Na een succesvol moestuinseizoen komt het moment van de waarheid: de aardappeloogst. Maar wat doe je met al die aardappelen en hoe zorg je ervoor dat je er zo lang mogelijk van kunt genieten? Dit artikel geeft je alle informatie die je nodig hebt over aardappelen bewaren na de oogst, inclusief het ideale moment om ze te eten.

Wanneer Aardappelen Oogsten?

Het oogsttijdstip hangt af van het type aardappel dat je hebt gepoot: vroege, midden of late aardappels.

  • Vroege aardappels: Deze sterven vaak al rond eind juni af.
  • Midden aardappels: Deze zijn eind juli, begin augustus klaar voor de oogst.
  • Late aardappels: Deze kun je eind augustus of begin september oogsten.

Zodra er bloemen in je planten zitten, zitten er al kleine aardappels aan de plant. Deze worden krieltjes genoemd. Als je grotere aardappels wil, kun je ze beter oogsten nadat de plant afgestorven is. De plant word dan droog en geel en gaat plat liggen.

Vergeet niet dat je dus alle aardappels kan oogsten vanaf dat er bloemen in zitten voor krieltjes maar als je grote aardappels wil verschilt het dus per soort wanneer je ze moet oogsten.

Vroege Aardappelen

Vroege aardappels hoeven niet af te harden onder de grond zoals de late. Gewoon oprooien als het blad er nog aan zit.

Aardappelen Bewaren: De Beste Methoden

Als je je aardappels geoogst hebt wil je ze natuurlijk ook bewaren. Na de oogst laat je de aardappels eerst drogen. Dit kan ik een losse laag ergens in een schuur doen maar je kan ze ook laten drogen in kratten met luchtgaten. Zorg dan wel dat je ze niet al te dik opstapelt zodat overal makkelijk lucht bij kan komen.

Vervolgens kan je ze donker, koel en droog bewaren. Hou ze wel regelmatig in de gaten of er geen rotte aardappels tussen zitten want zodra er 1 gaat kan dit de rest ook aansteken. Verwijder de rotte aardappels dus zo snel mogelijk.

Tip! Een persoonlijke tip ik verzamel ze ook een beetje op formaat want de kleine aardappels worden het snelst zacht dus die eet ik dan het eerste op en bewaar ik boven op zodat ik die al eerste pak.

Belangrijke Tips voor het Bewaren

  • Niet wassen: Vroege aardappels hoeven niet af te harden onder de grond zoals de late. Gewoon oprooien als het blad er nog aan zit. Niet wassen of spoelen. Droog bewaren onder kranten in een kartonnen doos of kratje, wel in het donker.
  • Droog bewaren: Bewaar de aardappelen droog onder kranten in een kartonnen doos of kratje, op een donkere plaats.
  • Luchtcirculatie: Sjef gebruikt voor de opslag opvouwbare boodschappenkratten, omdat er lucht bij de knollen moet kunnen blijven komen. Luchtdicht afgesloten aardappelen kunnen gaan rotten. Maar ventilatie is vooral belangrijk omdat de aardappelen in kratten nog verder kunnen drogen.
  • Bescherm tegen licht: Aardappelen worden onder invloed van licht groen en daarmee giftig. Sjef: “Houd licht daarom zoveel mogelijk weg bij je aardappelen. Gebruik hiervoor een krant op tabloidformaat."
  • Regelmatige controle: Sjef raadt aan om de aardappelen regelmatig te bezoeken: “Na enkele weken kunnen enkele aardappelen donkerder zijn dan de rest. Dit zijn aardappelen die toch aangetast blijken door phytophthora. Controleer af en toe op uitlopers. Bij vroege aardappelen zie je die vanaf september, bij late aardappelen vanaf oktober."

Aardappelen Wassen voor Bewaring?

Wat is nu in feite het best om langer te bewaren; wel of niet wassen? Geen idee. ik was ze heel voorzichtig zodat de schil niet beschadigd. En laat ze dan goed drogen in open kistjes. Dan is wassen denk ik geen probleem. Maar als je te wild wast, beschadigd de tere schil. Ze hebben inderdaad een heel tere schil, vandaar dat ik me afvraag waarom je ze eigenlijk wast om te bewaren en het risico hebt om ze te beschadigen.Als je ze ongewassen in de bak legt heb je dat risico niet en dan kan je ze steeds wassen als je ze nodig hebt.

De Aardappelbelt Methode

Er is en oude boeren methode om aardappels op het land te bewaren. In de zogenaamde ‘aardappelbelt’. Aardappels worden dan niet ingekuild, maar ‘opgekuild’. Bovenop het maaiveld. Hoe dat werkt zie je hieronder.

Op bovenstaande tekening zie je een dwarsdoorsnede van een aardappelbelt. De aardappelen worden op de grond gestort en afgedekt met stro. Je stort je oogst gewoon op de vrijgekomen grond en dekt die berg af met stro. Het mooiste is als je over lange ongebroken stro-stelen kunt beschikken waardoor de afwatering onder het zand optimaal is.

Als je al het stro rond de aardappelen hebt getast krijg je een soort kleine hooiberg en zie je geen enkele aardappel meer liggen. Dit dient ter isolatie van de aardappelberg eronder. Het stro zorgt voor voldoende ventilatie en isolatie voor zomer en winter.

Als je daarmee klaar bent kun je je schep in de grond zetten om een geul rond de aardappelbelt te gaan graven en de uitgegraven kun je vervolgens tegen het stro aan leggen. Als dat gedaan is ziet de aardappel belt er zo uit.

Met je hand graaf je een gat uit dat net groot genoeg is om er je hand doorheen te kunnen steken om er aardappelen uit te kunnen halen. Het gat dicht je af met een dot stro en daar leg je dan een dikke kluit grond op.

Nu kunnen de aardappelen bewaard worden tot de volgende aardappeloogst. In de winter is het in de belt warmer dan buiten. Dat komt enerzijds door de isolerende werking van het stro maar ook omdat de aardappelen warmte vasthouden. Het kan buiten 20 graden vriezen en in de belt net boven nul zijn.

Op de bovenstaande foto zie je een dwarsdoorsnede van een aardappelbelt in het voorjaar. Sommige aardappels zijn gaan spruiten maar onderin zijn de aardappels nog steeds van perfecte kwaliteit.

Muizen houden van aardappelbelten en reken er maar op dat er een aantal in zullen zitten. Op de bovenstaande foto zie je een van de aardappelen waar muizen zich tegoed aan hebben gedaan. In totaal waren dat er maar een paar.

Wanneer Aardappelen Eten?

Voor mij beginnen de aardappels toch wel wat zacht te worden in februari. Dit betekend dat alles wat er dan nog over is conserveer ik aan de hand van pressure cannen. Op deze manier kan ik ze nog roosteren maar ik kan er ook nog aardappel puree er van maken. Dan hoef ik de aardappels ook niet in de vriezer geblancheerd te bewaren dus dat geeft mij weer extra vriezer ruimte als ik mijn aardappels gewoon in mijn voorraadkast kan bewaren.

Aardappelrassen en Hun Eigenschappen

Er zijn heel wat smaak- en structuurverschillen tussen aardappelrassen. Vroege rassen vormen over het algemeen minder blad dan late rassen en kunnen dan ook iets dichter bij elkaar worden geplant.

De lijst is op volgorde van vroege naar late rassen. Kijk hieronder bijvoorbeeld even naar het oude en geliefde ras Roseval. Ze krijgt voor vroegheid een 8 (dus een vroeg ras). En voor resistentie tegen Phytophthora een 3 voor in het loof en een 4 voor in de knol. Gelukkig is het zo’n vroeg ras dat ze vaak al geoogst kan worden als de eerste Phytophthora-aantastingen in de zomer beginnen.

Bij een ander oud ras, bijvoorbeeld de middelvroege tot middellate Bildtstar zie je ook lage cijfers voor resistentie tegen Phytophthora en dat zorgt voor meer risico, omdat je deze aardappelen later kunt oogsten, wanneer Phytophthora vaak al ernstige aantastingen kan veroorzaken.

Vergelijk de cijfers van de oude rassen even met nieuwere rassen waarbij in de veredeling de resistentie tegen Phytophthora heel belangrijk was/is. Zie bijvoorbeeld Vitabella, Camillo en Carolus, met een hoge resistentiecijfers in zowel loof als knol.

Ook andere webwinkels waar je pootaardappelen kunt kopen zullen bij een ras aangeven wat de eigenschappen zijn m.b.t. Zo bestel ik de laatste jaren alleen nog rassen die een hoog cijfer voor resistentie tegen phytophthora/aardappelziekte hebben, terwijl ik op ons volkstuincomplex nog vaak van mensen hoor dat ze bijvoorbeeld Doré’s of Eigenheimers telen, omdat ze dat nu eenmaal altijd doen en het een lekkere aardappel vinden. En juist op een volkstuinencomplex zie je veel vaker phytophthora, omdat er veel planten worden geteeld die daar gevoelig voor zijn is kruisbesmetting snel veroorzaakt.

Oftewel; het loont echt de moeite om je er even in te verdiepen en een ras te kiezen dat een hoge mate van resistentie heeft; het kan in de zomer een grote teleurstelling voorkomen.

Elk jaar komen er weer nieuwe rassen op de markt, en daarom kiezen we bijna elk jaar wel weer andere rassen die we eens willen proberen. En als we er plaats voor hebben kies ik ook graag nog wat aardappelen met een ‘leuk kleurtje’ voor een kleurrijke aardappelsalade, gekleurde soep of paarse puree.

Aardappelen en Gezondheid

Aardappelen bevatten veel koolhydraten, vooral in de vorm van zetmeel. Omdat de laatste jaren koolhydraat-arme diëten nogal populair zijn, staat de aardappel nog wel eens in een kwaad daglicht: je wordt er dik van. En ja: vette puree, zakken chips, patat en geprakte aardappels met veel jus zijn niet echt ideaal voor je lijn.

Maar aardappelen bevatten ook vitamine C en vitamine B6, en - in kleinere hoeveelheden - ook andere B-vitamines. Er zit kalium, calcium, mangaan en fosfor in, en een behoorlijke hoeveelheid anti-oxidanten. Bovendien is het zetmeel dat in aardappels zit 'resistent' en wordt pas in de dikke darm verteerd. Verschillende studies geven aan dat daardoor de bloedsuikerspiegel, spijsvertering, opname van voedingsstoffen en de verzadiging kan verbeteren.

Eigenlijk komt het hier op neer: aardappels zijn een prima aanvulling op je dieet, zolang je ze met mate eet. Liever niet elke dag, zo vers mogelijk en zelf bereid, en zonder al die vette toevoegingen.

En oh ja: de meeste vezels en vitamines zitten in de schil. Gebruik dus vooral soorten met een dunne schil, die je gewoon mee kunt koken of bakken.

Conclusie

Met de juiste technieken en kennis kun je je aardappeloogst succesvol bewaren en er lang van genieten. Of je nu kiest voor de traditionele aardappelbelt of moderne bewaarmethoden, het belangrijkste is om de aardappelen te beschermen tegen licht, vocht en extreme temperaturen. Zo kun je ook in de winter nog genieten van je zelfgekweekte aardappelen!

labels: #Aardappel

Zie ook: