De uitvinder van de pannenkoek verdient een standbeeld: het gerecht bestaat al vele eeuwen en gaat nog zeker eeuwen mee. Toch zullen we nooit weten wie de eerste pannenkoek bakte. Daarvoor is het gerecht te eenvoudig. Iemand warmde ooit een mix van meel, water en eieren op boven een vuurtje. En voilà: de pannenkoek was geboren.

Pannenkoeken: Een Wereldwijde Delicatesse

Pannenkoeken worden over de hele wereld gebakken. Er zijn oneindig veel verschillende varianten van de pannenkoek te ontdekken, van de hartige vorm die in Afrika gegeten wordt tot de zoete vorm in bijvoorbeeld Nederland en België. Soms in hartige vorm, zoals in Afrika, soms in zoete vorm, zoals in België en Nederland. Er zijn veel varianten van de pannenkoek, die allemaal hun eigen geschiedenis hebben.

  • In Rusland heb je blini’s, pannenkoekjes van boekweitmeel met een hartige vulling.
  • In Frankrijk heb je de crêpe, in Duitsland de Pfannkuchen.

Naar verluidt was de pannenkoek (de Franse versie dan) het favoriete gerecht van Lodewijk Napoleon, koning van Nederland en de jongere broer van de beroemde keizer.

De Vroege Geschiedenis van Pannenkoeken

De oorsprong van de pannenkoek is verloren gegaan, maar de mens maakt waarschijnlijk al varianten van de pannenkoeken sinds hij graan tot meel kan malen en met water kan mengen. Het zou al kunnen dat er ver in de prehistorie op deze manier platte broden, of een soort pannenkoeken gebakken werden. Wat we zeker weten is dat in ieder geval de oude Grieken en Romeinen al pannenkoeken aten.

De eerste geschreven bronnen die pannenkoeken vermelden, komen uit het oude Griekenland, waar dichters als Cratinus en Magnes in de 5e eeuw v.Chr. gewag maken van het platte baksel. De oude Griekse dichters, Cratinus en Magnes, schreven er zelfs over in hun poëzie. De Griekse pannenkoeken werden gemaakt van tarwemeel, olijfolie, karnemelk en honing en werden meestal gegeten als ontbijt.

De basis van deze Romeinse pannenkoeken bestond uit melk, eieren en bloem. Net als nu hadden de Romeinen ook verschillende varianten voor hun pannenkoeken, zo werden ze bijvoorbeeld met honing of fruit gegeten of kaas en vlees. De Romeinen noemde het Alita Docia, Latijns voor “wat zoetigs”. De basis ingrediënten bestaan uit melk, eieren en bloem. De ingrediënten werden gemixt en gebakken. Sommige versie bevatte honingen en stukjes fruit.

Uit een analyse van de maaginhoud van de steentijdmummie Ötzi, die in 1991 in de Alpen werd gevonden, blijkt dat hij een soort primitieve pannenkoek had gegeten voordat hij 5300 jaar geleden stierf.

Pannenkoeken in de Middeleeuwen

Eeuwen later, tijdens de middeleeuwen, ging de pannenkoek steeds meer lijken op die we tegenwoordig kennen. Het oudste geschreven recept voor pannenkoeken is terug te vinden in een kookboek uit 1439, de tijd dat het woord ´pannenkoek´ ook gangbaar werd. Het recept van de pannenkoek bestond destijds onder andere uit maismeel, water, melk, gesmolten boter, een vleugje bloem en boekweit.

De eerste vermeldingen van pannenkoeken zijn niet in Brabant maar in China en Nepal te vinden. Dit oude recept werd door kruisvaarders mee terug genomen naar Europa in de 12e eeuw. De eerste vermelding van het verbouwen van boekweit in Europa dateren terug naar de 13e eeuw, in Nederland en Belgie. Het recept voor deze ‘oudere’ vorm van pannenkoeken bestond uit boekweit, water, melk, gesmolten boter en een vleugje bloem. Dit beslag wordt nu gebruikt voor de Franse pannenkoeken.

Dit recept wordt nu nog steeds min of meer gebruikt voor Franse crêpes, in de Nederlandse variant wordt tegenwoordig wat meer bloem en water gebruikt. In Nederland gebruikt men nu meestal meer bloem en melk voor het recept. De populariteit van pannenkoeken in deze periode was zo groot dat zelfs Shakespeare erover schreef in zijn stukken.

In de middeleeuwen speelden pannenkoeken ook een rol in het Christendom. Ze werden traditioneel in grote hoeveelheden gegeten op Vastenavond, tegenwoordig bij ons ook wel bekend als de laatste dag van Carnaval, een moment van feest vóór het begin van de vastentijd voor Pasen. Het vasten begint op Aswoensdag.

Pannenkoeken in Amerika

Vaak wordt gedacht dat de Europeanen degenen waren die de pannenkoeken voor het eerst aan de Amerikanen introduceerden, maar dat blijkt toch niet helemaal waar te zijn. Er zijn bewijzen dat de oorspronkelijke bewoners van Amerika, bij ons beter bekend als indianen, hun eigen versie hadden. Naar verluidt hadden de oorspronkelijke inwoners van de Verenigde Staten al hun eigen versie van de pannenkoek.

Maar de Europeanen, in het bijzonder de Nederlanders, hebben wel een inbreng gehad in de moderne versie van de pannenkoek in Amerika. Tijdens de 18de maakten de Nederlanders de boekweit cake populair in Amerika. In de 18e eeuw maakten de Nederlanders in het land het gebruik van boekweit in het recept van de pannenkoek populair. Rond 1750 werd de Hoecake populair, de Hoecake werd zo genoemd omdat deze werd gebakken op platte “Hoe blades”.

In Amerika werden pannenkoeken, ook wel bekend als hoe cakes, johnnycakes of flapjacks, daarna voornamelijk gemaakt van boekweit of maismeel. Na de ontwikkeling van de pannenkoekenmix in 1889 in de Verenigde Staten werd het maken van pannenkoeken makkelijker dan ooit. Pannenkoekenmix, misschien wel de belangrijkste pannenkoek-innovatie, is uitgevonden in 1889 in de VS.

Internationale Pannenkoekvarianten

Wereldwijd worden pannenkoeken nog steeds gegeten in allerlei soorten en maten. Door de geschiedenis heen zijn er vele verschillende vormen en smaken van de pannenkoek bedacht. Elk land heeft zijn kenmerkende pannenkoek. Nou ja, bijna elk land.

  • De Fransen hebben de crêpe. In Engeland en Frankrijk staat hij bekend als crêpe. De crêpe wordt vaak afgetopt met limoensap of siroop.
  • In Amerika zijn er de fluffy pancakes die als ontbijt worden gegeten. Amerika heeft zijn beroemde donzige en gestapelde pannenkoeken.
  • Duitsland heeft de pfannkuchen die soms in reepjes wordt gesneden en bij soep worden gegeten. Bij onze buren in Duitsland staat hij bekend als Pfannkuchen. Soms wordt hij in repen gesneden en in of bij de soep gegeten. Duitsland en Oostenrijk hebben Kaiserschmarrn.
  • Hier in Nederland eten we ze met jam en bruine suiker of kaas met spek.
  • De Schotten noemen het Ulster die veel lijkt op de Amerikaanse Flapjack. Ook de Schotten hebben hier een variant op, die is wat dikker en meestal ook wat kleiner dan de Amerikaanse pannenkoek.
  • In Scandinavische landen wordt de pannenkoek vaak gegeten met slagroom en een fruit jam.

De geschiedenis van de pannenkoek blijft niet beperkt tot Europa en Amerika. Er zijn ook varianten in Afrika, Maleisië, de Filipijnen en vele andere landen.

Hieronder ziet u de verschillende pannenkoeken. Welke pannenkoek waar vandaan komt? Ook verschilt het per land wanneer de pannenkoek wordt gegeten. In de Verenigde Staten zijn ‘pancakes’ vaak ontbijt, terwijl zij in Europa vaak als hoofdgerecht worden gegeten.

Hollandse Pannenkoeken: Een Eigen Traditie

Pannenkoeken en Nederland lijken onlosmakelijk met elkaar verbonden. Pannenkoeken - beter bekend als Hollandse pannenkoekjes - zijn een Nederlandse delicatesse. Hollandse pannenkoekjes kun je omschrijven als een soort pannenkoekjes, die hun oorsprong in Nederland hebben. Al in heel oude kookboeken staan recepten voor verschillende soorten pannenkoeken. Dat laat al zien dat we in Nederland behoorlijk verkocht zijn aan onze pannenkoek.

