Vele mensen zijn trotse bezitters van gietijzeren pannen. Als je van gietijzer wilt leren houden zal je een keer de sprong moeten wagen. Het is geen anti-aanbakpan in de klassieke zin van het woord. Er zit geen kant en klare coating in. Je zult je er even in moeten verdiepen en wellicht duurt het ook even voordat je alles onder de knie hebt.

Aanschaf van een Gietijzeren Pan

1. Kijk goed naar welke gietijzeren pan je koopt. Misschien is de goedkoopste niet de beste voor jou. Als het goed is ga je er vrijwel dagelijks in koken. Ga na wat je belangrijk vindt. Denk ook goed na welke maat je nodig hebt, koop niet te klein maar laat je ook zeker niet verleiden een grote te kopen als je bijna nooit veel gasten hebt.

Koop hem bij een goede kookwinkel, zodat je eventueel terug kunt gaan als je vragen of opmerkingen hebt. Laat je goed adviseren en kijk rond op internet. Er zijn tegenwoordig heel veel merken en opties: Lodge, Staub, Princess, Victoria cookwear, Finex cast iron.

Inbranden van een Gietijzeren Pan

2. Wees niet bang voor het inbranden. Dit is de reden dat veel mensen sowieso gietijzer of plaatstaal al als “geen optie” zien. Ze zien op tegen het inbranden. Er zijn heel veel verschillende methodes voor inbranden, de een wat bewerkelijker dan de ander. De meeste werken prima. Sommige kookwinkels en pannenmerken hebben als service dat ze pannen voor je inbranden.

3. Die hoef je namelijk niet in te branden. Sommige mensen denken dan dat het gewoon het gietijzer is wat ze zien, maar dat hoeft dus niet zo te zijn. Als het verdwenen is moet je de pan vervangen. Dat is bij pannen die je moet inbranden een no-no omdat je dan de natuurlijke anti-aanbaklaag er weer afspoelt.

Gebruik van de Pan

4. Verwarm je gietijzeren pan goed voor! Gietijzer geleidt niet heel goed. Een van de voordelen van gietijzer is juist dat het, als het eenmaal opgewarmd is, heel lang warm blijft. Een pan die aan het opwarmen is kan juist heel ongelijk opwarmen maar dat komt vanzelf goed. Begin sowieso op laag vuur en draai het steeds iets hoger.

Na 5 minuten is de pan waarschijnlijk opgewarmd. Als je voedsel wilt omdraaien in de pan, zorg dan dat het wat tijd heeft gehad om een korstje te vormen voordat je het omkeert. Als je eten bakt op een hele lage temperatuur dan heb je veel boter of olie nodig om te zorgen dat de boel niet plakt.

5. Gebruik je pan niet alleen op het (inductie of gas)fornuis. Gietijzer heeft als voordeel dat het gewoon in de oven kan. Er zit niets aan dat kan smelten. Bak er een brownie in, maak lasagne of bak er een deep dish pizza in. Dat kan allemaal. Sterker nog: gietijzer houdt dus goed hitte vast, waardoor je juist een uitstekend resultaat kunt behalen.

Vroeger waren alle ovens van gietijzer en volgens veel experts waren dat de beste ovens. Met een gietijzeren pan met deksel kun je dit in je eigen oven nadoen. Sowieso kun je jouw gietijzeren pannen ook uitstekend gebruiken om buiten op een kampvuur of de barbecue te koken.

6. Bonustip: gietijzeren handvatten van pannen worden ook warm. Dat is geen reden om de pan niet te kopen. Er zijn een hoop kwaliteitspannen waarvan de handvatten ook warm worden. Investeer sowieso in goede ovenwanten. Die komen overal in de keuken goed van pas. Merken als Le Creuset en ook Lodge verkopen tegenwoordig ook siliconen en katoenen omhulsels voor handvatten. Zowel voor koekenpannen als braadpannen.

Schoonmaken van de Pan

7. Schoonmaaktips: veeg met een doekje door je vieze gietijzeren pan als hij nog warm is. Je zult zien dat het vuil er supermakkelijk af komt! Pas wel op je handen: maak een goede prop van je doekje. Eerst af laten koelen dus voordat je aan het schoonmaken begint.

Gietijzeren pannen zijn onverslijtbaar, zolang je ze niet in de vaatwasser doet en alleen reinigt met water.

Normaal schoonmaken: Een gietijzeren pan kun je het beste schoonmaken met een beetje water en een zacht sponsje. Als de pan erg vies is mag je een klein beetje zeep gebruiken, maar zorg er wel voor dat je de pan goed naspoelt. Gebruik (het liefst) geen harde spons of agressieve zeep.

Makkelijk steriel schoonmaken: Een andere mogelijkheid is door de pan flink te verwarmen. Zodra deze boven de 115 graden komt zullen de bacteriën gedood worden en is de pan steriel.

Schoon boenen: Mocht je de pan nog beter willen schoonmaken dan kun je ook een beetje zout in de pan doen en verhitten. Liefst wat grotere korrels, zoals zeezout. Zodra de pan begint te walmen kun je met een doek of keukenpapier de pan schoon schrobben met het zout. Je zult zien dat het zout verkleurd. Gooi na het schrobben het zout weg en was de pan met water.

Is de natuurlijke anti-kleeflaag beschadigd of wil je een nieuwe laag aanmaken? Gebruik dan een staalsponje (Brillo) en boen de pan grondig schoon. Na een tijdje boenen zal het pure gietijzer zichtbaar zijn. Zorg ervoor dat het hele oppervlak even goed geschrobd is. Spoel de pan hierna goed af en droog hem grondig.

Tips voor het koken met een gietijzeren pan

Je krijgt vlees lekker mals als je het stooft. Doe dat liefst in een pan met een dikke bodem (ofwel stoofpot). Stoven is het garen van vlees in een stoofpot in een geurige bouillon, wijn, cider of bier met een mengsel van groenten en kruiden. De truc is om het vocht in de stoofpot niet te laten koken (maximaal 90 °C), om het extra mals en smakelijk te maken.

Vooral de wat minder malse (vettere) delen zijn geschikt om te stoven. Een randje vet geeft juist extra smaak, snij dit vet er dus niet af, maar doe dat eventueel na de bereiding. Voor het stoven braad je vlees eerst aan (eventueel met wat bloem). Neem het vlees uit de stoofpot en bak de overige ingrediënten aan. Voeg dan de (warme) vloeistof toe.

Let op: voeg altijd warm vocht (bijvoorbeeld bouillon) toe aan stoofvlees. Als je het er koud bij schenkt, ‘schrikt’ het vlees en heeft het meer tijd nodig om mals te worden. Daarnaast heb je natuurlijk nog vlees nodig. Je kunt voor biefstuk kiezen tussen mager vlees of juist wat vetter vlees. Deze keuze hangt van je smaak af, wil je wat malser vlees? Ga dan voor mager vlees.

Wil je meer smaak en hou je van wat meer smaak? Ga dan voor een stukje vlees met een vetrandje zoals entrecote. Wat voor vlees je ook kiest, koop je vlees bij een goede slager! Voordat je de biefstuk gaat bakken, is het belangrijk om deze eerst droog te deppen en te bestrooien met zout en grofgemalen peper. Verhit de pan goed en laat een flinke klont ongezouten boter smelten.

Wacht tot het schuim weggetrokken is en de boter licht begint te kleuren voordat je de biefstuk in de pan legt. Als je de biefstuk graag rood wilt eten, bak deze dan 2 minuten aan beide kanten. Voor medium voeg je 2 minuten per kant toe. Zorg ervoor dat de boter niet verbrandt, anders kun je het vuur verlagen. Nadat de biefstuk is gebakken, is het belangrijk om deze nog 5 minuten te laten rusten voor de beste smaak. Wikkel de biefstuk in aluminiumfolie om deze op temperatuur te houden.

Extra tips

  • TIP 1 Of een pan geschikt is voor een inductieplaat kunt u eenvoudig controleren met bijvoorbeeld een koelkastmagneet. Als de magneet aan de bodem van de pan blijft hangen, kunt u de pan op inductie gebruiken.
  • TIP 2 U kunt de temperatuur van uw pan controleren door er een druppel water of een beetje olie of vet in te doen. Water verdampt in de vorm van stoom bij 100 ºC. en olie gaat bij ongeveer 200 ºC walmen. Hogere temperaturen worden niet aanbevolen.
  • TIP 3 De metalen delen van een braadpan worden net als de handvatten en deksels tijdens gebruik heet. Gebruik dus pannenlappen of handschoenen. Bakeliet wordt niet op dezelfde manier warm en is niet bestand tegen temperaturen boven 225 ºC. Zet een pan met een bakelieten handvat dus nooit in een oven met een temperatuur boven de 200 ºC of onder een hete grill.
  • TIP 5 U brandt zo een pan met vet in: Was de pan met afwasmiddel af en haal het roest weg met een schuursponsje of met zout. Spoel de pan goed af en droog hem af. Wrijf de binnenkant van de pan in met ongezouten reuzel of slaolie. Verhit de pan in de oven op 250 graden C als u reuzel gebruikt, en op 150 graden C als u olie gebruikt. Veeg het overtollige vet af. De pan is dan klaar voor gebruik.
  • TIP 6 Met pannen met coating kookt en eet u gemakkelijker en gezonder. U kunt op lagere temperaturen koken en minder vet gebruiken. Bovendien brandt uw eten niet snel aan.
  • TIP 7 Gebleken is dat een combinatie van boter en (zonnebloem)olie voor pannen met een keramische coating het best zijn. Koudgeperste olie is niet geschikt voor bakken.
  • TIP 8 Als de bodem van een pan met coating er minder goed uit ziet, wrijf deze dan in met een beetje slaolie om hem zijn glans weer terug te geven.

Gebruik & Onderhoud van Gietijzeren braadpannen

Gietijzer is bestand tegen zeer hoge temperaturen, dat is waarom gietijzeren braadpannen geschikt zijn voor het op hoge temperatuur dichtschroeien van vlees. Om te braden, stoven en grillen is gietijzer nog altijd onovertroffen en worden de braadpannen grillpannen en koekenpannen van dit al om bekende materiaal dan ook veel gebruikt.

Gietijzeren braadpannen zijn geschikt voor alle kookbronnen en uitermate geschikt om te gebruiken op inductiekookplaten. Dit komt omdat gietijzer veel koolstof bevat en daardoor magnetisch is. Gietijzer heeft een zeer hoog rendement wanneer u op inductie gaat koken, hoger dan de meeste andere materialen. Wat u wel moet weten is dat dit toch wel zware materiaal langzaam de warmte opneemt en u de pan daarom de tijd moet geven op temparetuur te komen.

Onderhoud van Gietijzeren braadpannen: Ook gietijzer heeft last van reacties met voedingsmiddelen met een hoge zuurgraad zoals b.v. wijn, tomaten of kruiden. Ruw gietijzer is een poreus materiaal wat daardoor makkelijk oxideert-roest. Gietijzer is een duurzaam materiaal, wanneer u de pan niet in de vaatwasser reinigt en zo nu en dan voorziet van een olielaag, gaat de pan heel lang mee.

10 belangrijke tips

  1. De braadpan altijd van koud langzaam verwarmen naar heet, nooit te snel.
  2. De braadpan niet droog op zetten, altijd boter of olie opwarmen.
  3. Bij toevoegen van water altijd heet gekookt water gebruiken.
  4. Nooit afblussen met koud water! Dit kan de braadpan beschadigen!
  5. Een hete braadpan niet op een koude ondergrond plaatsen, gebruik altijd een onderzetter.
  6. Geen metealen keuken gereedschap gebruiken in de braadpan, liefst hout of kunststof.
  7. Braadpan niet droog of leeg op de warmte bron laten staan, oververhitting kan de pan onherstelbaar beschadigen
  8. Kruiden of sterke curries kunnen verkleuringen veroorzaken.
  9. Reinig met de hand en met een mild vaatwasmiddel of zachte zeep.
  10. Een gietijzeren braadpan nooit in de vaatwasmachine reinigen.

Voordelen en Nadelen van een pan van gietijzer

De voordelen van een gietijzeren pan: Een pan van gietijzer is stevig en zorgt voor een gelijkmatige warmteverdeling. Gietijzer wordt snel heet, waardoor je perfecte resultaten bij het bakken en braden behaalt. Je kunt zelfs zonder problemen een gietijzeren pan van het vuur halen en direct in de oven plaatsen. Ideaal als je vlees wilt dichtschroeien in de pan en daarna wilt laten doorgaren in de oven.

Gietijzer is daarbij ook heel duurzaam. Een pan van gietijzer heeft een lange levensduur bij het juiste onderhoud. Het is dus niet nodig om deze pan vaak te vervangen. Je kunt tientallen jaren plezier hebben van een gietijzeren pan. Omdat gietijzer sneller opwarmt dan roestvrijstaal heb je bovendien ook minder energie nodig. Zo bespaar je weer op je gas- of energierekening.

De nadelen van een pan van gietijzer: Er zijn ook een aantal dingen waar je bij een pan van gietijzer rekening mee moet houden. Het onderhoud is iets uitgebreider dan bij andere pannen, maar het zeker waard gezien de langere levensduur van de pan. Ook is het altijd even belangrijk om te checken of je keukengerei geschikt is om direct in de pan te gebruiken. Niet alle spatels en lepels zijn namelijk geschikt voor direct gebruikt. Als je niet zeker bent of jouw keukengerei geschikt is kun je het beste keukengerei gemaakt van hout gebruiken in een gietijzeren pan.

De stevigheid van een gietijzeren pan zorgt er natuurlijk ook voor dat deze een stuk zwaarder is dan een normale pan. Het opbergen van je pan of een pan met eten van het vuur afhalen kan daarom wat lastiger zijn.

Gietijzeren pannen voor BBQ

Gietijzeren pannen zijn een geweldige toevoeging aan je BBQ-arsenaal. Ze bieden een gelijkmatige warmteverdeling, waardoor je gerechten perfect gaar worden. Dit is ideaal voor het bereiden van gerechten die een constante temperatuur vereisen, zoals stoofpotjes of gerechten die langzaam moeten sudderen. Bovendien zijn gietijzeren pannen duurzaam; met de juiste zorg gaan ze generaties lang mee.

Een ander voordeel van gietijzeren pannen is hun vermogen om hoge temperaturen aan te kunnen. Dit maakt ze perfect voor het searen van vlees en het creëren van een heerlijke korst. Bovendien behouden ze deze warmte langdurig, wat handig is bij het serveren van gerechten direct vanaf de BBQ. Voordat je een gietijzeren pan op de BBQ gebruikt, is het belangrijk om deze goed voor te bereiden. Vermijd het gebruik van zeep, omdat dit de natuurlijke laag kan beschadigen.

Het inoliën van de pan is de volgende stap. Dit helpt om een antiaanbaklaag te creëren en beschermt tegen roest. Gebruik hiervoor een dunne laag plantaardige olie of een speciale gietijzeren conditioner. Breng de olie aan met een doek of keukenpapier en zorg ervoor dat de hele pan, inclusief de buitenkant, bedekt is.

Gietijzeren pannen zijn ongelooflijk veelzijdig en je kunt er een breed scala aan gerechten in bereiden. Denk aan heerlijke stoofpotjes die langzaam kunnen sudderen, of gegrilde groenten die een perfecte rooksmaak krijgen. De pan is ook ideaal voor het bereiden van gerechten waarbij hittebeheersing cruciaal is. Je kunt bijvoorbeeld de ‘reverse sear’ techniek toepassen bij het bereiden van een steak. Eerst langzaam garen in de pan en vervolgens een heerlijke korst creëren door de steak kort op hoge temperatuur te grillen.

Na het barbecueën is het belangrijk om je gietijzeren pan goed te onderhouden om de levensduur te verlengen. Gebruik geen zeep, omdat dit de beschermende laag kan aantasten. Na het reinigen, droog je de pan direct af om roestvorming te voorkomen. Breng vervolgens een dunne laag olie aan om de beschermende laag te behouden. Bewaar de pan op een droge plaats, bij voorkeur met een doek ertussen om vocht te absorberen.

Bij het gebruik van gietijzeren pannen op de BBQ worden vaak enkele fouten gemaakt. Een van de meest voorkomende is het niet voldoende voorverwarmen van de pan. Een andere fout is het niet gebruiken van voldoende olie, wat kan leiden tot het plakken van voedsel en beschadiging van de antiaanbaklaag. Zorg ervoor dat de pan goed geolied is voordat je gaat koken. Tot slot, laat de pan niet te snel afkoelen door deze direct in koud water te plaatsen; dit kan scheuren veroorzaken.

labels: #Vlees

Zie ook: