Chocoladeliefhebbers zullen Christoffel Columbus eeuwig dankbaar blijven, want dankzij hem hebben we deze delicatesse ontdekt in het Westen.

De Oorsprong van Chocolade

Eén van de volkeren die Columbus tijdens zijn veroveringstochten in de Nieuwe Wereld ontmoette, waren de Azteken. In het drankje verwerkten de Azteken ook een boon, afkomstig van een vreemde boom, die een beetje op een bananenboom lijkt. In de vruchten van deze boom, de cacaoboom verborgen zich de bewuste bonen. Al generaties lang dronken zij een sapje, op basis van gegrilde zaadjes, die ze lieten weken in kruiden. Het goedje smaakte bitter en volgens westerlingen niet lekker.

Van hun kant hadden de Azteken deze cacaoconsumptie overgenomen van de Maya's. Ze noemden de vrucht van de boom "cacau" en het rituele drankje doopten ze "chacau haa". Honderden jaren voordat Columbus voet aan wal zette in Amerika, legden de Maya's reeds cacaoplantages aan op het Mexicaanse schiereiland Yucatan.

Christoffel Columbus nam het recept mee naar Spanje, maar de Spanjaarden vielen niet onmiddellijk voor de bittere, wrange smaak van deze opwekkende drank. De opmars van de drank begon toen ze er rietsuiker aan toevoegden om de smaak te verbeteren. De nogal dure en bijgevolg exclusieve, nieuwigheid sloeg aan bij de adel en de burgerij. Het eerste Londense Chocolate House opende zijn deuren in 1657.

Toen de dokters uit die tijd er allerlei geneeskrachtige en therapeutische eigenschappen aan gingen toeschrijven, was het hek helemaal van de dam. Het nieuwe product veroverde een vaste plaats in elke apotheek. In de 19e eeuw verwerkte men de cacao in verschillende wondermiddeltjes; de ene keer diende het als remedie tegen futloosheid, de andere keer kreeg het laxerende eigenschappen toegeschreven.

Sommige auteurs raadden chocolade aan als helende balsem tegen kloofjes en brandwonden, als bescherming tegen de zon en zelfs als preventief middel tegen slangenbeten.

Chocolade als Afrodisiacum

De mythe van chocolade als afrodisiacum (lustopwekkend middel) ontstond in het Westen in 1624, toen een theoloog in een traktaat (verdrag, pact) de consumptie van chocolade in kloosters veroordeelde, omdat deze drank "de gemoederen en de lusten verhit". De beroemde courtisane Madame du Barry had de gewoonte om haar talrijke smachtende minnaars een kop warme en schuimende chocolade te serveren.

Madame de Pompadour ging zich te buiten aan chocolade om haar "bloed op te warmen", nadat Lodewijk XV in het openbaar had verkondigd dat ze frigide was. De eerste die de lustopwekkende kwaliteiten van chocolade erkende en er daarna verslingerd aan raakte, was de Azteekse keizer Montezuma.

Chocolade in de vaste vorm zoals wij het tegenwoordig het beste kennen, werd pas ontwikkeld op het einde van de 17e eeuw.

Verkade en de Digestives

Wil je een lekker en een gezond koekje, dan denk ik persoonlijk maar aan één variant: de Verkade Digestives. Maar tot mijn verbazing bleken ze onlangs verdwenen te zijn. Ze zijn er nog steeds, geen paniek! Ze hebben alleen een ander jasje gekregen. Om helemaal volledig te zijn: ze hebben hun oude jasje weer terug. Hoewel de Digestives onder het merk Verkade werden verkocht, waren het oorspronkelijk koekjes uit Engeland.

Daar staan ze bekend onder het merk McVities Digestives. De Digestives werden in 1882 namelijk al ontwikkeld, door Sir Alexander Grant, die ze onder het merk McVitie’s verkocht. Inmiddels is de populariteit van de McVities koekjes dusdanig gegroeid, dat eigenlijk alleen de Nederlanders de naam nog niet kennen - simpelweg omdat ze hier onder de naam Verkade in het schap liggen. En dat is nu dus veranderd.

De Verkade Digestives zijn weg, daarvoor in de plaats komen dezelfde koekjes met een andere wikkel: McVities Digestives moet je hebben voor een lekkere snak vol meergranen, desgewenst met een laagje pure chocolade of melkchocolade. De volgende producten heten vanaf vandaag McVitie’s: Digestive Original, Digestive Melkchocolade, Digestive Pure chocolade en Crunchy Haverkoek. Daarnaast heeft McVitie’s Thins in de smaken Melkchocolade, Pure Chocolade en Cappuccino.

Verkade blijft natuurlijk bekend van klassiekers zoals Nizza en San Francisco en van nieuwe koekjes zoals Granola en Kletskoek. En vergeet Verkade chocolade niet, met klassiekers als Melk en Puur enerzijds en nieuwe ranges In-Choc en Over de Top anderzijds.

Chocolade in België en Nederland

Chocolade is in de hele wereld geliefd. In België en Nederland is chocolade te koop als repen, in plakken, maar wordt ook verwerkt in producten als pralines (bonbons), koekjes en ijsjes. Chocolade is afhankelijk van de samenstelling verkrijgbaar als pure chocolade, melkchocolade, witte chocolade.

Nederlandse producenten van chocolade zijn bijvoorbeeld Baronie - De Heer, A. Driessen, Droste, Verkade, Rademaker, Union Edel Chocolade, Van Houten, Venz en Tony’s Chocolonely.

Het Productieproces van Chocolade

Een gewone mengeling van gemalen cacaobonen en suiker volstaat niet om de bekende chocoladereep te maken; er moet vet worden toegevoegd om de chocolade te laten smelten in de mond. In 1828 slaagde Casparus van Houten sr. Dit had een dubbel voordeel: het vet, cacaoboter genaamd, kon gebruikt worden om vaste repen te maken, terwijl de overgebleven cacaobonen met lager vetgehalte geschikt waren voor een drinkbare chocola die uiteindelijk beter in de smaak viel omdat hij minder rijk was dan het aanvankelijke, vettere mengsel.

Het proces van van Houten was gebaseerd op een handpers. De eerste industriële productie van chocoladerepen, met behulp van stoomkracht, werd in 1847 opgestart in Bristol door de Britse Quaker Joseph Fry. Melkchocolade in reepvorm dateert uit 1875. De Zwitser Daniel Peter uit Vevey gebruikte goedkope waterkracht voor het energie-intensieve proces om het vochtgehalte van het melk-chocolademengsel te verlagen.

De Stappen in het Chocolade Productieproces

  1. Mengen: Eerst worden de ingrediënten gemengd: cacaoboter, melkpoeder, melk, cacaomassa, suiker en smaakstoffen zoals vanille.
  2. Walsen / Malen (verfijnen): In de volgende stap wordt de brij door een serie rollers of walsen geleid, waardoor de toekomstige chocolade verfijnd wordt en een betere textuur krijgt.
  3. Concheren: Na het walsen is de massa nog te droog en heeft nog niet de juiste smaak.
  4. Tempereren: De laatste stap is het ‘tempereren‘ om de massa te laten kristalliseren.
  5. Afwerking: De chocolade wordt op een temperatuur van 30 tot 32 °C gehouden en in verwarmde vormen gebracht, die worden geschud om de aanwezige lucht te verwijderen waarna ze een koelingproces ondergaan om de uiteindelijke vorm te verkrijgen.

De Effecten van Chocolade op de Gezondheid

Velen vinden chocolade lekker smaken. Chocolade is een voedingsmiddel dat beperkte hoeveelheden theobromine, cafeïne en tryptofaan bevat, stoffen die een effect op de hersenen kunnen hebben. Chocolade is een product dat diverse stoffen bevat die een bewezen effect op de hersenen hebben zoals de neurotransmitters β-fenylethylamine, dopamine, serotonine en endorfine, de stoffen cafeïne, theobromine en anandamide, een stof die verwant is aan THC (de werkzame component van cannabis).

Onderzoek naar de Gezondheidseffecten

De Zutphen Ouderen Studie heeft vanaf 1960 onderzoek gedaan naar de effecten van chocolade op de gezondheid. Het was reeds bekend geworden dat chocolade gunstig uitwerkt op de bloeddruk en de bloedvaten dankzij de antioxidanten (flavonoïden) in cacao. Dit kan worden verkregen door dagelijks 11 gram pure of 16 gram melkchocolade te nuttigen. Daar staat tegenover dat chocolade veel verzadigd vet bevat, dat ongezond is. Ook zit er in chocolade een kleine hoeveelheid aan giftige stoffen.

Invloed op Dieren

Chocolade kan voor honden en paarden dodelijk zijn, omdat hun metabolisme theobromine niet kan omzetten. Als honden chocolade eten, blijft de theobromine 20 uur in het bloed circuleren. Het kan epileptische aanvallen, hartinfarcten, interne bloedingen, en ten slotte de dood veroorzaken. Als een hond chocolade eet, breng hem dan naar de dierenarts.

Chocolade Musea Wereldwijd

  • Antwerpen - Chocolate Nation
  • Barcelona - Xocolat museum
  • Biarritz - Musée du Chocolat
  • Brugge - Choco-Story
  • Brussel - Museum van Cacao en Chocolade
  • Keulen - Chocolademuseum
  • Lugano - Chocolademuseum Alprose
  • Wenen - Erstes Wiener Schokolade-Museum
  • Halle/Saale - Chocolademuseum Halloren

Door de recente ontwikkelingen in de economie en de toenemende vraag naar cacao in combinatie met de verslechterende milieu-omstandigheden, wordt het steeds lastiger om aan chocolade te komen.

labels:

Zie ook: