Het af en toe laten van een boer is heel normaal en niks om je zorgen over te maken. Iedereen laat ongeveer 30 boeren per dag. Er komt bij het laten van een boer een portie lucht vanuit de maag of de slokdarm terug naar buiten via de mond. We boeren omdat we de hele dag (ongemerkt) lucht inslikken. Maar als je echt vaak een boer moet laten, kan dit heel vervelend zijn. Wel kan het hinder geven in je sociale leven. Benieuwd hoe opboeren ontstaat en wat je zelf kan doen?
Hoe ontstaat een boer?
Een hoeveelheid lucht of gas kan (on)gewild vanuit de maag door de keel ontsnappen. Dit gaat vaak gepaard met een geluid. We noemen dit een ‘boer’. Herhaaldelijk boeren kan sociaal hinderlijk zijn.
Er zit van nature geen lucht in de maag. Vergisting van voedsel in de maag veroorzaakt geen gasvorming. Lucht dat opgeboerd wordt, is daarom altijd eerst ingeslikt.
Ophoping van gas in de maagstreek wordt in de meeste gevallen veroorzaakt doordat de persoon, meestal onbewust, lucht inslikt. Deze gewoonte is bekend onder de naam ‘aërofagie’.
In de darm worden tijdens de spijsvertering gassen gevormd, zoals stikstofgas, koolzuurgas en methaangas. De samenstelling en de hoeveelheid van deze gassen hangt voor een groot deel af van je voeding. Deze gassen zijn over het algemeen reukloos en worden deels in de darmen opgenomen. Via de bloedbaan komen de gassen in de longen terecht, waarna je ze uitademt via je mond. Per dag wordt in de darm ongeveer 600 ml gas gevormd, waarvan een groot deel het lichaam via de anus verlaat. Dit gebeurt met de ontlasting of door scheten te laten. Een klein deel ontsnapt naar de maag en komt daar als 'boer' naar buiten.
Oorzaken van boeren
- Het (onbewust) inslikken van lucht.
- Het eten van bepaalde voedingsmiddelen. Koolsoorten, koolzuurhoudende frisdranken, ui, bier, peulvruchten, knoflook, prei en vet eten kunnen extra lucht veroorzaken.
- Als het maagklepje niet goed sluit, kan er ongecontroleerd lucht naar boven komen.
Soorten boeren
"Normale" boeren
Boeren die kortdurend direct na de maaltijd of drinken ontstaan zijn dus ‘’normale’’ boeren. Bij mensen die hier last van hebben sluit het maagklepje vaak onvoldoende waardoor de lucht ‘’ontsnapt’’. Als u hier last van heeft, adviseren wij u om koolzuurhoudende dranken (frisdrank, bier) te vermijden.
Supragastrisch boeren
Sommige mensen hebben perioden waarbij ze steeds moeten boeren, soms dagelijks en meer dan 10x per uur, ook als er niet net gegeten of gedronken is. Vaak spelen stress of een opgeblazen gevoel in de maag een rol. Dit opgeblazen gevoel geeft het gevoel dat er veel lucht in de maag zit, wat echter niet zo is. Sommige mensen proberen dat gevoel bewust of onbewust kwijt te raken door te boeren. Omdat er geen lucht in de maag zit kan alleen een boer gelaten worden door eerst lucht in te slikken en die vervolgens direct weer op te boeren (supragastrisch boeren, zie hierna)). Omdat er geen lucht in de maag zit zal het opgeblazen gevoel echter niet verdwijnen door de boeren. Sommige mensen kunnen hierdoor uren achtereen boeren laten. Vaak is het lastig om het boeren af te leren. U kunt proberen om het opgeblazen gevoel te laten voor wat het is. Omdat stress vaak een rol speelt, adviseren we u om hierover met uw huisarts te spreken.
Letterlijk betekent supra gastrisch boeren, bovenmaags boeren. Dit houdt in dat u onbedoeld lucht in uw slokdarm zuigt of drukt zonder dat het de maag bereikt. Deze lucht komt er daarna weer onmiddellijk uit. Dat zorgt voor een typisch hoorbare ‘boer’. Supragastrisch boeren kan wel 20 keer per minuut voorkomen.
Bij bovenmaags boeren, wat ook wel aerofagie of supragastrisch boeren wordt genoemd, heeft u last van overmatig opboeren, een opgeblazen gevoel in de buik of winderigheid. Aerofagie betekent letterlijk lucht slikken, dit kan tijdens eten en drinken. Supragastrisch boeren ontstaat wanneer lucht in de slokdarm wordt geperst of gezogen. De lucht komt vervolgens niet verder dan de slokdarm en wordt vrijwel meteen uitgeboerd. Supragastrisch boeren hangt meestal niet samen met bepaalde voedingsmiddelen en gebeurt vaak achter elkaar.
Boeren door verkoudheid of aandoeningen
Bij mensen die (vaak) verkouden zijn of een aandoening hebben aan het strottenhoofd, de neus- of keelholte komt boeren vaker voor. Dit heeft te maken met een andere manier van ademen en slikken. Logopedie kan hierbij soms helpen. De logopedist kijkt samen met u hoe het boeren verminderd kan worden. De behandeling bestaat allereerst uit uitleg. Samen met u wordt gekeken naar wat u doet bij het boeren. Ook worden er verschillende soorten oefeningen gedaan gericht op een normaal vloeiende ontspannen ademhaling en slikactie waardoor er minder lucht ingeslikt wordt.
Wat te doen tegen boeren?
Wil je voorkomen dat je een boer moet laten? Probeer kleine porties te eten op regelmatige tijdstippen.
In de meeste gevallen ligt aan herhaald opboeren geen ernstige oorzaak ten grondslag. Bij sommige mensen staan klachten als buikpijn of braken op de voorgrond en is het boeren een bijkomstig verschijnsel.
Boeren kan verschillende oorzaken hebben. Iedereen slikt kleine beetjes lucht in tijdens het eten, drinken of praten. Sommige mensen slikken heel veel lucht in. Dit inslikken van lucht wordt ook wel ‘aerofagie’ genoemd. Het inslikken van lucht kan verergeren door stress, kauwgom kauwen, roken of onrustig eten, drinken en praten.
Sommige voedingsmiddelen kunnen extra lucht in de maag veroorzaken. Dit zijn bijvoorbeeld koolzuurhoudende frisdranken, bier, ui, koolsoorten, prei, paprika, peulvruchten, knoflook, grote hoeveelheden (onrijp) fruit, grote hoeveelheden suiker en/of vet en scherpe kruiden of specerijen. Nieuwe aardappelen, prei, ui, knoflook, peulvruchten, paprika of koolsoorten (zoals bloemkool, witte kool of spruitjes).
Boeren komt vaak voor in combinatie met brandend maagzuur (zuurbranden en oprispingen) of functionele maagklachten. Boeren kan daarnaast voorkomen door galstenen en maagzweren. In beide gevallen is boeren niet de meest voorkomende klacht bij galstenen of maagzweren.
Het inslikken van (veel) lucht kan op een opgeblazen gevoel en misselijkheid veroorzaken. Boeren is een symptoom en geen aandoening, daarom wordt de diagnose ‘boeren’ niet gesteld. Wel kan op basis van de klachten gekeken worden naar een mogelijke oorzaak. Als het boeren een verschijnsel is bij een andere aandoening, dan moet deze aandoening behandeld worden. Voor ‘boeren’ als op zichzelf staande klacht, kunnen onderstaande tips en adviezen helpen.
Voor ‘boeren’ als op zichzelf staande klacht, kunnen onderstaande tips en adviezen helpen:
- Probeer stress en spanningen te vermijden.
- Eet en drink rustig en kauw goed, met je mond gesloten.
- Het kan helpen om voordat je een hap of slok doorslikt, eerst de achterkant van je tong tegen je gehemelte aan te drukken.
Het inslikken van heel veel lucht (aerofagie) kan zorgen voor een opgeblazen gevoel of misselijkheid. Een deel van de ingeslikte lucht komt via de maag eerst in de dunne en daarna in de dikke darm terecht. In de dunne darm zorgt het voor een hinderlijk en soms pijnlijke opgezette buik en opgeblazen gevoel. Soms krijgen mensen last van maagzuur na het boeren. Het zuur wat de maag maakt komt dan met de boer mee omhoog de slokdarm in. Dit kan een branderig gevoel geven achter het borstbeen.
Wanneer naar de huisarts?
Wij vragen naar het ontstaan, het verloop, de duur en aard van klachten. Eventuele onderzoeken van de maag en slokdarm zijn vaak al afgerond of nog lopend. Factoren die de klachten verergeren worden in kaart gebracht.
Bij aerofagie wordt de manier van boeren geobserveerd evenals bijvoorbeeld de (spreek) ademhaling en houding. Bij supragastrisch boeren wordt gewerkt aan bewustwording en het toepassen van gerichte ontspanningstechnieken. Meestal is de duur van aerofagie niet lang.
Extra tips
- Eet gezond, met genoeg vezels.
- Roken zorgt ook voor extra lucht in je maag - en het is natuurlijk heel ongezond.
labels:
