Menko van Zwol runt samen met zijn vrouw Kim een akkerbouwbedrijf in Spijk (Groningen). Aardappelen vormen het hoofdgewas op het bedrijf. Hun aardappelen worden afgezet via huisverkoop, verkoop aan de deur, groenteboeren en horeca, maar de hoofdmoot gaat weg via de supermarkt. Bijzonder is dat de vader van Menko eind jaren tachtig begon met het zelf vermarkten van aardappelen.

Duurzame Teelt en Verpakking

De aardappelen van Van Zwol worden duurzaam geteeld en verpakt. Ze groeien op de mooiste kleigrond met veel voedingsstoffen, schimmels en bacteriën. De boer gebruikt zo veel mogelijk natuurlijke mest en zo min mogelijk beschermingsmiddelen. Bovendien zijn de aardappelen ongewassen, wat niet alleen water bespaart, maar er ook voor zorgt dat ze langer goed blijven door een beetje grond.

De verpakking is recyclebaar, want de aardappelen zitten in een papieren zak die gewoon bij het oud papier kan.

Gezonder en Minder Milieubelasting

Een aardappel is niet alleen lekker, maar ook boordevol vitamine C. Een afgekoelde aardappel heeft een specifieke zetmeelstructuur, waardoor het zetmeel niet wordt omgezet in glucose, wat goed is voor de darmflora. Uit laboratoriumonderzoek blijkt dat de aardappelen van Van Zwol meer bouwstoffen bevatten dan de gemiddelde supermarktaardappel. Koken en daarna opbakken in wat olijfolie is dus hartstikke gezond!

Vergeleken met rijst, pasta of maïs heeft de aardappel een minder grote voedselafdruk. De eigen voetafdruk van Van Zwol is ook zo klein mogelijk. Ze telen hun product met regionale grondstoffen en zetten het ook in de omgeving af. De aardappelen zijn zelfs 100% Gronings, want zowel de trekkers, pootaardappelen als alle vaste mest komen uit de buurt.

Wat Doen Ze Nog Meer?

Op dit moment heeft een gezonde bodem de eerste prioriteit. Van Zwol werkt aan de structuur, het bacterieleven en de voedingsstoffen. Ze volgen cursussen en doen hier en daar een proef met niet-kerende grondbewerking. Ook zaaien ze bloem- en kruidenrijke akkerranden in, experimenteren ze met biologische aardappels en zitten ze in een transitiefase van chemische kunstmest naar natuurlijke mest.

Duurzame Toekomstplannen

Op redelijk korte termijn wil Van Zwol de erfbeplanting aanpakken. Natuurlijk laten ze zich voorlichten over de ontwikkelingen rondom resistente rassen en precisielandbouw. Deze innovaties willen ze graag inzetten, zodat ze minder milieubelastend kunnen telen.

Op lange termijn willen ze zeker wel kijken naar strokenteelt of vormen van natuurinclusieve landbouw. Dat vraagt om forse investeringen en het zorgt voor inkomstenderving. Die transitie maken ze graag voor de toekomst van de planeet, maar kunnen ze niet alleen maken. Samen met beleidsmakers moeten ze een manier vinden om die natuurtransitie ook financieel te kunnen overbruggen.

Aardappelrassen van Van Zwol

Van Zwol Landbouw is een agrarisch familiebedrijf dat een traditioneel bouwplan heeft met suikerbieten, graan en aardappelen. Bijzonder is dat de vader van Menko eind jaren tachtig begon met het zelf vermarkten van aardappelen. In 2012 deed de erkenning als Held van de Smaak veel deuren openen.

Van Zwol teelt verschillende soorten aardappelen:

  • Agria (voor verse friet)
  • Dore
  • Frieslander
  • Nicola
  • Bildstar
  • Irene
  • Vitabella

Een van de duurzaamste aardappelrassen is de Vitabella, die volledig onbespoten en ongewassen is.

Naar Minder Chemie

Van Zwol wil graag naar minder chemie, zeker in de aardappelen die ze rechtstreeks afzetten aan supermarkten of in de huisverkoop. Dit jaar hebben ze geen insecticiden gebruikt in tafelaardappelen.

Hun motivatie voor deze teeltwijze komt deels voort uit hun gevoel voor het rentmeesterschap. Ze willen duurzamer telen, omdat ze een gezond bedrijf en een gezonde planeet willen doorgeven aan de volgende generaties. Tegelijkertijd merken ze dat er ook meer mogelijkheden komen voor deze manier van telen.

De aardappelteelt vraagt best wat aan chemie. Dit jaar hebben ze het in de Vitabella’s zonder fungiciden en herbiciden kunnen doen. In plaats daarvan hebben ze de aardappelen geschoffeld. De Vitabella’s hebben nog chemische fosfaat en stikstof gehad, daarentegen was de kalimeststof al biologisch. Volgend jaar willen ze dat verder opschalen, waardoor deze aardappelen volledig onbespoten en zonder chemie worden geteeld.

Het biologische ras Vitabella maakt nu zo’n 10 procent uit van hun aardappelareaal. Dat willen ze in de komende jaren langzaamaan uitbreiden. Smaak is een belangrijke factor. Klanten zijn gewend aan een bepaald ras en de overstap naar een ander ras is een geleidelijk proces. Voor de introductie van Vitabella hebben ze vorig jaar 2.000 zakjes weggegeven aan supermarkten om uit te delen, om zo feedback te krijgen op hun aardappelen.

Toekomstvisie

Van Zwol denkt dat de toekomst van de landbouw zit tussen gangbaar en biologisch. Je moet chemie achter de hand hebben om in geval van nood in te kunnen grijpen. Het punt is met de huidige landbouw dat we te veel op chemie zijn gaan leunen. De uitdaging is dat je, als je meer met de natuur wilt werken, een bepaalde vorm van chaos zult moeten accepteren.

Wat Van Zwol jammer vindt, is dat er voor dit soort bedrijfsvoering geen erkenning is. Er zit een groot gat tussen biologisch en gangbaar. Met gangbaar heb je chemie en lage prijzen, bij biologisch doe je het zonder chemie, maar zijn de prijzen wat hoger. En wat doen we met de categorie die het met minder chemie doet?

Het grote probleem in dezen is misschien wel de burger en de consument. Op papier zijn ze één, maar in de praktijk staan ze mijlenver uit elkaar. De burger houdt een mooi praatje over duurzaam, maar de consument gaat voor de kiloknaller.

Bewaartip van de boer: Leg de aardappels in het donker, want in het licht worden ze groen. Bij kou worden ze zoet en bij te veel warmte schieten ze uit. Bewaar de aardappels in de papieren zak op een koele (liefst tussen 7ºC en 14º) en donkere plek. Dan blijven ze weken goed.

100% Gronings

Eet je aardappels van Van Zwol? Dan ben je verzekerd van een 100% Gronings product op je bord. De aardappels worden verbouwd in het noordelijkste puntje van Groningen. En ook de trekkers, de pootaardappelen en zelfs de mest komen uit de buurt. Wanneer de aardappelen groot genoeg zijn, worden ze op de boerderij bewaard, gesorteerd en verpakt. De verkopers van Van Zwol zorgen dat de aardappels worden bezorgd bij supermarkten, cafetaria’s en horecazaken.

labels: #Aardappel

Zie ook: