Van tijd tot tijd zijn hennen broeds en zullen vastberaden op hun onbevruchte eieren in de nestkast blijven zitten. Het is niet moeilijk om te zien of uw kip broeds is omdat het haar gedrag sterk zal veranderen. Waaraan u het waarschijnlijk het eerst zal merken is haar slechte humeur. Meestal worden hennen broeds tijdens de zomermaanden maar het kan tijdens elke maand van het jaar voorkomen. Het is niet precies bekend waarom hennen broeds worden maar er wordt aangenomen dat het moederinstinct van kippen sterk is waardoor ze zullen proberen eieren uit te broeden, zelf als ze onbevrucht zijn.

Kenmerken van een Broedse Kip

Hoe weet je of een kip broeds is? Een broedse kip herken je vaak aan één of meerdere van de volgende punten:

  • Klokkende of klagende geluidjes maken
  • Het nest nauwelijks of niet meer willen verlaten
  • De buik is kaalgeplukt
  • Jouw kip zondert zich af van de andere dames en kan zelfs territoriaal gedrag vertonen
  • De kleuren van de kop en kam kunnen verbleken
  • De kip is aan het afvallen
  • De broedse kip legt geen eieren meer
  • De kip laat haar vleugels hangen

Wanneer Kan een Kip Broeds Worden?

Kippen kunnen voor het eerst broeds worden wanneer ze 6 maanden oud zijn. Niet alle kippen worden tegelijkertijd broeds. Wanneer er meerdere kippen tegelijk broeds worden, zal het broedse gedrag vaak rond het voorjaar beginnen.

Kan een Kip Broeds Worden Zonder Haan?

Ook zonder haan in de buurt kan een kip broeds gedrag vertonen. Voor een kip maakt het niet uit of de eieren wel of niet bevrucht zijn. Zoals we eerder al vertelde, hebben kippen van nature de drang om eieren uit te broeden. Dus ook zonder haan kun jij een broedse kip hebben.

Legt een Broedse Kip Eieren?

Kippen leggen een eieren meer tijdens de broedse periode. Wanneer eieren bevrucht zijn, duurt de periode tot broedsheid gemiddeld 21 dagen. Dit is de tijd dat een kuiken uit het ei kan komen. Wanneer de eieren niet bevrucht zijn zullen er ook geen kuikens kunnen uitkomen. Hierdoor kan de broedsheid langer duren dan 21 dagen. Hoeveel eieren je onder de broedse kip zal vinden, hangt geheel af van het soort kip dat je hebt. Het ene ras legt gemiddeld meer eieren dan het andere.

Omgaan met een Broedse Kip

U kunt op een aantal manieren omgaan met een broedse kip. Zo kunt u ervoor kiezen uw kip gewoon broeds te laten zijn of haar broedsheid gebruiken om eieren uit te broeden. Een broedse kip zal ongeveer broeds zijn gedurende drie weken. Dit is namelijk hoe lang het duurt om een ei uit te broeden. U kunt ervoor kiezen haar haar gang te laten gaan. Als u dit doet zorgt u er dan wel voor dat u haar dagelijks een aantal uren van haar broedplaats haalt zodat ze wat kan eten en drinken. U hoeft zich er geen zorgen over te maken dat de broedse kip de andere kippen ervan weerhoudt hun ei te leggen omdat ze meestal maar wat graag de nestkast delen.

Maar het kan voorkomen dat u een agressieve broedse hen heeft die naar andere hennen pikt wanneer zij hun ei willen leggen. Het is in dat geval goed om voor hen een alternatieve nestplaats te voorzien. Ook kunt u de broedse hen tijdelijk uit het kippenhok houden totdat alle andere kippen hun ei hebben gelegd. Als u eieren wilt uitbroeden en u heeft zelf kippen, maak dan gebruik van de broedsheid door eieren te kopen die ze kan uitbroeden. Het uitbroeden van een ei overlaten aan een hen is een stuk minder werk dan het gebruik van een broedmachine (incubator). Koop een aantal bevruchte eieren. Een kip verzorgt het hele proces, van het uitbroeden tot het opvoeden!

Ongewenste Broedsheid

Wanneer jouw kip onbevruchte eieren uit wilt broeden, spreek je van ongewenst broeds gedrag. De onbevruchte eieren zullen nooit uitkomen. Wanneer je jouw kip haar gang laat gaan, kan het zijn dat ze het nest niet meer wilt verlaten. Dit betekent ook dat jouw kip niet meer zal eten, waardoor ze sterk kan vermageren. Het kan zelfs voorkomen dat jouw kip zichzelf dood broed. Merk je dat jouw kip te lang blijft broeden op de onbevruchte eieren, dan dien je jouw kip een handje te helpen om haar broeds af te maken. Broeds afmaken betekend eigenlijk de broedse kip stoppen met het uitbroeden van de onbevruchte eieren.

Methodes om een Broedse Kip te Stoppen

Er zijn verschillende methodes om jouw kip broeds af te maken. Welke methode het beste werkt voor jouw kip hangt geheel af van de hardnekkigheid van het broedse gedrag. Sommige kippen zijn broeds af met simpele methodes en bij andere kippen dien je wat meer moeite te doen om het broeden te stoppen.

  • Haal jouw kip regelmatig van het nest af: Hierdoor verstoor je jouw kip tijdens het broeden en kan zij tijd maken om te gaan eten en drinken. De temperatuur van de kip zal ook dalen wanneer ze het nest moet verlaten. Hierdoor wordt de aanmaak van het broed hormoon verminderd
  • Sluit het legnest af: Zo kan jouw broedse kip niet meer bij haar nest komen. Houd er wel rekening mee dat je voor de andere niet-broedse kippen nog wel een mogelijkheid biedt om het legnest te betreden voor het leggen van eieren.
  • Plaats je kip in een kaal hok: Wanneer je een hardnekkige broedse kip hebt, is dit een effectieve methode. Een kaal hok is niet interessant om in te gaan broeden. Wanneer je geen hok tot beschikking hebt, kun je bijvoorbeeld ook een grote doos gebruiken. Vergeet jouw kip niet te voorzien van vers drinkwater.
  • Sluit je kip op met een haan: Misschien niet heel prettig voor de kip, maar de haan zal steeds achter jouw kip aangaan. Hierdoor is het voor haar onmogelijk om rustig te gaan zitten broeden.

Wanneer je regelmatig de eieren weghaalt in het kippenhok, zorg je er bovendien voor dat de kippen minder snel op de eieren kunnen gaan zitten om deze uit te broeden. Al met al, een broedse kip is geheel normaal, maar houd als kippenhouder altijd een oogje in het zeil. Dit om te voorkomen dat jouw kip zichzelf dood broedt.

Natuurbroed

Is je eigen kip broeds en wil je graag kuikens? Dan kun je ervoor kiezen om haar eieren uit te laten broeden. Ze noemen dit ook wel natuurbroed. Dit kan zowel met jullie eigen eieren als je een haan hebt, als met bevruchte eieren die je kan kopen. Een broedse hen weet precies hoe warm haar eieren moeten zijn, hoeveel vocht ze nodig hebben en wanneer ze gedraaid moeten worden. Let op: kuikens zijn ontzettend schattig, maar wees je ervan bewust dat de kans groot is dat de helft van de kuikens haantjes zijn. Het is heel lastig om een nieuw huis te vinden voor je haan, er is een groot overschot.

Sommige hennen zijn geweldige moeders, anderen zijn totaal onbetrouwbaar en er is ook een groep waarbij het twijfelachtig is. Voor een grootdeels is dit afhankelijk van het ras. Vroeger hielden mensen kippen vooral voor de eieren. Maar als een hen broeds is, dan legt ze geen eieren. Daarom is broedsheid er bij veel rassen helemaal uit gefokt.

  • Rassen met zware pootbevedering kunnen door de vele pootveren eieren uit het nest laten vallen of op pasgeboren kuikens gaan staan. Dit probleem kan worden opgelost door de veren van de broedse veren dicht bij haar poot te knippen.

Hoe Wordt een Hen Broeds?

Als je hen eieren legt en het steeds langer licht wordt op een dag, dan kan het zijn dat je hen broeds wordt. Broedsheid wordt veroorzaakt door de hormonen oestrogeen en progesteron. Er zijn een paar triggers die deze hormonen activeren:

  • Een rustig, ongestoord, donker legnest.
  • Veel eieren in een legnest.
  • Andere broedse hennen.

Maar niet alle hennen hebben deze triggers nodig om broeds te worden. Bij sommige rassen (zoals zijdehoenders en cochins) worden deze hormonen al snel geactiveerd. Hierdoor zijn dit soort rassen veel en vaak broeds. Er zijn ook hennen die nooit in hun leven broeds zullen worden. Je kunt een hen niet broeds maken, maar de bovenstaande triggers kunnen er wel voor zorgen dat ze broeds wordt. Sommige mensen zeggen dat broeds zijn kan worden ontmoedigd door de eieren uit het zicht van de hen te halen, maar de ervaring leert dat een kip die echt graag wil broeden dit toch wel gaat doen. Zij wordt niet zo gemakkelijk ontmoedigd.

Testen of Ze Echt Broeds Is

Om te testen of het echt tijd is om bevruchte eieren onder je hen te leggen, kun je het volgende doen: probeer eieren onder haar vandaan te pakken. Reageert ze door weg te rennen? Dan is ze waarschijnlijk niet broeds. Blaast ze zichzelf op en pikt ze in je hand? Een broedse hen laat zich niet maar zo van het nest sturen.

De Beste Tijd voor Kuikens

Maart en april zijn de ideale maanden om kuikens uit te broeden. In die maanden is het namelijk nog niet heel warm, waardoor de uitbraak van ziektes een stuk minder is dan in de zomer. Bij zomerse temperaturen kunnen ziektekiemen zich als een razende vermenigvuldigen. Als je kuikens in maart of april zijn geboren, hebben ze meer tijd om weerstand op te bouwen.

Hoeveel Eieren Leg Je Eronder?

Het is belangrijk dat de hen met haar lichaam alle eieren warm kan houden. Als er een ei uitsteekt aan de rand, dan ligt er altijd een ei te koud. Dit komt doordat de kip alle eieren draait en onder zich probeert te houden. Als dit het geval is, dan is de kans groot dat het hele nest mislukt. Vaak passen er ongeveer 10 eieren (van haar eigen ras) onder. Minder eieren kan altijd! Probeer alleen niet dat er één kuikentje alleen opgroeit met haar moeder.

Eieren verzamelen: Als je hen broeds is, dan is het belangrijk dat alle eieren op hetzelfde moment bebroed worden. Op die manier kunnen de embryo’s zich allemaal in hetzelfde tempo ontwikkelen en op hetzelfde moment uitkomen. Anders gaat de moeder het nest al verlaten met de kuikens die als eerst uit het ei gekomen zijn, en gaan de eieren die pas later uit zouden komen dood. Je kunt eieren maximaal één week bewaren voordat je ze onder de broedse hen legt.

Eieren Bewaren

Gebruik alleen schone eieren om onder je hen te leggen. Vieze eieren maken het moeilijker voor het kuiken om uit het ei te komen, omdat de viezigheid een hard laagje over het ei vormt. Daarnaast brengen vieze eieren veel bacteriën met zich mee, die de embryo’s kunnen infecteren of die kunnen zorgen dat de eieren gaan ontploffen. Als de eieren een beetje vies zijn, kun je ze heel voorzichtig schoonmaken met een schone, droge schuurspons. Ga de eieren absoluut niet wassen, want dan kun je de beschermlaag verwijderen. Bewaar de eieren in schone dozen. De kartonnen dozen uit de supermarkt stapelen na een tijdje bacteriën op, dus gebruik deze niet vaker dan één keer voor het bewaren van broedeieren.

Zet de eieren ‘op kop’ in de doos, dat wil zeggen dat je ze met de punt naar beneden zet en met de dikke kant naar boven. Op die manier blijft de dooier in het midden van het eiwit zitten. Kantel één keer per dag het doosje, om te voorkomen dat de dooier aan de schaal blijft plakken. Dit kun je doen door de ene dat het ene uiteinde van de doos op te tillen, en de volgende dag het andere uiteinde. Ga zo net zolang door tot je de eieren onder de broedse hen legt. De ideale plek om de eieren te bewaren is uit het zonlicht op een koele, relatief droge plaats (niet in de koelkast) De ideale temperatuur is 13 graden, maar ergens tussen de 10 en 15 graden is goed.

Privacy

Om succesvol eieren uit te kunnen broeden heeft een kip rustige plek nodig, waar ze niet gestoord wordt. Daarom is het een goed idee om haar niet tussen de andere kippen te houden. Want anders…

  • Kunnen andere hennen op het nest gaan zitten als de broedse hen aan het eten is. Als ze ziet dat bij terugkomst haar nest bezet is, dan kan ze op een ander nest gaan zitten (en blijven zitten).. Maar het kan ook zijn dat een andere hen er een ei bij legt, waardoor de broedse hen niet alle eieren meer warm kan houden.
  • Kan het zijn dat de hen al snel met één uitgekomen kuiken het nest verlaat, waardoor de andere eieren afkoelen. Door de hen apart te zetten is de kans groter dat ze nog 1 tot 2 dagen op het nest blijft zitten zodat de andere eieren ook nog uit kunnen komen.
  • Als de kuikens eenmaal geboren zijn, kunnen andere kippen de kuikens doden.

Je kunt ook een hok in een hok maken! Met gaas kun je een gedeelte in het huidige kippenhok afzetten voor de broedse kip en haar toekomstige kuikens. Deze eventuele problemen kunnen worden voorkomen door de broedse hennen te scheiden, zodat ze een eigen plek hebben om rustig hun taak te volbrengen.

Een goede plek om te broeden heeft de volgende kenmerken:

  • Is goed geventileerd
  • Beschermd haar tegen wind, regen en zon.
  • Beschermd haar tegen roofdieren.
  • Is afgeschermd van andere kippen/dieren.
  • Is minimaal één meter lang zodat de hen plek heeft voor haar eieren, een zandbad, een plek om te poepen en een plek om te eten en te drinken.
  • Door de eieren in een bak te leggen met een opstaande rand van minimaal 2 cm, kunnen de eieren niet uit het nest rollen.
  • Kun je meerdere hennen bij elkaar in één ruimte laten broeden? Ja, dat kan, maar let op. Als er bij één van de hennen een kuiken uitkomt, dan bestaat de kans dat de andere hennen het nest verlaten.

Een Broedse Kip Verzorgen

Als je hen in een veilige omgeving aan het broeden is, dan heeft ze weinig verzorging nodig. Het is belangrijk dat ze gemakkelijk toegang heeft tot voer en vers water. Zet voer en water in de buurt van het nest, maar zorg dat ze wel een stukje moet lopen om erbij te komen. Op die manier kan ze onderweg naar het voer en water meteen poepen.

  • Voeding: Geef haar het zelfde voer als normaal, ga dit niet opeens veranderen als ze aan het broeden is. Het broeden zelf is al stressvol genoeg voor de hen, daar kan ze niet ook nog een voerverandering bij hebben.
  • Water: Geef haar iedere dag vers water. Het is een goed idee om de eerste week, als ze net begint met broeden, Multivitamine door het water te doen. Dit geeft haar een extra steuntje in de rug om gezond te blijven. Als de kuikens geboren zijn, is het wederom een heel goed idee om Multivitamin door het water te doen. Hierdoor wordt de weerstand en de darmflora al vanaf de eerste weken in het leven van het kuiken verhoogd.

Het kan zijn dat ze de eerste dagen niet eet of drinkt, dit is normaal. Daarna moet ze iedere dag ongeveer 15 minuten van het nest zijn om te eten, te poepen en eventueel een stofbad te nemen. Een stofbad is voor een kip als een douche voor mensen. Daarnaast is het een goed idee om het nest af en toe te controleren als ze aan het eten of drinken is, zodat je eventuele kapotte eieren kan weghalen en wat schone bodembedekking kan toevoegen. Als je ziet dat de hen naar 5 dagen nog steeds niet van haar nest is geweest (dit kun je zien doordat er geen poep ligt en er niet gegeten of gedronken is) dan is het een goed idee om haar hiertoe aan te moedigen. Probeer haar in dit geval voorzichtig op te pakken en zet haar neer bij het voer.

Poep van een Broedse Kip

De poep van een broedse kip ziet eruit als gewone poep, maar dan drie of vier keer groter en het stinkt enorm! Dit komt doordat de poep urenlang wordt vastgehouden in plaats van regelmatig gedurende de dag te worden geleegd. Een broedse hen poept niet in haar nest omdat ze het schoon wil houden voor de verwachte kuikens.

Een broedse hen verwaarloost zichzelf voor het welzijn van de verwachte kuikens. Een broedse hen eet maar ongeveer 20% van wat ze normaal eet en ze drinkt ook veel minder. Op sommige dagen eet ze zelfs helemaal niet. Hierdoor verliest ze veel gewicht, wordt haar kam bleek, verliezen haar veren de glans en wordt ze kwetsbaar voor parasieten. Daarom is het advies om een hen niet meer dan één keer per jaar te laten bloeden.

Een broedse hen loopt heel onwennig rond als ze gaat eten.

Een Broedse Kip Verplaatsen

Als je een mooie privéplek hebt gemaakt waar je kip haar eieren kan uitbroeden, dan kun je haar gaan verplaatsen. Verplaatsen gaat het beste als de kip:

  • Al minimaal 3 dagen aan het broeden is; zodat het aantal hormonen die de broedsheid veroorzaken niet verbroken worden.

Goed Nestmateriaal

  • Zacht zodat een ei niet per ongeluk wordt gebroken. Gebroken eieren trekken bacteriën aan.. Probeer als de hen van het nest is even snel te kijken of er gebroken eieren liggen zodat je indien nodig het nestmateriaal kan vervangen. Haal ook poep weg als de hen per ongeluk in het nest poept.
  • Kan de kip een holletje in maken zodat de warmte beter kan worden vastgehouden.
  • Droog om schimmel te voorkomen. Anders worden de eieren of de kwetsbare kuikens al direct besmet.
  • Vrij van luizen en mijten. Deze kriebelbeestjes kunnen je kip irriteren waardoor ze vroegtijdig stopt met broeden of ze drinken zoveel bloed bij je kip dat ze zelfs dood gaat.

Ik adviseer brekerzand als bodembedekker, ook in het nestblok. Zand voldoet aan alles wat hierboven staat. Gebruik in het nest eventueel wat houtkrullen bovenop het zand. Zand is ook heel geschikt als de kuikens eenmaal uitgekomen zijn. Om pootproblemen te voorkomen moet je zorgen dat de ondergrond niet te glad is. Dit maakt dat kranten niet geschikt zijn. Stro is al helemaal niet geschikt! Stro absorbeert niet, kan mijten bevatten en gaat snel schimmelen. Stro is überhaupt niet geschikt voor kippen van welke leeftijd dan ook.

Je kip gaat het nestmateriaal zelf aanvullen met veren die ze uit haar borst trekt. Dit doet ze zodat ze haar warmte en het vocht van haar huid direct aan de eieren te kunnen geven.

De Eieren Schouwen

Om te kijken of de eieren daadwerkelijk bevrucht zijn, kun je de eieren rond +/- 10 dagen schouwen. Na 10 dagen kun je goed zien of er een embryo groeit, dood is gegaan of dat het ei onbevrucht is. Dit kun je het beste doen als de hen zelf van het nest is gegaan om te eten, om haar zo min mogelijk stress te bezorgen. Je kunt hiervoor een speciale schouwlamp gebruiken, maar het kan ook met de zaklamp van je telefoon en een beetje klei.

  • Eieren schouwen met je telefoon: Zet de zaklamp van je telefoon in de hoogste stand. Pak nu een klein beetje klei en maak er een soort donut van die om de zaklamp van je telefoon heen past. Leg de klei donut nu op je telefoon, en druk hem een beetje aan zodat hij blijft liggen. Zorg dat er alleen nog maar licht komt door het gaatje in de donut. Test het nu eerst eens met een niet bebroed ei, zodat je niet nog aanpassingen hoeft te maken met de bebroede eieren. Als het ei er goed op past, dan kun je met de bevruchte eieren gaan kijken. Neem de eieren mee naar een hele donkere ruimte en gebruik de schouwlamp of je telefoon met klei. Je kunt een ei zowel van de onderkant als van de zijkant schouwen. Wees voorzichtig met de eieren!

Dit kun je zien als je de eieren gaat schouwen met +/- 10 dagen:

  1. Een web van bloedvaten rond een donkere vlek: het embryo ontwikkelt zich goed; je zou het zelfs kunnen zien bewegen
  2. Niets: een doorzichtige eicel is niet bevrucht.
  3. Een dunne ring: het ontwikkelende embryo is al snel gestorven
  4. Een vage, troebele schaduw: het embryo is gestorven.

Verstoor de hen na de 16e dag niet meer. Zorg er vooral voor dat ze genoeg te eten en te drinken heeft, en wacht geduldig af. Je kunt natuurlijk wel even in het nest kijken als ze toevallig aan het eten is, maar til haar er niet af.

Wanneer Komen de Eieren Uit?

Overal lees je dat de eieren van een kip na 21 dagen uitkomen. Maar let op! Dit is gebaseerd op het aantal dagen in een broedmachine. Er zijn geen onderzoeken naar de uitkomsttijd van eieren onder een broedse hen! Als het buiten nog koud is, dan kan de hen de eieren minder goed warm houden. Hierdoor worden de eieren soms minder warm dan in een broedmachine waar de temperatuur constant is. Vooral in de maanden februari/maart en oktober/december kan het zijn dat de uitkomsttijd met wel een week wordt verlengd! Gooi dus nooit de eieren weg zonder te schouwen!

Als de Kuikens Uitkomen

De natuur is echt verwonderlijk. Wij met onze goede bedoelingen grijpen vaak te snel in als we denken dat er iets niet goed gaat. Vertrouw erop dat alles gaat zoals het moet gaan. Je mag ingrijpen als de hen de laatste dagen opeens het nest verlaat (regel dan een andere broedse kip!) of als een kuikentje haar moeder niet terug kan vinden en het hierdoor koud krijgt. Sommige avontuurlijke kuikens willen meteen op avontuur als ze net uitgekomen zijn, terwijl de moeder nog op de andere eieren zit. Zet in dit geval het kuiken weer lekker bij de moeder. Normaal gesproken komen de eieren binnen een paar uur na elkaar uit.

  • Als de hen het nest verlaat als de eerste kuikens uitgekomen zijn.. Het kan zijn dat de hen meteen na de geboorte van de 1e kuikens van het nest af wil gaan. Hierdoor koelen de andere eieren af en kunnen ze sterven terwijl ze bijna klaar zijn om uit te komen. Haal in dat geval de eerst uitgekomen kuikens even bij de hen weg, en verzorg ze zelf verder. Als alle eieren uitgekomen zijn, kun je ze weer ...

labels: #Kip

Zie ook: