Houd je van een heerlijk vers eitje, gelegd door je eigen kip? Dan is het belangrijk om te weten waar en wanneer je kip ze legt. Dit artikel geeft je alle informatie over het legproces van kippen, van de leeftijd waarop ze beginnen met leggen tot de factoren die de eierproductie beïnvloeden. Zo lees je hier alles over de leg van een ei, wanneer en hoe lang dit duurt.

De Leghen: De Kip Die Eieren Legt

De kippen die eieren leggen noemen we ook wel leghennen. Een haan legt immers geen eieren. De eieren worden gelegd door vrouwtjes kippen, hennen dus. Hun taak is het leggen van eieren, productie dus. Een kip die zielig is, legt geen ei. Het is net als bij mensen: als je niet lekker in je vel zit, werk je ook niet zo goed. Is het zielig dat een kip een ei legt? Natuurlijk niet.

Wanneer Beginnen Kippen met Leggen?

Wanneer hennen vijf maanden oud zijn, zullen de meesten beginnen met het leggen van eieren. Leghennen beginnen meestal met eieren leggen als ze tussen de 18 en 24 weken oud zijn, afhankelijk van het ras en de omstandigheden. De periode waarin de kip geboren wordt is hierin van belang. Een kip heeft namelijk dertien uur licht nodig om te leggen. Wanneer een kip in juli geboren wordt, zal ze waarschijnlijk pas na februari eieren leggen.

Factoren die de Leg Beïnvloeden

Naast het aantal lichturen zijn ook het ras, de gezondheid, het klimaat in het kippenhok en de rui van invloed op de leg. Zo blijven hybride-legrassen het hele jaar door goed leggen. Net als de Leghorns die bekend staan als goede leggers.

Het Legproces van de Kip

We weten allemaal dat een kip eieren legt. Maar, weten we ook hoe een kip deze eieren legt? In dit blog maken we een reis door de kip: de reis van het ei! De kip die de eieren legt, is de leghen. Deze leghen legt in haar leven zo’n 450 eieren. Dit doet ze ongeveer vanaf dat ze 17 weken oud is. We spreken dan ook wel over een geslachtsrijpe hen. Een leghen legt circa 300 eieren per jaar. Het leggen van de eieren gaat ongeveer door totdat ze 14 maanden oud is.

De Reis van het Ei

  1. Onze reis begint in de eierstok van de kip. Hierin zitten duizenden onrijpe eicellen.
  2. Als een hen geslachtsrijp is, worden deze eieren een voor een rijp. Na iets langer dan een week is een eicel gerijpt tot dooier.
  3. Dan vindt het startsein voor de opbouw van de rest van het ei plaats: de ovulatie of de eisprong. De eicel in de voltooide dooier komt nu in de opening van de eileider.
  4. In de eileider draait de dooier (en later het ei) alsmaar rondjes. In de eileider worden verschillende eiwitlagen rond de dooier afgezet.
  5. In de eileider worden ook de hagelsnoeren gevormd. Hagelsnoeren zijn strengen waarmee de eierdooier aan de eierschaal vastzit.
  6. Ook worden vliezen gevormd om een eventueel kuiken in het ei te beschermen tegen bacteriën.
  7. In de periode daarna wordt het ei volgepompt met water en zouten. Dit water en deze zouten wordt vanuit de eileiderwand door de vliezen in het eiwit gevoerd.
  8. Nadat de schaalvliezen zijn gevormd, komt het ei in het schaalvormingsgedeelte van de eileider. In dit gedeelte krijgt het ei een harde schaal. Dit duurt ongeveer 20 uur.
  9. Nadat de harde schaal is toegevoegd aan het ei, is het ei klaar voor de leg.

Een hen kan eieren leggen zonder dat daar een haan voor nodig is. Een haan is wel nodig om een ei te krijgen waar een kuikentje in groeit. Want pas als de eicel van de kip bevrucht is door een zaadcel van de haan, kan er een kuikentje in het ei groeien. Kippen beginnen rond de 20 weken met het leggen van eieren.

Hoeveel Eieren Legt een Kip?

Sommige kippen leggen één ei per dag, maar er zijn verschillende factoren die bepalen hoeveel eieren een kip legt. Dit kan aan de leeftijd liggen of aan de periode van het jaar, want met meer daglicht leggen ze meer eieren. De gemiddelde tijd voor het leggen van een ei bedraagt anderhalf tot twee uur.

De grootte van de kip zelf zegt eigenlijk niets. Natuurlijk kan een krielkip geen enorme eieren leggen. Na het leggen van een ei heeft ze binnen 2 uur alweer de volgende eisprong. De kippen leggen eieren met verschillende kleuren. Kippen met rode oorlellen leggen meestal bruine of donkerbruine eieren. De kleur van de eidooier hangt af van de voeding van de kip.

Levensduur en Eiproductie

Een leghen kan gemiddeld tussen de 5 en 10 jaar oud worden, afhankelijk van verschillende factoren zoals het ras, genetica, levensomstandigheden en gezondheidszorg. Naarmate kippen ouder worden, neemt meestal de frequentie van het leggen van eieren af. Daarom zal een boerderij met kippen meestal na een jaar of 2 de kippen vervangen. Na de eerste legperiode daalt de productie met ongeveer 20% per jaar. Oude leghennen leggen de grootste eieren.

Voeding van de Legkip

Wel is het belangrijk dat een hen goed verzorgd wordt. En dat heeft te maken met goed voedsel en water. Goede voeding voor kippen is essentieel om ervoor te zorgen dat ze gezond blijven en goede eieren leggen. Een kip die eenzijdig eet zal ook een mindere kwaliteit aan ei leggen. Hebben ze een dunne schaal? Dan zullen ze bijvoorbeeld calcium tekort hebben.

Belangrijke Voedingsstoffen voor Kippen

  • Legvoer: Speciaal samengesteld legvoer voor legkippen bevat de juiste hoeveelheid eiwitten, calcium en andere essentiële voedingsstoffen om de kippen te ondersteunen bij het leggen van eieren.
  • Groenvoer: Kippen kunnen genieten van groenten zoals sla, wortelen, spinazie en kool. Dit voorziet hen van extra vitaminen en mineralen.
  • Granen en zaden: Granen zoals maïs, tarwe en haver, evenals zaden zoals zonnebloempitten, zijn goede aanvullingen op het voedsel.

Een hen heeft voldoende calcium nodig om een goed ei te kunnen produceren. Voor dertig procent haalt hij calcium uit het merg van haar eigen lichaamsbot, dit vult ze zelf weer aan als het ei gelegd is. De andere zeventig procent haalt de kip uit haar voeding. Om te zorgen dat een kip voldoende calcium binnen krijgt, is het noodzakelijk permanent kalksteentjes of schelpengrit van minimaal twee millimeter aan te bieden. De eierschaal bevat de kalk voor een stevige schaal. Krijgt je kip te weinig kalk binnen, dan is het ei vaak heel klein.

Daarnaast kan een tekort aan vers water zorgen voor het verminderen of stoppen met leggen.

De Legplaats: Het Legnest

Bij voorkeur leggen kippen hun eieren op een ruime, rustige, donkere plek. Ook moet het legnest voldoende privacy bieden. Er kunnen te weinig plaatsen beschikbaar zijn voor de hennen die leggen. Als gemiddelde kun je het beste één legnest op drie hennen aanhouden. Het beste is dat deze legnesten gelijk zijn van positie, vorm en grootte, anders ontstaat een voorkeur voor het ene nest boven het andere. Hierdoor kan een minder fijn legnest buiten gebruik raken.

Kippen die buiten rondscharrelen veranderen hun legplaats nog wel eens. Door de hennen goed in de gaten te houden, zie je vanzelf waar de nieuwe plaats is. Daarnaast kan het helpen het gekakel in de gaten te houden, het leggen gaat gepaard met aardig wat geluid. De verandering in legplaats heeft vaak ook een oorzaak. Het kan zijn dat de legnesten waar de hen haar eieren hoort te leggen, te klein of niet comfortabel genoeg zijn.

Tips voor een Goed Legnest

  • Check of het legnest voor je kip wel een fijne plek is. Zorg voor een fijn nestje met stro of hennepstrooisel.
  • Zorg voor meerdere legnesten. Het beste is dat de legnesten hetzelfde zijn, maar veel hennen hebben een duidelijke voorkeur voor een nest. In dat favoriete nest leggen ze de meeste eieren.
  • Maak het legnest aantrekkelijk door stenen namaakeieren in het nest te leggen. Kippen vertrouwen een plek waar al een ei ligt sneller. Je kunt ook een ei uit de supermarkt koken en in het legnest leggen, dat heeft hetzelfde effect.
  • Als het ei eenmaal op de goede plek gelegd is, kun je het nep ei weghalen en ervoor zorgen dat er nog een tijd minimaal één ei in het legnest blijft liggen. Op die manier zorg je dat kippen de nieuwe gewoonte in hun systeem krijgen.
  • Voorkom dat de kip door het hele nachthok eieren legt door een goed legnest te creëren.

Problemen met Eieren Leggen

Het kan gebeuren dat een kip haar eigen eieren kapot maakt. Wanneer een kip proeft hoe lekker het ei is, is er geen ei meer veilig voor haar. Het is dus belangrijk dat je dit voorkomt, bijvoorbeeld door voor meerdere legnesten te zorgen. Wanneer kippen toch hun eigen eieren blijven eten, kan het helpen om een ei uit te blazen en deze te vullen met een goedje dat kippen vies vinden, bijvoorbeeld mosterd met peper.

Wanneer kippen vetter worden, gaan ze minder leggen. Ook ouderdom zorgt voor een afname van de eiproductie.

Eierstop in de Winter

De meeste kippen houden in de winter een eierstop omdat er te weinig uren licht is, tenzij je lampen neerzet. Toch zijn er een aantal kippenrassen die gewoon doorleggen. Over het algemeen leggen kippen eieren wanneer ze minstens 14 uur aan daglicht zien. Je hebt zelfs rassen waarvan 1 kip in 1 jaar 364 eitjes heeft gelegd, dat is best indrukwekkend!

In de winter krijgen kippen minder daglicht. Op dat moment geeft de natuur meestal een signaal om een pauze te nemen van het leggen van eieren. Op deze manier behouden ze de energie en voedingsstoffen om zich voor te bereiden op de koude winter die eraan kan komen. Deze winterstop is belangrijk voor kippen om gezond te blijven en niet uitgeput te raken. Tijdens de winterstop vullen ze de energiereserves weer aan om vervolgens in het voorjaar weer heerlijke eieren te leggen. Als je kippen wel eieren leggen in de winter is de kans groot dat ze de volgende winter wel een pauze nemen, om dan hun energie te sparen. Als je kippen een winterstop houden, kun je rond februari weer eieren verwachten. Dan worden de dagen weer langer en krijgt het lichaam van de kip het signaal om weer eieren te gaan leggen.

Kenmerk van de winterstop: de kam en lellen worden weer kleiner.

Ook de rui kan een legstop veroorzaken. Hennen stoppen meestal met leggen als ze in de rui komen, omdat al hun energie en voedingsstoffen worden besteed aan het maken van nieuwe veren.

Tekenen Dat Je Kip Bijna Gaat Leggen

Er zijn verschillende tekenen die erop wijzen dat je kip bijna gaat leggen:

  1. Grotere en knalrode kam en lellen: Als de kam en de lellen van je kippen roder beginnen te worden, dan kun je heel binnenkort eieren verwachten! Dit wordt veroorzaakt door de stijgende hormoonspiegels.
  2. Nieuwsgierigheid naar het legnest: In de weken voordat de hen haar eerste ei legt, gaat zij meer interesse tonen in het legnest dan ooit tevoren. Ze kan het zelfs alvast uitproberen en erin gaan zitten.
  3. Meer geluid produceren: Voordat de eieren daadwerkelijk gelegd worden moeten de stembanden vast wat getraind worden, dus dit kan je van tevoren horen. Als een hen een ei heeft gelegd, dan zingt ze uit trots het eierlied.
  4. Meer honger: Voordat een hen een ei legt, gaat haar lichaam door allerlei lichamelijke veranderingen. Dit proces kost erg veel energie. Het kan dus zijn dat je merkt dat je kip meer honger begint te krijgen.
  5. Onderdanig gedrag: Als een kip bijna begint met eieren leggen dan kan het goed zijn dat ze onderdanig begint te worden. Kortom: ze heeft er zin in en staat klaar om besprongen te worden door de haan.

Het Eerste Ei

Als een hen voor de eerste keer een ei legt, dan zal je opvallen dat deze eieren een stuk kleiner zijn. Vele chefs vinden deze eitjes een ware delicatesse. De dooiers zijn namelijk heel vel gekleurd en het eiwit is extra stevig en compact. Perfect voor een gepocheerd ei! De eieren blijven ongeveer één maandje kleiner, daarna zijn ze op de normale grote. Het gewicht van het eerste ei tot het ei van een maand later kan in die tijd zijn verdubbeld!

Bloed aan het Ei?

Heb je dan eindelijk het eerste eitje van je kip in het legnest liggen, zit er bloed aan.. Ik kan me voorstellen dat je daar erg schrikt. Maar geen paniek: dit is normaal bij een van de eerste eitjes. Het kan ook voorkomen bij een van de eerste eitjes van een hen die na een legstop weer begint met leggen. De omgeving van de cloaca waar het ei uitkomt, wordt op dat moment wat opgerekt door het ei. Niks ergs: deze kun je gewoon opeten! Als je dat een vervelend idee vind, kun je het eitje ook koken en aan je kippen teruggeven.

Extra Calcium voor Kippen

Als je denkt dat je kip bijna gaat leggen of als ze al aan de leg is, dan is het belangrijk om extra calcium toe te voegen aan de voeding van de kip. Een kip die eieren legt of gaat leggen heeft namelijk meer calcium nodig voor de vorming van de eierschaal. Eierschalen bestaan namelijk voor bijna 100% uit calciumcarbonaat kristallen. Als een kip niet genoeg calcium tot haar beschikking heeft kunnen er allerlei problemen ontstaan, dus dat wil je echt niet. Het is dus belangrijk om extra calcium aan te bieden op een manier waarop kippen het naar behoefte op kunnen nemen.

Kippen en Daglicht

Over het algemeen leggen kippen eieren overdag. Snachts als het donker is niet. Bij mijn weten duurt het bij jonge kippen 25 uur voordat ze weer een ei kunnen leggen. Tot dat de cyclus voorbij is en de kip 1 of 2 dagen rust neemt.

Samenvatting

Het houden van kippen en het ontvangen van verse eieren is een unieke ervaring. Door te begrijpen wanneer kippen beginnen met leggen, welke factoren de eierproductie beïnvloeden, en hoe je een comfortabele en gezonde omgeving creëert, kun je genieten van een constante aanvoer van heerlijke eieren. Vergeet niet om de voeding van je kippen aan te passen, vooral met betrekking tot calcium, en let op de tekenen dat je kippen bijna gaan leggen. Met de juiste zorg en aandacht zullen je kippen je belonen met verse eieren en veel plezier.

labels: #Kip #Ei

Zie ook: