Voedsel wordt al eeuwenlang gerookt, van oudsher meer vanwege de conserverende werking dan voor de smaak. Nu iedereen thuis een koelkast heeft staan is de conserverende werking minder belangrijk geworden en is het vooral die heerlijke rooksmaak waar we het voor doen. Restaurants hebben steeds vaker huisgerookte gerechten op het menu staan en onder de thuis-/hobbykoks wordt ook steeds meer “gerookt”. Het roken van voedsel is erg leuk, helemaal niet moeilijk en geeft een heerlijke smaak aan vele gerechten.

Wat kun je roken?

Eigenlijk kun je zo’n beetje alles roken wat je lekker vindt. Bijvoorbeeld rundvlees of gevogelte (kip, eend, duif, parelhoen, etc). Ook vis (zalm, witvis en schaal- en schelpdieren), groenten of aardappelen, zelfs fruit en kazen kunnen een verrassend lekker resultaat opleveren. Proberen is leren! Koop wat kleinere porties van verschillende producten en rook ze individueel. Hou proef-sessies met je BBQ-vrienden. Combineer en experimenteer met kruiden, marinades en verschillende soorten rookhout zoals rookplankjes, chunks, chips, rookmot en pellets!

Veiligheid bij het roken

  • Laat kinderen niet in de buurt van een BBQ.
  • Hou altijd een blusmiddel paraat.
  • Gebruik geen brandbare vloeistoffen op een brandende BBQ.

Rookplank Gebruiken

Een Rookplank is een rookhoutsoort die je doorgaans gebruikt je voor gerechten met een relatief korte bereidingstijd. Heb je een gasbarbecue, leg de rookplanken dan minimaal 1-2 uur voor gebruik onder water. Plaats eventueel een zware pan of vijzel op de plankjes om ze onder water te houden. Zo drijven ze niet naar boven en nemen ze meer vocht op.

Voordat je het te bereiden product op de plankjes legt, grill je eerst kort de bereidingszijde voor op de BBQ (dit is de kant met het logo van Rookplankje.nl). Hierdoor geeft de plank meer smaak af aan het product.

Plaats het te bereiden product op de rookplank en leg deze op het rooster boven directe hitte. Wacht even tot de plank begint te roken en plaats op dat moment het deksel op de BBQ. Bij gebruik op een gasbarbecue kunnen de plankjes door het open vuur van de brander vlam vatten; hou daarom altijd een plantenspuit bij de hand om eventuele vlammen te doven. Gaat het te hard, schuif het plankje dan wat opzij, zodat deze niet direct boven de brander ligt.

Rookplankjes zijn vaker te gebruiken. Hoevaak, is afhankelijk van de houtsoort, dikte van de plank en de intensiteit van de hitte. Western Red Cedar is een zachte houtsoort en deze plankjes zijn dunner, waardoor deze minder lang zullen meegaan (1 tot 3 keer). De elzen-, kersen-, beuken- en eikenhouten plankjes zijn harder en dikker en gaan ca. 4 tot 8 keer mee. Wil je een plank vaker gebruiken, maak deze dan na gebruik schoon met warm water en een harde borstel en laat deze goed drogen.

Zelfs als de plankjes al deels zijn doorgebrand kun je ze nog gebruiken door ze in stukken te breken of zagen en als chunks bij je kolen te voegen. Zie bijvoorbeeld dit heerlijke gepekelde zalm recept gerookt op restanten van een gebruikte rookplank van cederhout.

Hoe gebruik je de Finse Rookplank?

Bevestig het te bereiden product met de meegeleverde RVS nagels aan de Finse rookplank.

Plaats de plank zo stabiel mogelijk rond een kampvuur of vuurkorf, in de richting van de wind.

Zorg ervoor dat je jouw hand ca. 5 seconden op de plaats van het te bereiden product kunt houden voordat je deze moet wegtrekken. Zo is de temperatuur perfect voor een rustige garing.

Een te groot temperatuurverschil tussen boven- en onderzijde van de plank kun je verhelpen door de hoek van de standaard aan te passen.

Wacht rustig af en geniet met een drankje van de geuren, het knappende vuurtje en het gezelschap!

Gebruik een kernthermometer om te controleren wanneer het product gaar is.

Laat de plank na de bereiding nog even bij het vuur staan om deze thermisch te desinfecteren. Schrob de plank met warm water en een borstel schoon en laat goed drogen.

Chunks gebruiken

Chunks zijn relatief grote stukken rookhout die je gebruikt voor gerechten met een langere bereidings-/rooktijd. De chunks hoeven voor gebruik niet geweekt te worden en kunnen direct worden gebruikt. Voeg tijdens het bereiden (afhankelijk van de grootte van het gerecht en gewenste smaakprofiel) een aantal chunks toe voor een dikke en langdurige rook. Plaats de chunks direct op de kolen/briketten, sluit het deksel en houdt de BBQ d.m.v. het regelen van de lucht toe- en afvoer op de juiste temperatuur. Voeg voor een rooktijd van meerdere uren, na ca. 1 à 1,5 uur wat nieuwe chunks toe.

Chips gebruiken

Chips of houtsnippers is een rookhoutsoort die je doorgaans gebruikt voor gerechten met een korte tot middellange bereidings-/rooktijd. De chips hoeven voor gebruik niet geweekt te worden en kunnen direct worden gebruikt. Voeg tijdens het bereiden wat chips toe direct rondom de kolen/briketten en sluit het deksel. Gebruik voor een langere rooktijd met gelijkmatigere rooktoevoer een tube smoker of smoker box. Deze accessoires zijn ideaal om ook op een elektrische of gasbarbecue te kunnen roken. Als goedkoper alternatief kun je de rookchips in een bol van aluminiumfolie wikkelen. Prik hier met een vork of satéprikker wat gaatjes in en leg deze ‘smoke ball’ (zie hieronder) direct op de kolen/briketten.

Rookmot gebruiken

Rookmot gebruik je voor het koud roken van een grote verscheidenheid aan producten, zoals vis, vlees, kaas, groenten en zelfs zout of andere kruiden. De temperatuur komt hierbij niet boven de 25°C uit. Koud roken is erg eenvoudig met behulp van een Cold Smoke Generator. De vorm van de koude rook generator zorgt ervoor dat de mot zeer lang smeult en zo veel smaak aan je product afgeeft.

Maak je eigen gerookte kaas die je eventueel vacumeert en zo langer kan bewaren. Of maak je eigen gepekelde en koudgerookte zalm.

In de koude rook generator kan een waxine lichtje worden geplaatst om de mot te laten smeulen, maar wij geven de voorkeur aan het gebruik van een turbo-aansteker.

Rookmot kan ook worden gebruikt bij het warmroken in een rookpan, of in een rookoven of smoker. In een rookoven of smoker wordt de rookmot over de gloeiende stukken hout gestrooid zodat de vlammen doven en de rookmot begint te smeulen.

Om de rookmot goed droog te houden is het belangrijk om de verpakking na gebruik goed af te sluiten middels de ziplock. Mocht de mot toch vochtig zijn geworden en niet meer blijven smeulen, dan kan deze in de magnetron op laag vermogen worden gedroogd.

Welke houtsoort voor welke gerechten?

Net zoals bepaalde kruiden goed combineren bij bepaalde gerechten, geldt dit ook voor de rooksmaak van de diverse houtsoorten. Laat je niet overweldigen door het grote aanbod, want je kan hiermee niet gauw de mist ingaan (al raden we de sterke rooksmaak van walnoothout zeker af bij een delicaat visje).

Alhoewel de meeste houtsoorten dus prima kunnen worden gebruikt voor een grote verscheidenheid aan gerechten, zijn bepaalde combinaties absoluut aan te raden.

Houtsoort Smaakprofiel Aanbevolen combinaties
Appel Milde zoete rooksmaak Varken (met name ham), wild, rund en gevogelte
Beuken Milde "standaard" rooksmaak Varken, kip en vis
Citrus Heerlijk milde licht-fruitige rooksmaak Kip, gevogelte, vis en schaaldieren
Eiken Milde tot stevige rooksmaak (Rood) vlees, varken, wild en vis
Elzen (Alder) Delicate nootachtige rooksmaak met een hint van vanille Vis en lichtere vleessoorten als gevogelte en varken
Esdoorn (Maple) Milde, lichtzoete rooksmaak Gevogelte, ham en kaas
Hickory Zoete, aromatische en stevige rooksmaak die aan bacon doet denken Varken, rund en wild
Kersen Subtiele zoet-fruitige smaak Wild, rund, varken, gevogelte, groenten en fruit
Moerbei (Mulberry) Heerlijke mild-zoete rooksmaak, vergelijkbaar met die van appelhout Varken, runderroast, (wild) gevogelte, witvis en zalm
Olijf Wat kruidige rooksmaak die in de buurt komt van mesquite, maar dan milder en delicater Vis, kip, gevogelte en varken
Peer Heerlijke milde rooksmaak, vergelijkbaar met die van appelhout, maar dan iets zoeter Varken (met name worstjes), gevogelte, witvis, zalm en garnalen
Perzik (Peach) Heerlijk mild-zoete, licht fruitige rooksmaak, vergelijkbaar met peer Varken, kip en gevogelte, witvis, zalm en garnalen
Pruim (Plum) Lijkt op hickory, maar is wat milder en geeft een zoetere rooksmaak Gevogelte en varken, vis
Walnoot Krachtige rooksmaak (Rood) vlees zoals steak en wild
Western Red Cedar Wordt het meest gebruikt bij plankgrillen Zalm

Benodigdheden voor het roken op een elektrische BBQ

Om te kunnen roken op een elektrische barbecue heb je een BBQ met deksel nodig. Dit zorgt ervoor dat de rook in de barbecue blijft en je gerechten de rook goed op kunnen nemen. Daarnaast heb je een smokebox en rookhout nodig om überhaupt rook te kunnen creëren. Er zijn verschillende soorten rookhout die je kunt kiezen om te roken. Je hebt onder meer Beech houtsnippers, deze geven een milde rooksmaak aan je gerechten. Daarnaast heb je ook Whiskey Oak houtsnippers, deze geven een wat scherpere rooksmaak aan je gerechten. Apple houtsnippers geven een zoetere rooksmaak af aan je gerechten.

Hoe werkt roken op een elektrische BBQ?

In de basis werkt roken op een elektrische BBQ hetzelfde als op een andere BBQ. Je vult je rookbox met geweekte rooksnippers of chunks. Het is belangrijk dat ze goed geweekt zijn in water, zodat ze niet direct verbranden. Als je lang wilt roken kun je de rookbox royaal vullen. Zorg ervoor dat je BBQ op een hoge temperatuur staat, zodat je rookhout goed kan gaan roken. Sluit de deksel van je BBQ, zodat de rook in de barbecue blijft en je gerechten de rooksmaak goed op kunnen nemen.

Wat kun je bereiden?

Op je BBQ kun je diverse gerechten roken. Je kunt bijvoorbeeld een gerookte zalm, een smokey burger of makreel roken op je BBQ. Vrijwel alles wat je op een andere BBQ kunt roken, kun je ook op een elektrische BBQ maken. Je kunt met deze barbecue dus heel goed experimenteren met diverse gerookte gerechten.

Tips voor het verminderen van rookoverlast

  • Kies voor een elektrische barbecue of gas barbecue: Deze barbecues produceren minder rook dan houtskoolbarbecues.
  • Barbecue op hoge temperatuur: Door op hogere temperaturen te BBQ-en krijgt de houtskool voldoende zuurstof en heeft het hierdoor weinig kans op roken.
  • Optimaliseer de luchtstroom: Mocht je nu een houtskool barbecue of een kamado hebben, zorg dan voor een goede luchttoevoer in je barbecue door de ventilatieopeningen bij aansteken volledig open te houden. Hierdoor kan de rook beter afgevoerd worden. Zo stikt het vuur niet en gaat het niet overbodig roken.
  • Kies voor kwalitatief houtskool: Goede houtskool van hoogwaardige kwaliteit zoals deze marabu of eiken zorgen ervoor dat je niet onnodig veel rook creëert. Naast deze soorten zijn ook lichte houtsoorten zoals acacia en beuken houtskool geschikt.
  • Plaats de barbecue op de juiste plek: Zorg ervoor dat de barbecue niet te dicht bij de buren staat en vermijd plaatsing in de buurt van open ramen of deuren.

Laat je buren positief meegenieten!

Onze beste tip; als je gaat barbecueën, nodig je buren uit om samen te genieten van de heerlijke geuren en smaken. Of deel een stukje vlees of bied aan om iets voor hen te grillen.

Op deze manier creëer je een gezellige sfeer en bouw je goede relaties op met je buren. Zo wordt barbecueën niet alleen een culinaire ervaring, maar ook een gezellige sociale gelegenheid waar iedereen van kan genieten.

labels: #Bbq #Vlees

Zie ook: