De relatie tussen vleesconsumptie en een gezond en duurzaam voedingspatroon is een prominent onderwerp in het maatschappelijke debat. Steeds meer mensen kiezen voor een leven zonder vlees, en supermarkten bieden een breed scala aan vleesvervangers. Het aantal vegetariërs en veganisten in Nederland is de afgelopen jaren flink gestegen. Maar waarom zou je stoppen met vlees eten? Hieronder een overzicht van de belangrijkste redenen.

Dierenleed

Een van de belangrijkste redenen om te stoppen met vlees eten is dierenleed. Veel mensen slagen erin om het vlees op hun bord te scheiden van het dierenleed dat erachter schuilgaat. Dieren in de industriële veehouderij leiden vaak een kort en ellendig leven, opgesloten in kleine kooien of hokken, zonder natuurlijk gedrag te kunnen vertonen.

De Nederlandse vee-industrie houdt 400 miljoen dieren per jaar. Ter vergelijking: we hebben bijna 18 miljoen mensen in Nederland. De kalfjes die geboren worden opdat de koe melk blijft geven, worden meteen bij de moeder weggehaald. Ze staan dan in een box die wettelijk gezien 1,1 maal de lengte moet zijn van het kalf. In die box krijgen ze al heel snel kunstvoeding, want de melk is voor ons.

Uit onderzoek van RTL (2019) bleek dat de verzorging van de kalfjes vaak zo slecht was, dat 1 op de 5 binnen twee weken na de geboorte alweer dood is.

Milieu-impact

De vee-industrie is een van de belangrijkste oorzaken van klimaatverandering en ontbossing. Veehouderij draagt in Nederland ongeveer zeven procent bij aan de uitstoot van broeikasgassen. De wereldwijde veehouderij is volgens de Voedsel- en Landbouworganisatie van de VN verantwoordelijk voor 14,5 procent van alle uitstoot van broeikasgassen. Vee heeft zelf ook eten nodig om te leven en te groeien.

Vlees is goed voor 40 procent van de broeikasgasuitstoot die komt kijken bij het produceren van het voedsel van de gemiddelde Nederlander lezen we in De Correspondent. Ongeveer een kwart van het wereldwijde watergebruik gaat naar de productie van dierlijke producten, zo steelt Greenpeace.

Enkele belangrijke punten:

  • Dierlijk voedsel (vlees, zuivel, eieren) heeft meer ruimte nodig dan plantaardig voedsel.
  • Dierlijk voedsel heeft over het algemeen een grotere voetafdruk dan plantaardig voedsel.
  • Bij het produceren van 1 kilogram rundvlees komt zo’n 99 kilogram CO2e vrij, terwijl voor het produceren van 1 kilogram tofu zo’n 3 kilogram CO2e vrijkomt.
  • 70% van al het schoon water gaat naar ons voedselsysteem (FAO, 2019).

Als we allemaal plantaardig zouden eten, hebben we 75% minder landbouwgrond nodig, stelt de Britse zoöloog en schrijver George Monbiot in een interview met De Volkskrant. Deze grond kunnen we teruggeven aan de natuur, die dan weer CO2 uit de lucht vangt.

Om de melkproductie van de koeien te vergroten, wordt vaak gewerkt met Engels raaigras. Dit gaat ten koste van de biodiversiteit. De weilanden worden dan ook wel ‘groene woestijnen’ genoemd, omdat bijen, vlinders en weidevogels er niks te zoeken hebben en dus ook drastisch in hoeveelheid zijn afgenomen.

Gezondheidsvoordelen

Het eten van veel bewerkt en rood vlees hangt samen met een hoger risico op een beroerte, diabetes type 2, darmkanker en longkanker zo stelt het Voedingscentrum. Volgens voedingswetenschappers is gezond eten met minder of helemaal geen vlees mogelijk, als je weet welke andere producten je nodig hebt. Het is belangrijk om voldoende en de juiste eiwitten en genoeg ijzer, vitamine B1 en vitamine B12 binnen te krijgen.

Een vegetarische levensstijl kan de stofwisseling bij diabetes patiënten verbeteren. Mensen die geen vlees eten hebben vaak meer beschermende darmbacteriën dan mensen die wel vlees eten. Door geen vlees meer te eten, en niet elke dag de koektrommel te plunderen, kun je het gehalte aan slecht cholesterol laag houden.

Alternatieve Eiwitbronnen

Vlees is een belangrijke bron van eiwitten in het dieet. De aanbevolen hoeveelheid voor gezonde volwassenen is 0,83 gram eiwit per kilogram lichaamsgewicht. Plantaardige eiwitten kunnen een goede vervanging zijn, maar het is nog niet bekend of plantaardig eiwit net zo gezond is als dierlijk eiwit.

Als je geen vlees meer eet, kun je makkelijk een tekort aan ijzer krijgen. Vervang je vlees niet met ander ijzerrijk eten, dan kun je last krijgen van vermoeidheid, spierzwakte en duizeligheid.

Mogelijke alternatieven:

  • Noten
  • Bonen
  • Peulvruchten
  • Vleesvervangers

Plantaardige Alternatieven

Er zijn inmiddels genoeg alternatieven: van kweekvlees tot vleesvervangers en van plantaardige zuivel tot vegan kaas, die steeds lekkerder wordt. Overigens kan je ook zonder die vervangers heerlijk vega koken, bijvoorbeeld met peulvruchten of noten. Er zijn ook vegan Michelinsterren restaurants in steden zoals Frankfurt, Londen en New York City.

Impact Verminderen

Het huidige voedselsysteem zal ervoor zorgen dat we buiten de grenzen van de aarde terechtkomen. Om dat te realiseren is 50% meer voedsel nodig, en zelfs 70% meer dierlijk voedsel.Als we overstappen naar een meer plantaardig dieet, waarin groenten, peulvruchten, volkoren granen, fruit en noten centraal staan, kan de uitstoot met 45% (vegetarisch) tot 55% (vegan) verminderen.

Productie aanpassen - Akkerland met gewassen die mensen kunnen eten moeten we ook alleen voor mensen verbouwen, niet meer voor de veeteelt. Denk daarbij aan graan, mais, soja en gerst. Vee voeden we met reststromen en gras, aangevuld met voeding die fermentatie vermindert.

Tips voor Minder Vlees Eten

Minder of geen vlees eten is beter voor het milieu én gezond. In Nederland eten we meer dierlijke eiwitten dan nodig is voor onze gezondheid.

Enkele tips:

  1. Probeer minder vlees te gebruiken in een gerecht en vul dat aan met een plantaardig product.
  2. Kies vaker voor kip in plaats van rood vlees.
  3. Maak een weekplanning met minder of geen vlees.
  4. Vervang vlees door peulvruchten, ongezouten noten, tofu, tempé en ei.
  5. Probeer kant-en-klare vleesvervangers.

Als je nu vaak rood vlees eet, zoals biefstuk of runderlappen, kies dan eens vaker voor kip. Dit helpt om de milieu-impact te verlagen. Van alle vleessoorten heeft kip het minste invloed op het klimaat, rundvlees het meest. Varken zit daar tussenin, maar dichterbij kip. Ook voor je gezondheid is het beter om niet te veel rood vlees te eten. Wil je ook op dierenwelzijn letten? De Topkeurmerken Biologisch, EKO, Demeter en Beter Leven 2 en 3 sterren stellen hogere eisen voor het welzijn van dieren.

labels: #Vlees

Zie ook: