Het najaar is een ideale tijd voor wildplukkers, met veel vruchten die nu rijp zijn. Van september tot oktober kun je vlierbessen plukken. Vlier bomen en struiken vol getransformeerde dieppaarse vlierbessen zorgen dat het water mij in de mond loopt. Vanaf september zijn de bessen rijp en kun je ook heerlijke vlierbessensiroop maken.
Ik wilde heel graag iets met vlierbessen doen, maar de opbrengst was dit jaar aan de magere kant. We hebben dus niet heel veel trossen vlierbessen geplukt, als ik achteraf een schatting moet maken zeg ik 10-15, maar niettemin heb ik er 3 flesjes heerlijke siroop van gemaakt.
Met het nieuwe wildpluk-kookboek van Yvette van Boven pluk je ingrediënten gratis bij elkaar en maak je niet alleen vlierbloesemsiroop in de late lente, maar ook vlierbessensiroop in de vroege herfst. Yvette van Boven in haar nieuwste boek; 'De aardse smaak van vlierbessen is echt heerlijk. Het is bijna hartig, dat vind ik er zo cool aan. Lekker dus om een gelei van te maken voor bij kaas. Meng er gerust ook ander fruit door, zoals bramen en frambozen.
Waarom Vlierbessensiroop?
Gekookt zijn vlierbessen een supergezonde aanvulling op je vitamines voor de komende herfst: veel vitamine A, B en C. En veel anti-oxidanten, waarin ze vergelijkbaar zijn met blauwe bessen. Dagelijks een eetlepel versterkt mooi je weerstand! En: lékker! Vlierbessensap of siroop, ik ben er dol op.
Vlierbessensiroop werkt goed tegen keelpijn en je maakt er een heerlijke limonade mee. Het is ook een geweldige smaakmaker over pudding of door kruidige vleesgerechten. Probeer in plaats van crème de cassis ook eens vlierbessensiroop in een lekker ouderwetse Kir.
Vlierbessensiroop combineert goed met gin-tonic.
Heb je last van hoestklachten? Drink dan een half borrelglaasje pure siroop. Ook kun je de siroop mengen met heet water en hem als thee drinken.
Tip: Je kunt de gemaakte siroop ook in ’n ijsblokjesvorm gieten, en een ijsblokje vlier in een kop gekookt water doen. Dan drink je het als een thee. De Engelsen noemen dat een ‘cordial’.
Belangrijke Veiligheidstips
Let op: sommige delen van de vlier zijn giftig: voornamelijk de onrijpe bessen en de takjes. Hier kun je flink buikpijn van krijgen! Ris de bessen van hun takjes en pik zorgvuldig eventuele onrijpe bessen er tussenuit. Kies gave, diep zwarte bessen: die zijn rijp. Pas op: rauw zijn ze licht giftig (categorie buikpijn) en verwijder ook onrijpe (groene/lichte) bessen.
De bessen moeten altijd worden verhit, dan verdwijnt een giftige stof die ook in lijnzaad, bittere amandelen en cassave zit.
Recept: Vlierbessensiroop Zelf Maken
Benodigdheden:
- minimaal 200 g vlierbessen
- water
- minimaal 375 g kristalsuiker
Aan de slag!
- Start met het schoonmaken en steriliseren van je flessen. Zet natte flessen voor minstens 30 minuten op iets meer dan 100°C in de oven. Overgiet de doppen met kokend water en laat ze drogen op een schone theedoek. Steriliseer ook een trechter met kokend water. Je bewaart dit soort siropen het liefst in een superschone weckfles. Lees op deze pagina hoe je hygiënisch weckt.
- Ris de vlierbessen van de takjes en verwijder zorgvuldig alle onrijpe bessen. Deze zijn namelijk giftig. Ris thuis eenvoudig met een vork de bessen van de steeltjes, en spoel ze lichtjes af onder stromend water. Dan stap 2.
- Was de bessen, zet een laagje water in de pan (2-3 cm) en voeg je bessen toe.(Je kunt ook op goed gevoel een flinke scheut water toevoegen aan je bessen, maakt allemaal niet zoveel uit.)
- Breng aan de kook en laat 5-10 minuten koken met het deksel op de pan.
- Leg ondertussen een zeef op een grote kom en leg een schone theedoek in de zeef.
- Draai na 10 minuten het vuur uit en giet je bessen inclusief kookvocht voorzichtig in de theedoek. Draai de theedoek dicht en draai hem steeds strakker, zodat je al het sap uit de bessen in de kom perst. Vul eventueel aan met extra water tot je (minimaal) 750 ml hebt.
- Doe het sap terug in de pan en voeg suiker toe in de verhouding 2 delen sap : 1 deel suiker. Verwarm en roer totdat de suiker is opgelost.
- Haal met een tang of ovenwant de flessen uit de oven, vul ze met siroop en sluit ze af. Dan afgieten in goed schoongemaakte flessen of potten.
Tips voor een langere houdbaarheid
Voeg meer suiker toe (verhouding 1:1) voor een betere houdbaarheid. Citroenzuur kun je ook toevoegen voor een beteren houdbaarheid. Je kunt dit kopen bij een ouderwetse drogist. Leg maar uit wat je van plan bent. Ze helpen je graag en kunnen ook tips geven over de juiste verhoudingen die je nodig hebt voor lang houdbare vlierbessensiroop.
Je kunt hier het beste een (schone!) weckfles voor gebruiken, zoals deze glazen weckflessen met een goede sluiting. Steriliseer deze weckflessen van tevoren altijd goed.
Bewaar de siroop op een droge en koele plek, en na openen altijd in de koelkast.
Variaties en Gebruik
Yvette van Boven in haar nieuwste boek; 'De gewone vlier is een kleine boom of struik die tot 7 meter hoog kan worden. De boombast is bruingrijs, soms diep gegroefd en een beetje knoestig. Het blad is langwerpig, ietwat ovaal en licht gekarteld. De bladeren zijn gegroepeerd in oneven groepjes aan de twijgen, ze lijken wat op zevenblad, vandaar de Engelse naam ground elder voor zevenblad. Van de vlier zijn de geurige bloemenschermen in de late lente en in de vroege herfst de bessen het deel dat we oogsten.
Was de bessen en doe ze met het citroensap en de suiker in een ruime pan, voeg 200 milliliter water toe en breng aan de kook. Laat een minuut of 10 zachtjes koken tot de vruchten helemaal zacht zijn en de siroop lekker dik, is hij niet dik genoeg, kook dan nog even door. Is hij te dik, voeg dan wat water toe.
Giet de boel dan door een zeef boven een kom. Druk met de bolle kant van een pollepel alle sap uit de bessen, de pitten en velletjes zullen achterblijven. Giet de siroop in brandschone flessen.
Maak limonade door een laagje in een glas te gieten en verder af te vullen met fris (bruis)water. Of gebruik het in een cocktail.
Naast dit recept voor vlierbloesemsiroop en vlierbessensiroop vind je hier ook een recept voor brandnetelrisotto.
labels:
