Hamburg, gelegen aan de rivier de Elbe, heeft een lange en bewogen geschiedenis die teruggaat tot de vroege middeleeuwen. De stad heeft zich ontwikkeld van een klein kasteel tot een van de belangrijkste havensteden van Europa. Hieronder volgt een overzicht van de belangrijkste perioden en gebeurtenissen in de geschiedenis van Hamburg.

Vroege Geschiedenis en de Hammaburg

Keizer Lodewijk de Vrome (778-840) legde omstreeks 825 de basis voor Hamburg, toen hij aan de noordgrens van zijn Karolingische Rijk een kasteel bouwde. De geschiedenis begint rond 825 met de aanleg van de "Hammaburg", onder leiding van keizer Lodewijk de Vrome. Het was een klein kasteel aan de noordoostgrens van het Karolingische Rijk.

In 834 wordt het kerkje binnen de burcht de zetel van het nieuwe aartsbisdom Hamburg. De zetel van het aartsbisdom wordt echter al in 848 naar Bremen verlegd, waarna er sprake is van het aartsbisdom Hamburg-Bremen. Bijna 300 jaar lang speelt Hamburg alleen een rol in de kerkgeschiedenis als basis voor de kerstening van Noord-Europa.

De Rol van de Graaf van Holstein

De graaf van Holstein wordt beschouwd als de 2e stichter van de stad. In 1143 sticht hij Lübeck, maar hij raakt deze stad in 1158 kwijt aan hertog Hendrik de Leeuw van Saksen. Daarop besluit hij bij Hamburg een handelsstad te stichten. Deze koopmansstad Nieuw-Hamburg ontwikkelt zich in hetzelfde tempo als Lübeck.

Op 7 mei 1189 krijgt de nieuwe stad handels- en scheepvaartprivileges van keizer Frederik I. Dankzij de handelsrechten die Frederik I Barbarossa de stad in 1189 schonk ontwikkelde Hamburg zich in de middeleeuwen tot een van de grootste handelssteden van Europa.

Lidmaatschap van de Hanze

Dankzij de gunstige ligging groeide Hamburg in de dertiende eeuw in rap tempo. Deze sterke groei was mede te danken aan de centrale ligging ten opzichte van de belangrijkste handelsroutes op de Noordzee en de Oostzee. Hamburg en Lübeck sloten in 1241 de Duitse Hanze, een handelsverbond van handelaren en steden die door samenwerking hun handel bevorderden en beschermden.

De Hanze was een samenwerking van kooplieden uit steden rond de Oostzee en de Noordzee. Men was op vrijwillige basis lid van het Hanzeverbond. Ook steden uit de Lage Landen, het huidige België en Nederland, waren lid van het Hanzeverbond.

Het belang van de handel voor Hamburg nam toe toen de stad handelsvoorrechten kreeg in Vlaanderen (1252), Engeland (1266), Zweden (1261), Noorwegen (1283) en Frankrijk (1294). Om de handelsroutes te beschermen kocht Hamburg in de vijftiende en zestiende eeuw plaatsen in de omgeving van de stad. Andere gebieden werden veroverd.

Van Holsteinse Stad tot Vrije Rijksstad

Sinds het midden van de 14e eeuw gedraagt Hamburg zich als een vrije stad, hoewel het die status niet heeft. De stad betaalt geen belasting aan de graaf van Holstein maar weigert ook rijksbelasting met als argument dat Hamburg geen rijksstad is, maar een Holsteinse stad. Als de Rijksdag van Augsburg in 1510 de stad Reichsunmittelbar verklaart, begint de stad een proces om dit besluit te annuleren.

Pas in het verdrag van Gottorf 27 mei 1768 tussen Denemarken en Hamburg komt er een eind aan de onduidelijkheid rond de status van Hamburg. Het is nu een keizerlijke vrije rijksstad en kan zijn zetels innemen op de Rijksdag en de Kreitsdag. In 1529 wordt de reformatie ingevoerd. Na 1550 streeft de stad Lübeck voorbij en wordt het de grootste handelsplaats van Noord-Europa.

Vrije en Hanzestad

Als keizer Frans II op 6 augustus 1806 de kroon neerlegt, komt er aan het Heilige Roomse Rijk een einde. Hamburg wordt daardoor een soevereine staat onder de titel Vrije Hanzestad. Aan deze zelfstandigheid komt al in 1810 een eind, doordat de stad wordt ingelijfd in het keizerrijk Frankrijk.

Wanneer op 30 mei 1814 de Franse troepen de stad verlaten, nemen de bestuurders van het oude bewind de regering in handen. Het congres van Wenen in 1815 bevestigt de zelfstandigheid van de stad binnen de Duitse Bond. Sinds 1819 noemt de stad zich Vrije en Hanzestad.

Hamburg in de 20e Eeuw

In 1867 wordt de stad lid van de onder Pruisische leiding staande Noord-Duitse Bond, waardoor op 31 maart 1868 een eind komt aan de soevereiniteit. Het gebied van Hamburg wordt tijdens het Derde Rijk sterk uitgebreid. In de Groot-Hamburgwet van 26 januari 1937 worden onder andere de Pruisische steden Altona, Harburg en Wandsbek bij de stad gevoegd.

Hamburg leed door luchtbombardementen in de Tweede Wereldoorlog grote schade, die slechts gedeeltelijk werd hersteld. Het stadsbeeld wordt gedomineerd door 5 kerktorens en de toren van het uit 1897 daterende raadhuis. Van de torens van de 5 hoofdkerken was die van de St. Nikolai van 1874 tot 1876 kortstondig de hoogste van de wereld.

Hamburg Vandaag

Hamburg is na Rotterdam en Antwerpen de derde havenstad van Europa. Hamburg heeft de grootste zeehaven van Duitsland. De haven is de grootste zeehaven van Duitsland. Het zwaartepunt ligt op containeromslag. Hamburg is in dat opzicht de tweede Europese haven en de negende op wereldschaal (2004).

Hamburg heeft een reputatie als uitgaansstad met het havendistrict St. Pauli en de Reeperbahn als toppers. Samen vormden ze in de jaren '60 en '70 de beruchte rosse buurt. De Reeperbahn is een bonte een mix van traditionele en moderne attracties, van historische theaters via sleezy kroegjes en het wassenbeeldenmuseum tot trendy nachtclubs en muziekpodia.

In de Duitse havenstad Hamburg staat nog maar een kasteel. Dat is Schloss Bergedorf in de gelijknamige stadswijk. Het raadhuis van Hamburg werd aan het einde van de negentiende eeuw gebouwd. Tussen 1883 en 1927 werd in Hamburg een complex van pakhuizen gebouwd op een aantal eilandjes in de rivierbedding van de Elbe. De opslagzone kreeg al snel de naam.

Overzicht van Belangrijke Perioden

Periode Belangrijke Gebeurtenissen
825 Aanleg van de Hammaburg door Lodewijk de Vrome
1189 Handels- en scheepvaartprivileges van Frederik I
1241 Lidmaatschap van de Duitse Hanze
1768 Hamburg wordt een keizerlijke vrije rijksstad
1815 Zelfstandigheid bevestigd door het Congres van Wenen
1937 Uitbreiding van Hamburg door de Groot-Hamburgwet

labels: #Hamburg

Zie ook: