Het is weer tijd voor chocoladeletters en ander lekker snoepgoed. De prijs van chocolade blijft stijgen, en misschien heb je dit al gemerkt in je lokale supermarkt of bij ons in de online winkel. Maar waarom wordt chocolade duurder?
Chocoladeletters zijn dit jaar duurder door de hogere cacaoprijzen. De belangrijkste reden: de wereldwijde cacaoprijzen schieten omhoog. In dit artikel leggen we uit wat er precies speelt, welke factoren bijdragen aan de prijsstijging, en wat dit betekent voor jouw favoriete chocoladesnack.
Stijgende Cacaoprijzen: De Basis van het Probleem
Cacao vormt de basis van chocolade, maar de productie ervan is afhankelijk van specifieke klimatologische omstandigheden. De landen Ivoorkust en Ghana leveren samen zo’n 60% van de wereldwijde cacao, maar daar gaat het de laatste tijd niet goed. De prijs van cacao blijft maar stijgen.
De grondstof voor chocola is zelfs duurder geworden dan koper. Dat is slecht nieuws voor de chocoladeletters die de komende tijd gemaakt worden en mogelijk ook voor de paaseitjes van volgend jaar.
De prijs van cacao blijft stijgen. Die prijs is de afgelopen vijf jaar aanzienlijk gestegen. In februari 2019 was de prijs van een ton cacao op de beurs in New York rond de $2.000. In februari 2024 is die prijs gestegen tot rond de $4.000, wat een stijging van 100% betekent.
Factoren Die de Prijsstijging Beïnvloeden
- Tegenvallende cacaoproductie: Weersomstandigheden, ziekten en plagen hebben de cacaoproductie de afgelopen jaren negatief beïnvloed.
- Toenemende vraag naar cacao: De wereldwijde vraag naar cacao is gestegen door economische groei en toenemend gezondheidsbewustzijn.
- Stijgende kosten van andere ingrediënten: De prijzen van suiker en melk, belangrijke ingrediënten in chocolade, zijn ook gestegen.
- Algemene inflatie: De inflatie heeft de prijzen van alle producten en diensten, inclusief cacao, doen stijgen.
Droogte en Extreme Weersomstandigheden
In West-Afrika, waar veel cacao geproduceerd wordt, speelt de extreme droogte door de zogenaamde Harmattan-periode een grote rol. Deze droge, stoffige wind belemmert de groei van cacaobonen. Hierdoor ontstaan:
- Slechtere oogsten
- Ziekte onder cacaobomen
Dit leidt tot een lager aanbod van cacao, wat direct invloed heeft op de prijs. De stijging van de cacaoprijs komt onder meer door de slechte oogst in West-Afrika, waar 70 procent van de cacao vandaan komt.
Er waren de afgelopen drie jaar veel temperatuurschommelingen en zware regenbuien, wat slecht is voor het verbouwen van de grondstof. Daarnaast leven de cacaoboeren al jaren in armoede. Ze kunnen daardoor niet investeren in de plantages om de cacaobomen beter te beschermen tegen weersextremen.
Historisch Lage Cacaovoorraden
Naast de droogte zijn ook de cacaovoorraden historisch laag. Door deze schaarste stijgen de prijzen verder. Op maandag 10 december 2024 schoot de prijs van cacao door de grens van 10.000 dollar per ton - een niveau dat in jaren niet is bereikt.
Gevolgen van de Prijsstijging
Door die stijgende prijzen moeten producenten zoals patissier Thijs Siemonsma uit Amsterdam noodgedwongen ook hun eigen prijzen van chocoladeletters verhogen. „Eigenlijk zou een chocoladeletter van 12 euro nu 16 euro moeten kosten.
De Vereniging voor De Bakkerij- en Zoetwarenindustrie (VBZ) bevestigt de situatie: „Het klopt dat de prijzen stijgen, al langere tijd. Soms zien we zelfs een verviervoudiging”, zegt directeur Theo Heere tegen Hart van Nederland. De tijd van goedkope cacaocontracten zijn afgelopen volgens hem.
De oorzaak van de hogere prijzen ligt bij misoogsten en geopolitieke problemen in landen, zoals West-Afrika, waar cacao wordt verbouwd. De markt wordt een stuk onzekerder. Normaal zit je met je prijs voor een jaar ingedekt, maar het is nu koffiedik kijken.
De chocoladebranche zegt dat er meer speelt dan alleen een slechte oogst. Er wordt gespeculeerd met cacao: bedrijven kopen het in, houden dat vast en verkopen het op een gegeven moment weer, om nog meer winst te maken.
Wat Betekent Dit Voor Chocoladeprijzen?
Hogere cacaoprijzen hebben directe gevolgen voor de prijs van chocoladeproducten in Nederland:
- Producenten betalen meer voor hun grondstoffen.
- Deze kosten worden doorberekend aan de consument.
- Chocoladeproducten kunnen hierdoor 5% tot 10% duurder worden.
Mogelijke Gevolgen Voor Consumenten
- Hogere prijzen voor consumenten: Chocolade is in de supermarkt al duurder geworden en de prijzen zullen waarschijnlijk blijven stijgen.
- Kleinere chocoladerepen: Sommige fabrikanten verkleinen de repen om de kosten te drukken.
- Minder chocolade in recepten: De hoeveelheid chocolade in recepten kan worden verminderd of vervangen door goedkopere alternatieven.
De Invloed Op Nederlandse Chocoladeliefhebbers
Voor liefhebbers van noten én chocolade, zoals de chocolade-notenproducten van De Noototheek, kan dit betekenen dat prijzen licht stijgen. Het combineren van heerlijke noten met hoogwaardige chocolade blijft gelukkig mogelijk, maar het is goed om te begrijpen waar de prijs vandaan komt.
Ondanks de hogere prijzen, ziet ook hij de vraag naar chocolade niet afnemen: „Chocola blijft een geliefd product.” Wel hoopt ook hij uiteindelijk weer op een daling van de prijzen, maar voor nu ziet hij dat bedrijven goed en creatief omgaan met de hogere kosten.
Toch zijn er ook manieren om te besparen op chocoladeletters. Koop ze bijvoorbeeld heel vroeg óf juist heel laat, dan kan het zijn dat ze iets goedkoper zijn. Of hecht je niet zoveel waarde aan dat de letter die je koopt, de juiste letter is?
Alternatieven en Oplossingen
Productieprijzen drukken kan bijvoorbeeld door cacaoboter (deels) te vervangen door andere, goedkopere, plantaardige vetten. Daarnaast kan het cacaopercentage in chocolade verlaagd worden tot het wettelijke minimum.
Heere raadt liefhebbers van zoetigheid aan om met mate te genieten en te kiezen voor een gebalanceerd dieet. Wil je kwaliteit kopen, let dan op de ingrediënten en het cacaopercentage. Wil je de laagste prijs, ga dan af op de aanbiedingen. Bovenal, geniet van dit mooie exotische product dat met liefde en vakmanschap is gemaakt. En: geniet gerust, maar wel bewust.
De Rol van Duurzame Cacaoteelt
Volgens Gerrit spelen ook andere problemen in de cacaoteelt, als gevolg van de klimaatcrisis en dergelijke. Cacaobomen zijn erg gevoelig voor weersomstandigheden. De klimaatcrisis leidt tot langere periodes van droogte en regen.
En omdat de prijs van conventionele cacao uit West-Afrika de afgelopen vijf tot zeven jaar erg laag is geweest, hebben boeren daar weinig kans gehad om te investeren in hun eigen plantages. Bovendien wordt conventionele cacao voor de massamarkt in monoculturen verbouwd.
De bomen staan dicht op elkaar in rijen zonder de bescherming van andere planten. Hierdoor zijn ze vatbaarder voor schimmelziekten en schade door het weer. De grondstoffen die in biologische chocolade worden gebruikt, zijn over het algemeen afkomstig van gemengde gewassen. Deze zijn veel beter bestand tegen klimaatverandering dan monoculturen.
Door de hoge biodiversiteit - dat wil zeggen door een verscheidenheid aan verschillende plantensoorten - zijn de cacaoplantages beter bestand tegen extreme weersomstandigheden. De meerderheid van de West-Afrikaanse cacao wordt echter verbouwd in monoculturen. Bij extreme weersomstandigheden - zoals lange periodes van droogte - zijn slechte oogsten onvermijdelijk. Bovendien zijn de bomen dan veel vatbaarder voor ziekten.
Prijsvergelijking Paaseitjes
De supermarkten zijn er zoals altijd vroeg bij: de paaseitjes liggen alweer in de schappen. Maar als je ze al hebt zien liggen, zal het je niet zijn ontgaan dat vooral de massieve chocolade-eitjes dit jaar een stuk duurder zijn. Hieronder staan de prijzen voor een zak paaseitjes (mix met pure, melk- en witte chocolade-eitjes) per supermarkt. We hebben gekeken naar de grootste zakken en het huismerk.
| Supermarkt | Prijs |
|---|---|
| Albert Heijn | 7,49 euro voor 750 gram |
| PLUS | 8,49 euro voor 750 gram |
| Jumbo | 6,99 euro voor 500 gram |
| Dirk | 7,49 euro voor 750 gram |
| Aldi | 3,99 euro voor 700 gram |
| Hoogvliet | 7,99 euro voor 750 gram |
Conclusie
De tijd van goedkope cacaocontracten zijn afgelopen. De verwachting is dat de cacaoprijzen hoog blijven. We moeten eraan wennen dat chocolade weer een luxeproduct is. Het komt vaker voor dat oogsten deels mislukken, maar nu was er een erg grote uitval. Nieuwe aanplant en wisselende beplanting is nodig op de cacaoproductie weer op te schroeven. Dat proces is al in gang gezet. Je ziet dat er bijvoorbeeld in Zuid-Amerika recentelijk meer cacaoplanten zijn aangeplant. Echter, voordat deze planten vruchten geven, zijn we wel zes tot acht jaar verder.
labels:
