De waterkoker is een razendsnelle keukenhulp. Met een druk op de knop zet je een hete kop thee. Maar wat doe je met het overgebleven water in de waterkoker? Kun je dat opnieuw opwarmen of is dat vragen om problemen? Op deze prangende vraag geven twee deskundigen antwoord. We kunnen alvast verklappen dat het ongevaarlijk is om water twee keer te koken.

Bacteriën gaan dood

Wees gerust. Je kunt het water heus vaker koken: ”Water dat buiten de koelkast staat, kun je prima een tijdje bewaren”, legt Tara Eikenaar van het Voedingscentrum uit op Instagram. ”En het handige aan een waterkoker is: mochten er in die tijd bacteriën in terechtkomen, dan gaan die dood wanneer het water kookt. Dus over het algemeen geldt: heb je nog water in de waterkoker staan, dan kun je dat prima hergebruiken als je je waterkoker regelmatig gebruikt.”

Onzinverhalen over schadelijke stoffen

Er gaan berichten de ronde waarin wordt beweerd dat opnieuw gekookt water zeer gevaarlijk kan zijn. Gekookt water voor een tweede keer aan de kook brengen zou gevaarlijk zijn, omdat de samenstelling van het water verandert. Zo zouden nitraten kanker kunnen veroorzaken, en wordt arsenicum gebruikt in rattengif. En dat klopt, deze stoffen zijn inderdaad giftig als je ze in bepaalde hoeveelheden binnen krijgt.

Die redenering is gebaseerd op het idee dat er in water piepkleine hoeveelheden arseen en nitraat zitten die in hoge concentraties giftig kunnen zijn. Bij elke kookbeurt verdampt een deel van het water. In het overblijvende water zit dan een relatief steeds grotere hoeveelheid van het spul. Dat kán natuurlijk niet goed voor je zijn. Toch?

De logica achter de redenering klopt wel. Maar daarmee houdt het wel op. Bij gif is de hoeveelheid die je binnenkrijgt altijd bepalend voor de gevolgen. Stefan Kools, teamleider chemische waterkwaliteit en gezondheid bij wateronderzoeksinstituut KWR: ‘Een paar keer water koken maakt amper verschil. Dan zitten stoffen als arseen en nitraat nog steeds ver onder de Nederlandse gezondheidswaarde. Ons water is echt veilig, ook als je het vaker kookt.’

Toxicoloog Merijn Schriks, senior-adviseur drinkwaterkwaliteit bij waterbedrijf Vitens, bevestigt Kools’ woorden: ‘Het risico van hergekookt water voor de volksgezondheid door stoffen als arseen en nitraat is verwaarloosbaar. Daarnaast overleven bacteriën niet in kokend water.’

Sterker nog, op NUcheckt lezen we dat je hiervoor maar liefst 10.000 liter zou moeten inkoken voor elk kopje thee, of als je water gebruikt dat al te zwaar vervuild is voor menselijke consumptie. Aha! Ook daar heeft NUcheckt onderzoek naar gedaan. Overigens is de conclusie op ThoughtCo. Kortom: het is een kwestie van bangmakerij, en niets om je zorgen over te maken.

“Ik kan mensen geruststellen, want dit is echt een onzinverhaal”, zegt Harm de Kleine van waterlaboratorium WLN in Glimmen. “Bij het koken van water wordt 100 graden Celsius bereikt. En het is de hitte die het water laat stomen. Niet de opgeloste stoffen (mineralen) in het water. De enige manier waarop de samenstelling van gekookt water verandert, is dat exact dezelfde opgeloste stoffen (mineralen) nu in een kleiner volume zitten, maar dit gebeurt ook al na één maal koken.

Hier wordt gewezen naar giftige stoffen die in kleine hoeveelheden in ons drinkwater zitten. In ons drinkwater zitten inderdaad hele kleine hoeveelheden aan stoffen die als giftig worden beschouwd. Denk hierbij aan fluoride, arseen en nitraat. De knappe koppen bij Nu.nl kwamen echter tot de conclusie dat deze stoffen in véél te kleine hoeveelheden in ons drinkwater zitten om schadelijk te kunnen zijn. Zelfs wanneer het water meerdere malen wordt gekookt. Zo stelt de nieuwssite dat het pas gevaarlijk kan worden "wanneer iemand bereid is om 10.000 liter water in te koken voor elk kopje koffie of thee.

Kools wijst op een studie uit 2020

Kools wijst op een studie uit 2020 van Beijing Normal University. Onderzoekers brachten vijftien liter Chinees drinkwater aan de kook. Als het weer was afgekoeld, kookten ze het opnieuw. Na achttien van die ‘kookbeurten’ was het water op. Wat bleek? De concentratie van stoffen als arseen en nitraat was steeds ietsje toegenomen. Maar het eindresultaat bleef mijlenver onder alle normen.

Kalk en smaak

Wel is het zo dat je eerder kans hebt op kalkaanslag, als je water in de koker bewaart. Hierbij wordt calcium en magnesium afgezet. Dit zou je kunnen proeven aan het water, maar het is verder niet schadelijk. De witte aanslag zou alleen invloed hebben op de levensduur van het apparaat.

Soms hoor je mensen zeggen dat ze hergekookt water anders vinden smaken. Schriks: ‘Bij hoge temperaturen wordt er calcium en magnesium afgezet. Dat is die witachtige aanslag in de waterkoker. Als je steeds hetzelfde water opkookt, haal je mineralen uit het water.

Hoe zit dat met je koffie-apparaat?

Voor koffieapparaten, waarin water niet tot kooktemperatuur wordt verhit, geldt wat Schriks betreft dat je het water gewoon moet opmaken en verversen. Dan krijgen bacteriën simpelweg minder kans.

labels: #Koken

Zie ook: