De meeste mensen zijn wel op de hoogte dat je volgens de Islam geen varkensvlees mag eten, maar lang niet iedereen weet wat de redenen hiervoor zijn. Waarom mogen moslims eigenlijk geen varkensvlees eten? De Islam heeft een aantal regels als het gaat om de eetregels die moslims moeten volgen.
Halal en Haram
Binnen de islam wordt er onderscheid gemaakt tussen haram en halal. Als we het hebben over ‘halal’, dan gaat het simpelweg om een islamitische term voor ‘rechtmatigheid’ of ‘rein’. In het geval van ‘haram’ is dit juist omgekeerd. Het woord ‘haram’ betekent ‘onrein’ of ‘verboden’.
Voedsel dat als ‘halal’ wordt bestempeld is op rechtmatige wijze verkregen. Dit betekent dat het dier in de naam van Allah is geslacht. Dieren die halal worden geslacht worden niet zomaar geslacht. Dit ritueel omvat het doorsnijden van de slokdarm, de luchtpijp en de twee halsslagaders in één keer. De naam van Allah wordt tijdens de slachting uitgesproken. Het dier leidt geen pijn omdat de dood veel sneller is.
De Koran is duidelijk over varkensvlees: het is verboden om vlees van dieren te eten dat niet in naam van Allah is geslacht. De Koran is het ware Woord van God. Wanneer iets verboden is dan zit daar wijsheid in.
Redenen voor het verbod
Veel moslims verwijzen tegenwoordig naar de wetenschap om het verbod op varkensvlees te verklaren. Vooral omdat de wetenschap vandaag de dag laat zien dat het eten van varkensvlees vele gezondheidsnadelen met zich meebrengt zoals toxines, virussen en een hoog vet- en cholesterolgehalte. Hieronder een aantal redenen waarom varkensvlees wordt beschouwd als onrein:
- Het vetgehalte in varkensvlees is zeer hoog. Het vet van een varken bevat heel veel calorieën die heel moeilijk in je lichaam worden afgebroken.
- Varkensvlees heeft een hoog cholesterolgehalte vanwege het vet.
- Er zitten veel hormonen in varkensvlees die een versterkte groei veroorzaakt bij bepaalde mensen. Ook ontstekingen of kankercellen kunnen sneller ontstaan.
- Varkensvlees bevat een hoog imadozolgehalte en histaminegehalte waardoor je sneller last kunt krijgen van puistjes, allergieën, neurodermitis, abcessen, netelroos en negenogen.
- Er kunnen gevaarlijke parasieten zitten in varkensvlees die ziekten veroorzaken.
Als moslim mag je alleen dieren eten die rein zijn. Zodra het dier ook kleine dieren eet wordt het als onrein beschouwd. Reine dieren zijn dieren die planten eten zoals koeien, schapen, runderen, geiten, kalveren en pluimvee. Deze dieren zijn dan halal geslacht en mogen dan wel volgens de Islam worden gegeten.
Uitzonderingen en vergeving
De Islam is een oplossing voor vele problemen. Alhoewel een varken als een onrein dier wordt beschouwd en het eten van varkensvlees verboden is, dan nog kunnen er soms noodzaken ontstaan. Mocht je je verkeren in een uitzonderlijke situatie waarbij je geen voedsel kunt vinden en zie je een varken? Dan kun je de varken slachten en eten zodat je kunt overleven.
Heb je uit noodzaak varkensvlees gegeten, dan hoef je je niet al te druk te maken. Allah vergeeft en is zeer genadevol, begrip zal er zeker zijn als je dit niet uit begeerte hebt gedaan of om te overtreden. Het eten van varkensvlees is volgens de Islam verboden en een zondige daad. Lang niet elke moslim houdt zich hier streng aan.
Het ligt aan jezelf in hoeverre je het geloof in zijn geheel naleeft of dat je je geloof combineert met het leven in een multicultureel land zoals Nederland. Het is wel duidelijk dat de meeste moslims zich netjes houden aan de consumptieregels volgens de islam.
Halal gaat om veel meer dan vlees
Halal is alles dat is toegestaan, haram is alles dat wordt afgekeurd. 'En dat geldt voor allerlei dingen in het leven, niet alleen voor de spijswetten', vertelt hoogleraar Islam in het Westen Maurits Berger. 'Ook voor de vormen van contracten, het huwelijk, een scheiding, al dat soort dingen. Als je de regels van de islam opvolgt, dan zit je op de weg van halal.' Maar hoe je die regels het beste opvolgt, zal per moslim verschillen.
Berger maakt onderscheid tussen de 'letterlijken' en de 'rekkelijken', waarbij de ene groep de Koran letterlijk interpreteert, en de andere groep ook zoekt naar de bedoeling achter de tekst. 'Dat is de groep die niet blind regels wil volgen, maar ze plaatst binnen de bredere bedoelingen van de islam', aldus Berger. Dat betekent niet per se dat zij zichzelf meer vrijheid permitteren, maar daar komen we straks op terug.
De regels rondom onverdoofd slachten
Moslims slachten op deze dag een dier, dat volgens de regels van halal onverdoofd geslacht moet worden. In Nederland is onverdoofd slachten officieel niet toegestaan, maar vanwege de vrijheid van godsdienst wordt er een uitzondering gemaakt voor rituele slachting. Wel zijn er regels aan verbonden. Zo wordt het dier goed vastgezet (gefixeerd), en houdt iemand van de Nederlandse Voedsel en Warenautoriteit toezicht of het dier 40 seconden nadat zijn hals is doorgesneden nog bij bewustzijn is.
Onverdoofd slachten is maar een aspect van halal vlees
Hoewel halal vlees vaak wordt geassocieerd met onverdoofd slachten, is dat maar een aspect ervan. In de Koran staan meer regels waar een stukje halal biefstuk aan moet voldoen. 'Er zijn moslims die zeggen dat de Koran niet alleen regels geeft hoe je moet slachten, maar ook voorschrijft dat alles wat een moslim eet heilzaam moet zijn', verklaart Berger.
'Het voedsel dat zij eten moet goed zijn voor henzelf, maar ook voor de natuur, want de mens moet van de Koran goed zorgen voor de schepping. Daarom moet een dier ook een goed leven hebben gehad voordat het geslacht wordt.'
Steeds meer moslims stoppen met vlees eten
Zoals gezegd speelt het goed zorgen voor de aarde een belangrijke rol in het islamitisch gedachtegoed. Om die reden stoppen steeds meer moslims met vlees eten. Want een dier kan wel ritueel geslacht zijn, maar het brengt zijn leven door in een klein hokje. Kun je het eten van vlees dan nog wel halal noemen?
'Die discussie speelt bij een groep zeer zelfbewuste moslims', aldus Berger. 'Als je niet kunt garanderen dat een dier goed geleefd heeft, dan kom je niet eens toe aan de discussie over slachten. Dan moet je het volgens hen überhaupt niet eten, dergelijk vlees is dan haram.'
Volgens Berger zijn het juist de 'rekkelijken' die achter deze beweging zitten. 'De letterlijken zullen iets halal noemen dat volgens de juiste regels is geslacht, terwijl de rekkelijken de verzen over goed vlees breder interpreteren', aldus Berger. 'Rekkelijk betekent dus niet per se meer vrijheid. In het geval van vleesconsumptie permitteren ze zichzelf juist minder.'
Het halalkeurmerk wordt gewantrouwd
In de supermarkt zie je steeds vaker schappen met halalproducten. Maar dat keurmerk wordt volgens Berger door een groeiende groep moslims gewantrouwd. 'Dat keurmerk staat alleen voor de manier van slachten, dus voor een aantal moslims is het vlees niet halal.'
Daarnaast wordt het commercieel steeds interessanter om iets halal te noemen. 'De religiositeit onder moslims neemt toe en steeds meer moslims willen daarom halal eten, dus als je jouw product een keurmerk kunt geven, dan ben je binnen. Hoeveel zegt zo'n keurmerk dan nog?', vraagt Berger zich af.
Varkens worden expliciet verboden in de Koran
En dan de laatste vraag. Waarom mag een moslim zijn tanden niet in een varkenskarbonade zetten? 'Omdat God het eten van dieren met gespleten hoeven expliciet verboden heeft, en dat zijn vooral varkens. Die worden ook met toenaam in de Koran genoemd', aldus Berger. ‘En ook in het Oude Testament, trouwens.’ En dus is het per definitie haram, niet toegestaan. 'Er is niet altijd een logische verklaring voor een verbod. Omdat God het heeft gezegd, is het zo.'
Het varken is een alleseter en daardoor een onrein dier in de ogen van moslims. Orthodoxe moslims zullen ook geen producten eten of gebruiken die afkomstig zijn van een varken (bijvoorbeeld varkensvet, gelatine of borstels van varkenshaar). In welke vorm dan ook.
Mensen verwachten vaak bij dit soort vragen een wetenschappelijke uiteenzetting van de redenen waarom varkensvlees verboden is gemaakt. Maar het antwoord is eenvoudiger dan gedacht: omdat Allah het heeft verboden en als onrein heeft verklaard.
In de religieuze teksten komen wij niets tegen wat het precieze motief is van het verbod op varkensvlees, behalve de uitspraak: “Voorwaar, dit (d.w.z. varkensvlees) is onrein”. Het woordje ‘onrein’ slaat op datgene wat volgens onze religie verwerpelijk is. Deze omschrijving is voldoende voor een moslim om zich te onthouden van het eten van varkensvlees.
labels: #Vlees