Het eerste leuke feitje om met jullie te delen is dat Nederlandse pannenkoeken niet uit Nederland komen, maar uit China en Nepal. Pannenkoeken bestaan al eeuwenlang. Uiteindelijk kwamen er steeds meer varianten, allemaal met lokale ingrediënten en authentieke smaken. Op een gegeven moment werden pannenkoeken ook vaak gebruikt bij speciale gelegenheden. Zo aten de Britten hun pannenkoeken vlak voor het vasten voor Pasen.

De bereiding van deze bijzondere pannenkoeken duurt iets langer en u herkent ze wel, laat het gerust weten of lezen aan onze medewerkers onze blog er heel zorgvuldig over. We doen ons best, maar het is ook een teamprestatie! Wanneer u een allergie heeft, is het altijd goed om onze medewerkers hiervan op de hoogte te stellen, zodat zij uw bestelling extra in de gaten kunnen houden. Wilt u alles weten over hoe wij omgaan met allergieën?

Verschillen tussen Nederlandse en Amerikaanse Pannenkoeken

Wat is het verschil tussen een Nederlandse pannenkoek en een Amerikaanse pannenkoek? Een Nederlandse pannenkoek is doorgaans groter en veel dunner dan de dikke en luchtige Amerikaanse pannenkoeken.

Ingrediënten en Variaties

Pannenkoeken worden gemaakt van basisingrediënten, namelijk bloem, melk, zout en eieren. De ingrediënten werden gemixt en gebakken. Ook voegen we een geheim ingrediënt toe, dat we uiteraard nooit verklappen. Maar als u onze heerlijke pannenkoeken ook thuis wilt maken, kunt u onze gewoon kopen PANCAKES Amsterdam pannenkoekmeel mix. Maar waarom zijn onze pannenkoeken zo waanzinnig lekker? Ze zijn bovendien behoorlijk gezond. Wij hebben onze bloemmix gemaakt, die bestaat uit volkorenmeel, tarwemeel en boekweitmeel. Die heerlijke Hollandse pannenkoekjes kunnen zoet, hartig of zelfs allebei tegelijk zijn. Bij PANCAKES Amsterdam, serveren wij ook glutenvrije, lactosevrije en vegan Hollandse pannenkoeken.

Traditionele pannenkoeken bevatten toppings als spek en kaas, maar je vindt er ook volop pannenkoeken met een moderne twist. Wilt u alles weten over de Hollandse pannenkoeken op onze menukaart? Bij PANCAKES Amsterdam, we hebben allerlei soorten Hollandse pannenkoeken; traditionele, zoete en hartige Nederlandse pannenkoeken. Ook hebben wij wisselende winter- en zomermenu's. Vanaf oktober bieden wij ons wintermenu aan. Wil je weten welke pannenkoeken er momenteel op onze menukaart staan? U kunt ook uw Nederlandse pannenkoeken maken. Dus doe eens gek en maak je creatie. Je kunt ook zelfgemaakte pannenkoeken maken. Wil je weten hoe je een perfecte pannenkoek maakt met spek en kaas?

Sint Pannekoek: Een Moderne Traditie

Deze informatie komt vast van pas op 29 november, dan vieren we in Nederland Sint Pannekoek (ja, zonder 'n'). Fans van de strip Jan, Jans en de Kinderen hebben deze dag ongetwijfeld al eens gevierd. In 1986 bedacht de geestelijk vader van het gezin Tromp, Jan Kruis, de nationale feestdag.

Waarom Mislukt de Eerste Pannenkoek Altijd?

Bij aanvang van het bakken, weet je een ding al zeker: de eerste pannenkoek mislukt. Waarom gaat dat altijd fout? Volgens hem moet je een pan exclusief voor pannenkoeken gebruiken en hem nooit met zeep afwassen. Heet water is voldoende. Verder moet de pan niet te warm zijn als je begint met bakken, en doe je er goed aan je baksel pas om te draaien als de bovenkant gestold is.

labels: #Pannenkoeken #Pannenkoek

Zie ook: