Citroenverbena, ook wel verveine of ijzerkruid genoemd, is een heerlijk geurend kruid dat je voor diverse recepten kunt gebruiken. In sommige restaurants wordt verveine-thee geschonken, dat is thee van deze citroenverbena (vers of gedroogd). Het is in de zomer mijn meest favoriete thee (een gedeelde eerste plaats trouwens met verse muntthee): 3 tot 5 blaadjes citroenverbena 3 minuten in een kop kokend water laten trekken en je hebt een heerlijke verfrissende thee.

Naast thee kun je nog veel meer met citroenverbena; denk aan siroop, limonade, verwerken in desserts of gebak. Het geeft alles een heerlijke bloemige en frisse smaak mee. Maar je kunt het ook wel eens in een dressing en marinade gebruiken (zonder nerf fijn hakken, of hele blaadjes laten trekken en weer verwijderen).

Ik ontving een grote bos verse verveine van Tromp Aquafarming uit Lelystad. Dit bijzondere bedrijf combineert viskweek met gewaskweek. Het afvalwater van de vissen (forellen) wordt gebruikt als voeding voor de gewassen. Deze biologische boerderij teelt bijzondere groentes, fruit en kruiden die net even anders zijn. Zo ook de citroen verbena oftewel verveine. En hiervan heb ik een lekkere verveine siroop gemaakt.

Wat is Citroenverbena?

Zoals al genoemd is citroenverbena een halfheester; ze maakt onderin houtige stengels waarlangs de ongeveer 8 tot 10 centimeter lange lancetvormige blaadjes groeien. Meer bovenin de plant worden de stengels vers en groen. De plant (eigenlijk is ze een halfheester) behoort tot de IJzerhardfamilie (Verbenaceae), waartoe ook de sierplant Verbena behoort, en ook Zoet Aztekenkruid.

Citroenverbena kan in de vroege zomer bloeien, met heel kleine wit met paarse bloempjes in trosjes. Ze bloeit hier zeker niet elk jaar. Ik houd de plant in pot en dat zou de oorzaak zijn; in de volle grond bloeit ze gemakkelijker dan wanneer de plant in pot staat. Na de bloei vallen de bloempjes af maar ze maakt geen zaden.

Vermeerdering van Citroenverbena

Als je op internet googelt vind je nog wel de vraag of en wanneer je citroenverbena kunt zaaien en er worden zelfs wel eens zaden aangeboden: maar dat kan dus niet; citroenverbena kan alleen via stekken of delen worden vermeerderd.

Verzorging van de Plant

Citroenverbena komt oorspronkelijk uit Zuid-Amerika (Chili/Peru), ze is matig winterhard. Bij temperaturen rond het vriespunt gaan de blaadjes slap hangen, worden geel en vallen af. Maar de houtige stengels en de wortels kunnen temperaturen tot ongeveer -10 graden verdragen (al zijn andere omstandigheden als vocht, gezondheid en leeftijd van de plant, etc. natuurlijk ook belangrijk). Ik zet mijn plant in pot rond november in de koude kas en geef geen water meer.

Als je naar haar afkomst kijkt kun je bedenken welke omstandigheden ze graag wil: niet te droog (maar ze mag ook niet kletsnat blijven staan), en het liefst een plekje in de halfschaduw. Ik heb de potgrond voor de pot gemengd met wat grof brekerzand (voor een goede afwatering) en ook wat vermiculiet (omdat dat vocht kan vasthouden en weer af kan staan wanneer nodig). Ik geef zelf in maart wat samengestelde organische voeding voor groene planten, en geef dat in de zomer nogmaals, maar je kunt ook kiezen voor bijvoorbeeld koemestkorrels.

Recept voor Verveine Siroop

De verveine siroop maak je heel makkelijk zelf en daarmee kan je weer die heerlijke limonade van maken. Of je maakt er sorbetijs, een cocktail of een lekkere marinade van.

Ingrediënten:

  • Verse citroenverbena blaadjes
  • Water
  • Suiker
  • Citroensap

Bereidingswijze:

  1. Spoel de blaadjes met koud water en schud goed droog.
  2. Breng het water en de suiker langzaam aan de kook zodat de suiker goed oplost.
  3. Voeg de blaadjes citroen verbena of verveine samen met het citroensap toe en laat 5 minuten zachtjes trekken. Houd de deksel op de pan zodat er zo min mogelijk vocht verdampt.
  4. Neem de pan daarna van de pit en laat afkoelen.
  5. Zeef de siroop.
  6. Breng hem opnieuw aan de kook en kook iets in zodat hij wat dikker wordt.
  7. Giet de hete siroop door een trechter in een brandschone fles.
  8. Sluit de fles goed af. Laat hem nu afkoelen.

Hoe lang je de siroop kunt bewaren is afhankelijk van de temperatuur waar je het bij bewaart en hoe schoon en steriel het flesje is waar je het in bewaart. Voor een sterkere of juist zachtere smaak speel je met de tijd dat je de blaadjes laat trekken in de siroop. Afhankelijk van je smaak gebruik je meer of minder suiker. Minder suiker gebruiken gaat wel ten koste van de houdbaarheid. Ik speel er doorgaans een beetje mee.

Tips en Variaties

  • Gebruik de siroop in de yoghurt, met wat water als verfrissend drankje, in een mocktail of cocktail.
  • Probeer verveine fruitijsjes te maken door de siroop te mengen met bevroren fruit.
  • Voeg een paar blaadjes toe aan aardbeienjam voor een extra frisse citroensmaak.

Smeltend zachte perziken in een frisse verveinesiroop

Soms verbaas ik mezelf nog steeds met wat ik bedenk.⁠ Zoals vorig weekend, toen ik een zondagse lunch met vrienden in elkaar draaide. De citroenverbena in de tuin smeekte erom geoogst te worden.⁠ In mijn hoofd borrelde de zin “perziken in verbenasiroop” op. Geen idee waarom, maar ik wist meteen dat ik dit móest maken.

Ingrediënten voor Verveinesiroop

  • 125 ml water
  • 50 gr kristalsuiker
  • 1 el vers citroensap
  • 15 gr citroenverbena/verveine, plus extra om te garneren
  • 4 perziken
  • koekkruimels
  • grof zeezout (zoals Maldon)
  • frisse slagroom

Zo maak je het

  1. Maak eerst de verveinesiroop. Doe hiervoor het water, de suiker, het citroensap en de verveine in een steelpan. Breng aan de kook en laat 2 minuten zachtjes koken. Zet dan het vuur uit en laat nog minimaal een half uur trekken. Vis dan de verveine uit de pan (desnoods met een zeefje) en laat de siroop in de pan.
  2. Ontvel ondertussen de perziken. Dit werkt net als bij tomaten: kerf een kruis in het vel, dompel de perzik 30 seconden onder in heet water en leg hem daarna in een badje ijswater. De schil laat dan probleemloos los.
  3. Snijd de ontvelde perziken in vieren en verwijder de pitten. Doe de perziken vervolgens in de pan bij de siroop. Bewaar het perziksap dat bij het snijden is vrijgekomen!
  4. Laat de perziken op heel laag vuur zachtjes pocheren tot ze boterzacht zijn. Dit duurt 10-15 minuten. Laat de perziken in de siroop afkoelen en voeg daarna het perziksap bij de siroop.
  5. Garneer de perziken met wat extra verveine.
  6. Verkruimel de koekjes en voeg grof zeezout, zoals Maldon toe. Meng alles goed door elkaar en proef of de koekjes duidelijk zoet én zout zijn. Zo niet, voeg dan wat meer zout toe.
  7. Laat iedereen zelf perziken, koekkruimels en room opscheppen en geniet.

Citroenverbena in de moestuin

Citroenverbena, of verveine, is een heerlijk aromatisch keukenkruid. In de winkel is het moeilijk vers te krijgen, maar als semi-winterharde struik doet hij het geweldig in de moestuin of in een pot. Je knipt er de hele zomer blaadjes van voor verse thee of fijngesneden door (fruit)salades. Heb je een flinke struik en dus een mooie oogst?

Doe het water met de suiker in een pan. Breng het aan de kook en blijf roeren tot de suiker is opgelost. Voeg de citroenverbena en de citroenschijven toe en laat ze 5 minuten mee warmen. De siroop kun je nu direct gebruiken, in de koelkast is ze een week houdbaar.

Je kunt ook de siroop weer aan de kook brengen en kokendheet met behulp van een trechter in een schone, droge glazen fles gieten.

labels: #Ei

Zie ook: