Moestuinieren wordt vaak gezien als een leuke maar arbeidsintensieve bezigheid die zwaar is voor je rug. Door tuinieren, volgens de principes van de permacultuur, niet als een strijd tegen de natuur te zien maar als een samenwerking, kun je ook met aanzienlijk minder inspanning veel uit je moestuin oogsten. Als enthousiaste moestuinier sta je voor vele keuzes, waaronder of je je gewassen in moestuinbakken of direct in de vollegrond gaat zaaien.

De (verhoogde) moestuinbakken zijn enorm populair. Vermoedelijk door de vierkante metermoestuinbakken. Een bak ziet er handig en overzichtelijk uit. En 't is tevens een mooi verdienmodel voor winkels en webshops. Maar als je een moestuin gaat aanleggen hóeft het niet voor de hand te liggen om met bakken te gaan werken. Er is namelijk ook de vollegrond. Ik leg je de voor- en nadelen uit van moestuinieren in vollegrond en in verhoogde bakken.

Wat zijn de voordelen van verhoogde bakken?

  • Grond in de bak warmt sneller op
  • Overzichtelijker door duidelijke afkadering
  • Werken op hoogte
  • Betere drainage
  • Zittend moestuinieren (rolstoel of op de rand)
  • Vrije keuze van materialen waarmee je de bak vult

Een verhoogde moestuinbak warmt snel op in het voorjaar, omdat de wanden opwarmen door de zon en warmte van de lucht. Dit betekent dat je dus ook eerder kan zaaien in het voorjaar. Begin februari zou je bijvoorbeeld al kunnen beginnen met het zaaien van verschillende sla soorten. Sla soorten doen het goed met wat kou, maar hebben aan de andere kant wel een beetje warmte van het voorjaar nodig.

Esthetisch aspect: Een van de redenen om in bakken te gaan moestuinieren is het esthetische aspect. We houden er op een een of andere manier van om onze huizen en tuinen netjes in te richten. We houden van afbakenen, van kaders en overzicht. En daar valt natuurlijk wat voor te zeggen.

Begaanbaarheid: Het prettige van een verhoogde bak is dat je een verhoogde bak redelijk snel installeren en vult met nieuwe tuinaarde. Je kunt direct aan de slag!

Minder onkruid: Wat een verademing is dat zeg. In de volle grond lijkt er soms geen eind te komen aan het onkruid wieden. Heb je net gewied, twee weken later staat het weer vol! In mijn potten en bakken in de achtertuin heb ik echt nergens last van.

Flexibiliteit: Een bak of pot kun je plaatsen op de plek die het meest ideaal is: sla op een plek met iets meer schaduw, zonliefhebbers zoals tomaten, paprika en aardbei op een zonnige plek.

Ergonomie: Zeker als je een jaartje ouder bent of last hebt van rugklachten, kan het heel fijn zijn om wat meer hoogte te hebben tijdens het moestuinieren. Het scheelt constant bukken en ik kan je melden: je rug is je dankbaar!

Wat zijn de nadelen van verhoogde bakken?

  • Kosten (bak en vulling)
  • Droogt sneller uit
  • Koelt in het najaar sneller af en bevriest in de winter makkelijker.
  • Niet makkelijk uit te breiden

Droogte: Een groot nadeel van moestuinbakken ervaar ik in tijden van droogte. De grond bij de zijkant van je bakken droogt sneller uit dan de grond middenin je bakken. De zon brandt op het hout en dat heeft een behoorlijk effect op de vochthuishouding van de grond in je bak.

Vrieskou: De temperatuur in de vollegrond zal stabieler zijn dan die van de grond in je verhoogde moestuinbakken. In de zomer zal die aarde warmer zijn en in de winter zal deze juist meer afkoelen.

Flexibiliteit: Je smaak of wensen kunnen veranderen. Soms wil het formaat van je bakken aanpassen. Dat gebeurt nog wel eens als je ontwerpfouten wilt aanpassen bijvoorbeeld. Het kan ook zijn dat je minder rechte lijnen wild en meer organische vormen de tuin wilt. En dan stuit je met bakken al heel snel op grenzen. Een bak ombouwen, verplaatsen, uitbreiden of veranderen van vorm is een beste klus.

Onderhoud: Het allergrootste nadeel, zeker in de zomer, is dat de aarde in bakken en potten veel sneller uitdroogt. Hoe kleiner de pot of bak hoe sneller het gaat. In periodes waarin het niet regent, ben ik in de zomer elke dag aan het water geven. Het kost dus meer water en ook meer tijd.

Voor- en nadelen van tuinieren in de volle grond

Zaaien in de vollegrond is de traditionele methode van tuinieren.

Voordelen van tuinieren in de volle grond:

  • Vollegrondsbedden kun je relatief makkelijk aanpassen en uitbreiden.
  • Bij moestuinieren in vollegrond heb je het uitdrogende effect alleen op de toplaag.
  • Je kunt je voorstellen dat het aanleggen van vollegrondbedden en het verbeteren van de bodem waarop je je bedden wilt aanleggen, veel minder tuinaarde, compost nodig heeft.

Nadelen van tuinieren in de volle grond:

  • In volle grond moestuinieren kan die mogelijkheid natuurlijk net zo goed bieden.
  • Als je start met een leeg oppervlak maak je paden door houtsnipperpaden te maken of gras of microklaver in te zaaien.
  • Als je een slechte rug hebt of bijvoorbeeld knieklachten, dan is het fijn om 'hoger' te kunnen werken.

Materialen voor verhoogde bakken

Het materiaal waarmee je de bak vult bepaalt mede het resultaat. Het maken van de bakken zelf kost geld, ook een nadeel. Of ze nou van normaal hout, hardhout, staal of steen zijn, je moet altijd wel iets kopen of regelen terwijl als je een stukje gras weghaalt je aan de slag kan. Maar het vullen van de bakken is dus eigenlijk nog belangrijker. Dat vergeten mensen al snel.

Palletranden: Palletranden zijn randen die om pallets worden heen gezet om de vracht bij elkaar te houden. Ze kunnen ook perfect gebruikt worden om een moestuin mee op te bouwen. Je zet ze neer, vult ze en je bent klaar om te starten. Je hoeft zelf niet te schroeven, zagen of timmeren.

Steen: Als je stenen hergebruikt kost de bak maken je bijna niks (het vullen is dan weer een ander verhaal). De bakken houden goed warmte vast, het is niet moeilijk om te maken, het is voor altijd en je kan het helemaal integreren in je tuin.

labels: #Bakken

Zie ook: