Voor Italianen is het drinken van koffie geen sinecure - het is een manier van leven. In Italië wordt het zetten van een kopje koffie als een kunst beschouwd.
De Kunst van Italiaanse Koffie
Wist je bijvoorbeeld dat een espresso aan heel wat eisen moet voldoen om espresso te mogen heten? De koffie hoort een sterke geur te hebben met een zweem van bloemen, vruchten, geroosterd brood en chocolade. Espressobonen worden iets langer geroosterd dan gewone koffiebonen. Daardoor zijn espressobonen niet alleen donkerder van kleur, maar hebben ze ook een rijkere smaak.
Voor het zetten van een goede espresso heb je een maling met een fijne, gelijkmatige en tamelijk korrelige textuur nodig. Als de bonen vettig zijn en te fijn worden gemalen, kan het espressoapparaat geen gelijkmatige straal produceren, waardoor je uiteindelijk slechts een straaltje koffie krijgt, zonder crema (het lichtbruine schuimlaagje). Maar niet alleen de soort maling is belangrijk. Het is volgens de beste Italiaanse barista’s een ongeschreven wet dat je de koffie direct na het malen moet gebruiken.
De Geschiedenis van Espresso
Volgens de overlevering werd het serveren van koffie in kleine kopjes voor het eerst toegepast in het Antico Caffè Greco te Rome. Napoleon zou onbewust de aanleiding hebben gegeven voor het ontstaan van de espresso. De barman van het Antico Caffè Greco nam hier echter geen genoegen mee. Broedend op een oplossing kreeg hij de geniale ingeving tijdens het zetten van een gewoon kopje koffie. De geboorte van de espresso was een feit.
Koffievarianten in Italië
Als je in Italië een caffè bestelt, krijg je geen grote kop zwarte koffie. Un caffè is in Italië een synoniem voor espresso, sterke zwarte koffie die meestal geserveerd wordt in een klein porseleinen kopje (een tazzina genaamd). In de betere koffiebarretjes krijg je er vaak een glaasje water bij. Wil je een trendy kopje koffie drinken, vraag dan om un caffè al vetro, een espresso in een glaasje.
Later op de dag kun je natuurlijk ook je toevlucht nemen tot een caffè corretto, een espresso met een scheutje likeur. Als je espresso eigenlijk net iets te sterk vindt, bestel dan een caffè lungo. Tijdens het bereiden van deze koffievariant laat de barista extra water door de machine lopen, zodat de koffie minder sterk wordt. Vind je dit brouwsel nog steeds veel te sterk, dan kun je altijd nog je toevlucht nemen tot een caffè americano. Vaak krijg je na het bestellen van een caffè americano een espresso met een kannetje heet water, zodat je zelf de sterkte van je koffie kunt bepalen. Eigenlijk krijg je dus een aangelengde espresso.
Er kan nog veel meer gevarieerd worden! De bekendste en bij Nederlanders misschien wel meest geliefde koffievariant is de schuimige cappuccino. Cappuccino is simpelweg een kopje espresso, aangevuld met hete melk en een laag melkschuim. Naast een cappuccino is een latte macchiato een alternatief voor een sterke espresso. Een latte macchiato bestaat uit heel veel melk met een beetje koffie. Deze caffè macchiato is ook koud te bestellen.
Voor chocoladeliefhebbers zijn er genoeg koffievarianten met cacao of warme chocolademelk te vinden. De meeste bijzondere koffievariant is wellicht affogato al caffè, een simpele maar meer dan smakelijke koffie. Letterlijk betekent affogato al caffè ‘verdronken in de koffie’.
Bestellen en Afrekenen in Italië
Wanneer je een keuze uit voorgaande koffiesoorten hebt gemaakt, moet je in de meeste Italiaanse koffiebarretjes eerst afrekenen bij de kassa. Houd er rekening mee dat een kopje koffie aan de bar vaak slechts een fractie kost van een koffie die je aan een tafeltje of op het terras nuttigt.
Wil je in een drukke bar snel je koffie voorgezet krijgen? Ga dan vooral niet zwaaien met je bonnetje en geef ook niet op een luidruchtige manier je wensen door. Het volstaat je bonnetje op de bar te leggen, vergezeld van een muntje. Vergeet overigens niet je bonnetje te bewaren en mee naar buiten te nemen. De Guardia di Finanza, een soort belastingdienst en financiële politie in één, kan je vragen deze scontrino fiscale te tonen. Wanneer je het bonnetje dan niet kunt laten zien, krijgen zowel jij als de eigenaar een boete.
Regionale Koffiespecialiteiten
Ga je naar Turijn, dan moet je naast cappuccino en espresso ook een keer een glas bicerin bestellen, een zoet drankje van koffie, chocolade, melk en room dat vaak wordt geserveerd in een kelkvormig glas. Iets zuidelijker, bij Bar Civili in Livorno, staat er naast de bekende koffiesoorten ook een ponce op de koffiekaart. De basis is espresso, waaraan in elk geval suiker, een citroenschil en een scheutje rum worden toegevoegd.
In Rome kennen ze een bijzondere variant op de gewone espresso. In de espresso romano doet de barista een paar druppels verse citroen. In Napels bestaat al sinds jaar en dag de traditie van de caffè sospeso (letterlijk: ‘uitgestelde koffie’). Als je in Napels un caffè bestelt, kun je twee kopjes koffie afrekenen. Zo kunnen arme mensen af en toe een kopje koffie drinken dat eerder al door een ander is betaald.
Waarom een Glaasje Water?
In een Italiaanse bar krijg je vaak een glaasje water bij de koffie. Drink die voor je aan je koffie begint. De barman die jouw koffie heeft gemaakt zal het als beledigend opvatten als jij zijn harde werk voor een perfect kopje koffie wegspoelt met water. Het is als het spoelen van je mond voordat je wijn proeft. Het water is bedoeld om je smaakpapillen te neutraliseren, zodat je de volle smaak van de espresso kunt ervaren.
Thuis zul je het waarschijnlijk niet doen, zegt voedingsdeskundige Nicole de Roos, maar als je in een café koffie drinkt, krijg je daar vaak een glaasje water bij. Lang werd gedacht dat het drinken van koffie ‘vochtafdrijvend’ zou werken, met andere woorden dat je er vocht door zou verliezen. Dan lijkt zo’n extra aanvulling nuttig.” Dit is echter een fabeltje, aldus De Roos. ,,Van koffiedrinken ga je wel eerder plassen, maar niet méér dan dat je na het drinken van, zeg, eenzelfde hoeveelheid thee zou doen.
De Smaak van Koffie Leren Waarderen
Want eerlijk, de smaak van koffie is wel iets waar je aan moet wennen. Koffie smaakt over het algemeen best bitter en sterk. Het is niet alsof je even lekker een glas Fristi drinkt! Maar hoe leer je dan koffie drinken? Voor iedereen die wil beginnen met koffie drinken, hebben we een aantal handige tips. Zo geniet jij binnen de kortste keren van - wat wij vinden - het lekkerste drankje op aarde.
- Wen aan de smaak van koffie: De smaak van koffie is met geen enkele andere smaak te vergelijken. We zeiden het al: het is iets waar je aan moet wennen. Gelukkig zijn daar volop mogelijkheden voor. Ga maar na hoeveel producten er in de supermarkt liggen met koffiesmaak. Koffiesnoepjes, koffie-ijs, koekjes die naar koffie smaken… Begin daar eerst eens mee. Dan laat je je smaakpupillen langzaam wennen aan koffie.
- Begin niet direct met zwarte koffie: Koffie leren drinken doe je in stapjes. Als je eenmaal weet hoe koffie ongeveer smaakt, kun je eens een slok nemen van een kop koffie. Maar: ga niet direct voor zwarte koffie. Dat is voor veel koffiedrinkers in spé nog te heftig. Neem dus eerst een cappuccino of latte macchiato. Dit zijn koffiespecialiteiten met melk, die daardoor niet zo bitter smaken. Wil je nog een stap verder gaan? Bestel dan eens een ‘echte’ zwarte koffie en voeg daar wat melk en/of suiker aan toe. Nog een extra tip: bestel een glaasje water bij je koffie. Daarmee spoel je de bittere nasmaak weg.
- Drink écht goede koffie: We kunnen het niet vaak genoeg zeggen, maar de smaak van specialty coffee is niet te vergelijken met koffie uit de automaat op je werk. Dat komt niet eens bij elkaar in de buurt. En je snapt: specialty coffee smaakt vele malen beter. De beste ervaring met koffie leren drinken krijg je dus door voor goede specialty coffee te gaan. Bezoek eens een specialty coffee bar of koffiebranderij bij jou in de buurt. Vraag ook eens naar het verhaal achter de koffie. Hoe meer je weet over het vloeibare goud, hoe leuker het wordt om het te leren drinken!
- Neem de tijd om koffie te leren drinken: Als je wil beginnen met koffie drinken, gun jezelf dan de tijd om eraan te wennen. Drink niet gelijk 6 koppen koffie op een dag als je dat normaal gesproken nooit doet. Leer stap voor stap de smaak van koffie kennen. Probeer op den duur wat meer uit. Een nieuwe roast, een koffieboon uit een ander land, een andere zetmethode. In de loop van de tijd ga je steeds meer je eigen voorkeuren ontwikkelen. Dat maakt het hele koffieproeven ook zo leuk.
- Maak er wat van!: Je maakt kennis met het mooiste vloeibare product dat er bestaat. Hoe tof is dat! Maak het koffie drinken dus extra leuk voor jezelf. Deel je ervaringen met een vriend of vriendin. Ga samen op bezoek bij koffiebarretjes in de buurt of probeer nieuwe zetmethodes uit. Ook lekker: combineer je kop koffie met allerlei lekkers. Chocola en koffie zijn bijvoorbeeld een match made in heaven.
Koffiecultuur Wereldwijd
Koffie: het is één van 's werelds meest populaire dranken die bereid, geserveerd én geconsumeerd wordt over heel de wereld. Er zitten echter veel verschillen in de manier waarop de koffie per land gedronken wordt.
- In Amerika wordt koffie vooral on the go gedronken. In Amerika is het gebruikelijk om koffie te drinken in een coffeeshop waar vaak gratis wifi beschikbaar is.
- In Frankrijk is het not done om koffie met een smaakje te bestellen.
- In Italië wordt er bij koffie een glas water geserveerd en drink je cappuccino alleen in de ochtend.
- In Ethiopië is koffie een nationale drank. Het ritueel van koffie drinken neemt daar minstens een uur in beslag. In Ethiopië is het de bedoeling dat je kleine slokjes neemt van je koffie in plaats van het 'bakkie' in één keer achterover te slaan.
- In Turkije wordt na de maaltijd zwarte, Turkse koffie geserveerd en is het gebruikelijk dat je thee drinkt als je na het drinken van een kop koffie nog meer wilt drinken.
Cafeïne: Wat doet het met je Lichaam?
Het is duidelijk dat cafeïne invloed heeft op je lichaam, maar hoe werkt dat precies? Volgens het Voedingscentrum kan cafeïne in kleine hoeveelheden je alertheid en concentratie verhogen en zelfs je sportprestaties een boost geven. Toch geldt ook hier: te veel is niet goed. Te veel cafeïne kan namelijk tot rusteloosheid, angstgevoelens, slaapproblemen en zelfs hoofdpijn leiden.
Bovendien kan het gebeuren dat je, als je regelmatig koffie drinkt, last krijgt van ontwenningsverschijnselen als je ineens stopt. Ondanks dat cafeïne niet als verslavend wordt beschouwd, kun je last krijgen van hoofdpijn, slaperigheid en een depressieve stemming bij het stoppen of minderen. En dat willen we natuurlijk niet!
Hoeveel Koffie per Dag is Gezond?
Toch is het niet verstandig extreem veel koffie te drinken. De Europese Autoriteit voor Voedselveiligheid (EFSA) heeft onderzoek gedaan en vastgesteld dat het voor de gemiddelde, gezonde, niet-zwangere volwassene veilig is om maximaal 400 milligram cafeïne per dag binnen te krijgen. Dit komt overeen met ongeveer vijf kopjes koffie van 125 milliliter, mits je verder geen andere cafeïnehoudende producten eet of drinkt. Denk bijvoorbeeld aan energiedranken, frisdrank of supplementen. Als je binnen deze limiet blijft, is er geen verhoogd risico op ziekten zoals diabetes type 2, hart- en vaatziekten, de ziekte van Parkinson, de ziekte van Alzheimer of kanker. Benieuwd hoeveel cafeïne er in verschillende dranken zit?
Cappuccino na 11 uur: Een No-Go?
De lekkerste koffie is misschien wel cappuccino. Je weet wel, dat drankje met meer melkschuim dan koffie. Toch houd je je best in als je na 11 uur zin krijgt in een lekker kopje. Cappuccino is een no-go na 11 uur voor een simpele, maar begrijpelijke reden. Als je ooit al eens een echt Italiaans diner hebt meegemaakt, weet je dat ze veel eten. Om te beginnen heb je de antipasti, de eerste gang die je kan zien als opwarming voor wat nog moet komen. Als tweede heb je primi piatti, meestal een bord pasta of risotto, en tot slot heb je de secondi piatti, meestal vlees of vis. Een hele boterham, dus.
Als je je na 11 uur nog waagt aan een cappuccino boordevol melk, zal het zuivel er wel eens voor kunnen zorgen dat je maag van streek raakt. Voor dezelfde reden worden cappuccino's al helemaal niet besteld na het avondmaal. Al dat melk is slecht voor de vertering van al die gangen die je naar binnen hebt gewerkt.
Welke koffie mag je dan wel drinken na het eten? Kort en krachtig: de espresso, want die helpt je lichaam om goed te verteren. Als je deze wil bestellen, dan vraag je naar een café espresso. In ruil krijg je een sterke koffie in een piepklein glaasje. Een kopje espresso is goed voor één slok. Wil je toch wat meer? Dan vraag je naar een café doppio.
labels:
