Het is misschien wel de grootste vraag als het aankomt op het aanschaffen of verbouwen van een keuken: kies je voor een gasfornuis of inductiekookplaat? De verschillen tussen de twee zijn groot. Beide kookplaten brengen andere kosten met zich mee en ook de kookervaring is anders. Wij willen graag dat je goed geïnformeerd een keuze maakt.

Jarenlang was koken op een gasfornuis de norm. Maar omdat we in de toekomst van het gas afgaan, komt elektrisch koken steeds meer in beeld. In Nederland gaan we stap voor stap van het aardgas af. Is je gasfornuis inruilen voor een elektrische inductiekookplaat een goed idee?

De Verschillen Tussen Gas en Inductie

Er zitten veel grote verschillen tussen koken op inductie en op gas. Niet alleen hebben deze fornuizen een andere hittebron, ook is de manier van aansluiten anders, verschillen de kosten en is de kookervaring niet hetzelfde.

Kookervaring

Voor wie graag in de keuken staat te kokkerellen is de kookervaring erg belangrijk. Koken op inductie en gas is beide eenvoudig, maar ze verschillen wel van elkaar. De meeste mensen hebben wel eens op een gasfornuis gekookt. Bij een gasfornuis draai je aan de knoppen om de grootte en sterkte van het vuur te bepalen. Hoe lager je het vuur zet, hoe minder warm de pan wordt die er boven staat. Voor elk gaspit is er een eigen knop, zo bepaal je voor elke pit de hitte. Vooral voor wokgerechten is een gasfornuis bij velen favoriet. Sta jij wekelijks wokgerechten klaar te maken in een gietijzeren wok met veel vuur dan zal je waarschijnlijk een gasfornuis prettiger vinden dan inductie.

Voor iemand die nog nooit op inductie heeft gekookt kan het even wennen zijn. De gaspitten worden vervangen door elektrische kookzones in een glazen kookplaat. In plaats van draaiknoppen om de hoogte van de vlam te bepalen heeft een inductieplaat een touchbediening. Hiermee bepaal je via verschillende standen makkelijk de warmte. Gelukkig is koken op inductie net zo makkelijk en snel als koken op gas. Koken op inductie is extra makkelijk door de verschillende handige kookfuncties. Denk bijvoorbeeld aan een boosterfunctie waarmee je water binnen no-time kookt of overkookbeveiliging zodat je pannen nooit meer overkoken.

Aansluiting

Als je een nieuw fornuis overweegt moet je altijd letten op het soort aansluiting in je keuken. Een gasfornuis sluit je natuurlijk aan op een gasaansluiting. Een inductiekookplaat gebruikt geen gas, maar elektriciteit. In dat geval moet je op zoek naar een perilex aansluiting. Dit is een stopcontact met 5 ingangen. Kies je voor inductie maar heb je geen 5-polig perilex stopcontact?

Hittebron en Energieverbruik

Het grootste verschil tussen een gasfornuis en inductie is de hittebron. Een gasfornuis werkt namelijk op aardgas en inductie op elektriciteit. Voor iemand die op gas wil besparen is een inductiekookplaat een interessante optie. Maar ook als je op elektriciteit wilt besparen is inductie de beste keuze. Van alle fornuizen is inductie namelijk het meest energiezuinig. Wil je dus graag milieubewust koken? Kies dan voor inductie.

Bij inductie-koken wordt de warmte rechtstreeks in de pan geproduceerd door middel van elektromagnetische inductie, terwijl bij koken op gas de warmte afkomstig is van een open vlam onder de pan.

Kosten

Natuurlijk wil je uiteindelijk weten hoeveel inductie en gas van elkaar verschillen in kosten. Vooral als je overstapt op inductie komen er namelijk wel wat veranderingen bij kijken. Een inductiekookplaat kookt op stroom en verbruikt hiervoor wat meer dan andere apparaten in je keuken. Voor veel inductiekookplaten is een 2-fasen aansluiting voldoende, maar voor een kookplaat met 5 of meer kookzones heb je een 3-fasen aansluiting nodig. Als je op elektriciteit gaat koken, vraag je soms heel veel stroom in één keer. Dat moet je meterkast wel aankunnen. Hoe makkelijk je een inductiekookplaat aan kan sluiten hangt af van hoeveel elektriciteit deze verbruikt. In sommige gevallen heb je een aangepaste of moderne meterkast nodig. Zo moet er een nieuwe aansluiting met nieuwe groepen worden aangelegd én een aansluiting naar de keuken.

De aanschaf van een inductiekookplaat zelf is over het algemeen duurder dan de meeste gasfornuizen. Een inductieplaat kost tussen de €750 en €3700. Koken op inductie is zoals vermeld wel een zuinige manier van koken. Een gasfornuis is in de aanschaf een stuk goedkoper dan een inductiefornuis. Een inbouw gasfornuis kost gemiddeld tussen de €300 en €600. Op jaarbasis betaal je voor een gasfornuis gemiddeld €78 aan gasverbruik.

De energiekosten voor koken zijn ongeveer gelijk. Gemiddeld gaat 80 procent van het gasverbruik naar verwarming. 17 procent gaat naar warm water, vooral voor het douchen. Slechts ongeveer 3 procent gaat naar koken. Wil je dus een slag maken met besparen op je gasverbruik, dan weet je waar je de winst kunt behalen.

Schoonmaken

Een groot nadeel van een gasfornuis is dat het moeilijk schoon te maken is. Er hoopt snel vet op rondom de gaspitten en pandragers en je komt met een doekje niet overal makkelijk langs. Hiernaast is een inductiekookplaat makkelijk schoon te houden. Je haalt een doekje met speciale glasreiniger over het oppervlak en de kookplaat glanst weer als nieuw.

Inductie versus Keramisch

In de wereld van het elektrisch koken is inductie het bekendst. Maar je hebt ook keramische kookplaten. Het verschil zit hem in de techniek van opwarmen en de efficiëntie. Van de elektrische kookplaten is een inductieplaat het zuinigst: die gebruikt 175 kWh per jaar. Een keramische kookplaat maakt zo’n 30 procent meer op: ongeveer 225 kWh per jaar. Een ‘gewone’ elektrische kookplaat van gietijzer is het meest onzuinig: die verbruikt 260 kWh per jaar. Dat komt doordat bij inductie direct de inhoud van de pan opgewarmd wordt via de bodem van de pan en de inductiekookplaat zelf veel minder warm wordt dan andere elektrische kookplaten. Er gaat daardoor minder warmte verloren.

Voordelen van Inductie

  • Het is veiliger dan gas, doordat de kookplaat alleen heet wordt als er een pan op staat en daarna snel afkoelt.
  • Er is geen vlam als je op inductie kookt, wat zorgt voor minder verbrandingsgassen in de keuken en gezondere lucht.
  • De inductiekookplaat is heel makkelijk schoon te maken.

Voor mensen die gevoelig zijn voor elektromagnetische velden of een pacemaker hebben en van hun dokter geen inductiekookplaat mogen nemen, is keramisch wel een betere keuze. Heb je een pacemaker? Vraag dan aan de pacemakertechnicus/cardioloog of je op inductie mag koken. Zo’n plaat kan soms de instelling van je pacemaker veranderen.

Duurzaamheid

Door verbranding van de fossiele brandstof aardgas warmt de aarde op. Dat is de hoofdreden om afscheid te gaan nemen van gas. Hoeveel duurzamer is koken op elektriciteit op dit moment? Nu is er nog weinig verschil in CO2-uitstoot tussen een gasfornuis en een inductiekookplaat. Dat komt doordat de stroom nu vooral nog van aardgas en steenkolen komt (grijze stroom). Maar de stroom zal in de toekomst groener worden, en dan wint de inductiekookplaat het.

In de aanloop naar 2050 ondergaat Nederland een grote transformatie in energievoorziening. Een van de belangrijkste veranderingen is dat vanaf 2050 koken op gas en het verwarmen van huizen met aardgas niet langer kan. Het antwoord is simpel, het verminderen van de CO2-uitstoot. Het koken op gas draagt bij aan de uitstoot van schadelijke broeikasgassen. Om de klimaatverandering tegen te gaan, is het noodzakelijk dat Nederland CO2-uitstoot gaat verminderen.

Pannen en Accessoires

Een nadeel van inductie kan zijn dat je een nieuwe pannenset moet aanschaffen. Omdat inductie werkt met een magnetisch veld heb je pannen nodig die hier contact mee maken, anders worden ze niet heet.

Voor elektrisch koken geldt over het algemeen dat pannen een redelijk vlakke bodem moeten hebben. Bij een inductiekookplaat heb je pannen nodig met een stalen laag in de bodem. Veel gewone pannen voldoen hier aan. Je kan dit controleren met bijvoorbeeld een koelkastmagneet. Als die aan de bodem van de pan blijft hangen, is de pan geschikt.

Ga je verbouwen of neem je een nieuwe keuken? Check of je pannen geschikt zijn voor inductie. In de bodem moet een stalen laag zitten die magnetiseerbaar is. Dit kun je checken met een magneetje. Nieuwe pannen nodig?

Kiest u voor een inductie kookplaat? Dan is het ook mogelijk om te kiezen voor een variant waarbij de afzuiging is geïntegreerd. Zo hoeft u geen losse afzuiging boven de kookzone te plaatsen en kijkt u niet tegen een afzuigsysteem aan in uw keuken.

Tips voor Energiezuinig Koken

Tot besluit delen we nog een negental (bespaar)tips van Joanneke de Jongh, waarmee je net wat energiezuiniger kookt.

  1. Doe de deksel op de pan, dan gaat er driekwart minder warmte verloren.
  2. Kookt het water? Zet de pit dan lager maar niet helemaal uit.
  3. Neem liever een iets te grote pan dan een te kleine pan en zorg ervoor dat de warmte niet langs de pan heengaat. Voor koken op gas betekent dit dat de pan midden op de vlam moet staan.
  4. Met een snelkookpan bespaar je energie door de hoge druk in de pan.
  5. In oudere afzuigkappen zitten lampjes die veel energie gebruiken. Vervang deze door een ledlampje.
  6. Trek de stekker uit je oude magnetron als je die niet gebruikt. Dit apparaat gebruikt veel energie in de stand-by-stand.
  7. Let bij de aanschaf van een elektrische oven of afzuigkap op het energielabel: een apparaat met een groen energielabel heeft een lager elektriciteitsverbruik. Let ook op het kWh-verbruik per cyclus of per jaar op het energielabel. Magnetrons en kleine, vrijstaande oventjes hebben geen energielabel.
  8. Huiseigenaren die op een warmtenet zoals stadsverwarming zijn aangesloten, kunnen subsidie van 400 euro krijgen voor de aanschaf van een nieuwe elektrische kookplaat, bijvoorbeeld keramisch of inductie. Een voorwaarde is dat de gasmeter wordt weggehaald.

Subsidies

Voor woningeigenaren betekent dit dat zij moeten investeren in duurzame installaties. Gelukkig zijn er subsidies beschikbaar om deze overgang te vergemakkelijken.

Ben je aangesloten op een warmtenet maar kook je nog op gas? Dan kun je 400 euro subsidie krijgen voor een elektrische kookplaat. Dit geldt voor kookplaten die op of na 1 april 2022 zijn geplaatst. Eén van de voorwaarden is dat de gasmeter wordt weggehaald.

Overzicht van Kosten en Verbruik

Kenmerk Gasfornuis Inductie Kookplaat Keramische Kookplaat
Aanschafprijs €300 - €600 €750 - €3700 Variabel
Jaarlijks gasverbruik €78 N.v.t. N.v.t.
Jaarlijks energieverbruik N.v.t. 175 kWh 225 kWh
CO2-uitstoot Vergelijkbaar met inductie (huidig) Vergelijkbaar met gas (huidig), lager in de toekomst N.v.t.

labels: #Koken

Zie ook: