijstepap. Van origine is het een Chinees recept, maar je vindt het in de hele Aziatische keuken. In het Thais heet het bijvoorbeeld Yuk of Yok en wordt het gegeten met vissaus en gehaktballetjes, in het Indonesisch kennen ze het als Bubur en eet je het vaak met ketjap en sambal!
Recept Congee
Dit is een basisrecept waar je alle kanten mee op kan. Het ultieme troostvoer.
Ingrediënten:
| Ingrediënt | Hoeveelheid |
|---|---|
| Verse gember | 3 plakken |
| Lente-ui | 3 stuks (grof gehakt) |
| Bouillonblokje kip | 1 blokje |
| Kippenbouten | 2 stuks (met bot en vel) |
| Zout | 1 snuf |
| Witte peper | Paar korrels |
| Water | 1,5 liter |
| Sushirijst | 200 gr |
| Kippendijen | 4 stuks |
| Oestersaus | 2 eetlepels |
| Gember (ragfijn gesneden) | Naar smaak |
| Lente-ui (fijn gesneden) | Naar smaak |
| Sojasaus | Naar smaak |
| Chili-olie | Naar smaak |
| Geroosterde sesamzaadjes | Naar smaak |
Bereiding:
- Bouillon maken: Voeg alle ingrediënten voor de bouillon toe aan een grote pan en breng aan de kook. Zet zachter en laat zo'n 75 minuten zachtjes pruttelen met de deksel op de pan. Proef en voeg eventueel wat zout toe. Laat een klein beetje afkoelen, en zeef de soep vervolgens.
- Congee koken: Breng de bouillon aan de kook en voeg de rijst toe. Roer een keer goed door en breng weer aan de kook, laat zacht koken.
- Snijd ondertussen de kippendijen in reepjes en meng deze met de oestersaus. Laat 30 minuten marineren, voordat je de kip toevoegt aan de congee en mee laat koken.
- Roer zo nu en dan de congee door en blijf koken tot de rijst uit elkaar begint te vallen en het een soort pap wordt. Dit kan tussen de 45 en 75 minuten in beslag nemen.
- Schep de congee in kommen en serveer met ragfijne gesneden verse gember, lente-ui, sojasaus en eventueel chili-olie en geroosterde sesamzaadjes!
Baozi
De baozi is een klein gestoomd broodje dat gemaakt wordt met diverse soorten vulling. De vulling bestaat vaak uit varkensvlees, maar ze worden ook geregeld met groenten gevuld. Denk daarbij aan Chinese chives of kool. Populair zijn ook de baozi gevuld met rode bonen pasta. Mijn persoonlijke favoriet is de met zoete, gele custard gevulde baozi.
Yóutiáo
De yóutiáo is een populair item op de menukaart als het om ontbijt gaat. Ook deze snack is gemaakt van deeg, maar wordt in tegenstelling tot de baozi niet gestoomd, maar gefrituurd. Een lang stuk deeg wordt op een hoge temperatuur gebakken en zodra de buitenkant goudbruin is, is de broodstengel klaar.
Jiānbing
Één van de meest populaire ontbijtsnacks in China is de jiānbing. De jiānbing is een grote pannenkoek, gemaakt van een beslag van meel, eieren, en kruiden. Eerst wordt de dunne pannenkoek gebakken, waar een ei overheen wordt gebroken en uitgesmeerd zodra de pannenkoek droog begint te worden. Vervolgens kies je de toppings die je op je pannenkoek wilt. Meestal is dit in elk geval een dunne, gefrituurde cracker, een sausje, en chilipeper.
Gebakken Pannenkoek
Deze gefrituurde pannenkoek zal je een beetje aan een oliebol doen denken. De textuur van deze Chinese ontbijt snack heeft veel van een oliebol weg. Het grote verschil is dat deze snack plat en rond is met een flinke laag suiker.
Beijingse Yoghurt (Suānnǎi)
De Beijingse yoghurt mag natuurlijk niet ontbreken in dit lijstje van typisch Chinees ontbijt. Deze yoghurt is één van mijn favorieten hier! Ik drink / eet hem graag op een warme zomerdag, dan is het een heel goede dorstlesser en verfrissing. Wat deze yoghurt lekker maakt is het feit dat hij niet gezoet is én hij is lekker dik en lobbig. Bijna alle yoghurt die je hier kunt kopen is zoet en lijkt meer op melk, wat naar mijn mening niet hoort. Deze Beijing suānnǎi is friszuur en heerlijk koel.
Mungbonen Melk / Sap
Deze is er één voor de wat meer avontuurlijke eter (of drinker in dit geval), een melk / sap van mungbonen. In Beijing is dit drankje behoorlijk populair bij het ontbijt; men denkt dat het gezond is om te drinken. Kan best zo zijn, maar dat neemt niet weg dat deze mungbonenmelk een behoorlijk sterke smaak en geur heeft.
Dumplings (Mongoolse variant)
Beijing is een melting pot van mensen die uit verschillende delen van China komen. Al die mensen hebben hun gewoonten en tradities meegenomen en ook de gerechten die kenmerkend zijn voor de gebieden waar ze vandaan komen. Dumplings worden door heel China gegeten, maar deze variant uit het Mongoolse deel van China is nét wat anders. De vulling is nogal anders doordat het lamsvlees is in plaats van varkensvlees en het deeg is ook anders.
Thee-eieren
Eieren zijn erg populair en horen dan ook bij een typisch Chinees ontbijt. De eieren worden eerst in gewoon water gekookt. Zijn ze gekookt, dan wordt de schaal licht gebroken waarna ze in donkere thee worden gekookt (voor een paar uur).
Yang Chun noedelsoep
Zoals ik al in een eerdere post schreef, maken Chinezen niet een vergelijkbaar onderscheid tussen ontbijt, lunch en diner zoals wij dat gewend zijn in het westen. Toch zijn er wel een aantal gerechten die vaker in de morgen, middag of avond gegeten worden. Zo ook de Yang Chun noedelsoep. Hoewel deze ook wel voor lunch en avondeten gemaakt wordt, is het gebruikelijker het voor ontbijt te eten.
Yang Chun noedels zijn traditioneel Chinees met een interessante naam. In de Chinese kalander, is Yang Chun is ook de naam voor de maand oktober. Yang Chun betekent namelijk 10, en oktober is de 10e maand van het jaar. Nu is natuurlijk nog niet helemaal duidelijk wat dat nou met dit gerecht te maken heeft. Toen de noedels voor het eerst opdoken in Shanghai kostten ze 10 fen. Yang Chun noedels zijn te herkennen aan de dunheid van de noedels en de helderheid van de soep. Van oorsprong worden er geen extra ingrediënten of toppingen gebruikt naast onderstaande ingrediënten. De noedels hoeven alleen in de bouillon te worden gekookt en dan in een kom te worden gemengd met de overige ingrediënten. Om deze reden is het dus een geliefd ontbijt.
labels:
