Pasen is een feest vol tradities, van het koken en verstoppen van eieren tot de overvloed aan chocolade paashazen. Maar waar komen deze tradities eigenlijk vandaan? Waarom zijn een kip en een ei hét symbool van Pasen, en waarom verstoppen we chocolade in de tuin?

De oorsprong van Pasen

Pasen is het belangrijkste christelijke feest, waarbij de opstanding van Jezus Christus wordt gevierd. Volgens de Bijbel stierf hij op Goede Vrijdag aan het kruis en stond hij drie dagen later op uit de dood. Dit markeert de overwinning op de zonde en de dood. Christenen geloven daardoor dat iedereen die in Christus gelooft, eeuwig leven zal krijgen.

Vroeger was de periode voor Pasen een periode waarin bijna alle mensen om religieuze redenen 40 dagen lang gingen vasten. Tijdens het vasten mochten mensen geen dierlijke producten eten; ook geen eieren dus. Deze periode van vasten werd verbroken op Eerste Paasdag en dat moest groots gevierd worden. Tegenwoordig hebben we met Pasen helaas nog maar twee vrije dagen en hebben we ons paasontbijt vaak al op de eerste dag.

De symboliek van het ei

Maar waarom staat een ei (en de kip natuurlijk) nou symbool voor Pasen? Juist tijdens de vastenperiode leggen kippen bijzonder veel eieren, waardoor de mensen aan het einde van de vastenperiode met een overvloed aan eieren zaten. Wat kun je hier dan het beste mee doen? Ook staat het ei symbool voor een nieuw begin en nieuw leven. Dit kan natuurlijk ook gelinkt worden aan het herrijzen van Jezus tijdens Pasen.

Eieren werden toen namelijk begraven in de grond op de akkers: omdat eieren symbool staan voor vruchtbaarheid dachten de boeren dat dit hun akkers extra vruchtbaar zou maken. Ook dat is een traditie die vroeger al is ontstaan.

Het versieren van eieren

Door de eieren te versieren werd het eten hiervan nóg meer een beleving. De herkomst van deze traditie is eigenlijk heel simpel: omdat het paasontbijt zo’n feestelijk moment was, wilden mensen hun tafel graag zo mooi mogelijk aankleden. Eén van de leukste culinaire paastradities om samen met kinderen te doen?

De opkomst van chocolade eieren

Dat we tijdens feestelijke momenten graag chocolade eten is geen geheim. Maar waar komt de paastraditie dan vandaan dat we chocolade eten in de vorm van eitjes? Quest schrijft dat het chocolade paaseitje in de 18e eeuw is bedacht in Frankrijk. Deze eitjes van chocolade zijn eigenlijk een luxe variant van de normale eieren die we al eeuwenlang tijdens Pasen beschilderen.

Okay, de link tussen chocolade en paaseitjes is dus makkelijk te leggen. Het schijnt dat de eerste chocolade eitjes al in de 18e eeuw zijn gemaakt. De eerste chocolade eieren waren massief en werden gemaakt in de 18e eeuw. In het begin maakten ze de chocolade in de mal van een echt ei!

Met Pasen, dus na het vasten wanneer alles weer gegeten mocht worden, stonden de eieren in al hun pracht en praal op tafel. Volgens de overlevering werden de eieren eerst in de kerk gezegend, waarna ze versierd en wel aan familie en vrienden werden gegeven.

De rol van de paashaas

Denk je aan Pasen, dan denk je waarschijnlijk direct aan de paashaas. Niet zo vreemd, want al eeuwenlang huppelt deze vrolijke langoor rond tijdens één van de belangrijkste christelijke feesten. Maar hoe zit dat eigenlijk? Sinds wanneer deelt een haas eieren uit? En nog belangrijker: waarom?

Het verhaal gaat dat de paashaas voortkomt uit een Germaans verhaal uit de 19e eeuw. Dit werd later gelinkt aan Pasen en eieren, omdat hazen tijdens deze periode een hol maken waarin vogels vervolgens hun eieren bewaren. Zo ontstond naar verloop van tijd het idee van een paashaas, die tijdens Pasen eieren komt rondbrengen. Ver gezocht? Een beetje wel.

De paashaas vindt zijn oorsprong niet in het christendom, maar in oudere, heidense tradities. In veel culturen werd de haas gezien als een symbool van vruchtbaarheid en nieuw leven. Sommige historici linken de paashaas aan de Germaanse godin Ostara. Volgens een oude legende veranderde zij een gewond vogeltje in een haas, die vervolgens eieren bleef leggen.

De eerste concrete verwijzingen naar de paashaas dateren uit 17e-eeuws Duitsland. Daar werd verteld over de “Osterhase”, een haas die eieren verstopte voor kinderen. In Nederland was de paashaas niet altijd de brenger van eieren. In sommige regio’s werd er gesproken over een paasklok of zelfs een kip.

Met de opkomst van het protestantisme in 16e eeuw verdween de traditie van het gezamenlijk vasten langzaamaan in grote delen van Noord-Europa. Echter omdat een groot deel van de Duitse protestanten hun kinderen niet het genot van de paaseieren wilden onthouden, kwamen zij met het ingenieuze idee van de paashaas die de eieren op paaszondag voor hen verstopte. Waarom een haas vraag je je misschien af? Ook hier speelt hoogstwaarschijnlijk vruchtbaarheid weer een rol en heeft de keuze voor dit dier zijn oorsprong in het heidendom.

Paastradities door de eeuwen heen

Pasen is eigenlijk een combinaties van tradities. Wanneer is het Pasen of eigenlijk beter gezegd...wanneer valt Pasen? Elk jaar valst het Paasfeest op een andere datum. Meestal valt Pasen op de eerste zondag na de eerste volle maan vanaf het begin van de lente op 21 maart.

Toen het christendom zich in de loop der eeuwen over Europa verspreidde, raakte Pasen ook vermengd met een aantal Heidense lentefeesten. De traditie van het paasei stamt mogelijk af van de Heidense overtuiging dat eieren symbool stonden voor de vruchtbaarheid en het begin van de Lente en nieuw leven. Zo vierden o.a. de Germanen de komst van de Lente door eieren in de bomen te hangen.

Maar wat vieren we nu eigenlijk tijdens het paasfeest? Iets met de dood en herrijzenis van Jezus? Maar waarom dan eieren? Die we ook nog gaan verven en verstoppen? En wat heeft de Paashaas met dit alles te maken?

De moderne paasviering

Hoewel Pasen een belangrijk Christelijk feest is, associëren veel mensen het anno nu vooral met paaseieren (al dan niet in chocolade variant) en uitgebreid ontbijt. Heerlijk hè, al die chocolade paaseieren en -eitjes, waar we tegenwoordig al weken voor Pasen van kunnen genieten. Van grote, luxe chocolade eieren tot kleine, gevulde paaseitjes met de lekkerste smaakcombinaties.

labels: #Ei

Zie ook: