De Ramadan is de negende maand van de islamitische maankalender en is een heilige tijd van bezinning, gebed en gemeenschap voor miljoenen moslims wereldwijd. Gedurende deze maand streven gelovigen ernaar hun relatie met Allah te verdiepen, hun zelfdiscipline te versterken en hun empathie voor de minderbedeelden te vergroten.
Tijdens de Ramadan onthouden moslims zich van eten, drinken, roken en zondige gedachten en daden van zonsopgang tot zonsondergang. De Suhoor, een pre-dageraad maaltijd, en de Iftar, het breken van het vasten na zonsondergang, zijn belangrijke momenten van samenzijn en dankbaarheid.
Het Tijdstip van Al-Fadjr
Als de maand Ramadan in zicht is, ontstaat vaak de discussie onder moslims over wat nu precies het tijdstip is waarop al-fadjr aanbreekt. Het aanbreken van de tijd van al-fadjr betekent tijdens de Ramadan namelijk dat moslims moeten stoppen met eten en drinken en de vastendag begint.
Bilaal verricht de gebedsoproep (adhaan) in de nacht. Deze en andere teksten vormen de basis voor de consensus van de geleerden over het feit dat het voor de vastende verplicht is om te stoppen met eten en drinken zodra de tijd van al-fadjr aanbreekt. Dit vers laat ook zien dat de tijd van al-fadjr binnentreedt zodra de ochtendschemering aanbreekt.
18 Graden
Het aanbreken van al-fadjr is dus een verschijnsel dat waargenomen kan worden met het blote oog. De geleerden hebben door de eeuwen heen al-fadjr dan ook veelvuldig bestudeerd met het blote oog en hier uitgebreid onderzoek naar gedaan. De overgrote meerderheid van de geleerden en astronomen die het aanbreken van al-fadjr bestudeerd hebben, zowel middels bezichtigingen met het blote oog als met astronomisch apparatuur, is tot de conclusie gekomen dat al-fadjr aanbreekt als de zon op -18 graden ten opzichte van de horizon in het oosten staat. Oftewel, als de zon 18 graden onder de horizon staat. Dit wordt gehanteerd door álle islamitische landen vandaag de dag.
Voor zover bekend is ook van geen enkel erkend Fiqh comité in de geschiedenis gerapporteerd dat zij de tijd van al-fadjr hebben berekend op basis van minder dan 18 graden. ISNA, Islamic Society of North America, was de uitzondering hierop en berekende al-fadjr aan de hand van 15 graden.
Tot de geleerden die in hun boeken of fatwaa hebben bevestigd dat al-fadjr berekend moet worden op basis van 18 graden behoort de Hanafie-geleerde Ibn ‘Aabidien. Daarnaast is dit de conclusie van vrijwel alle bekende astronomen en geleerden die zich over dit onderwerp gebogen hebben. Dit werd wederom bevestigd in 2007 toen een moskee in België de Fiqh Counsil van de Muslim World Leaugue vroeg om de juiste fadjr tijden waarna zij wederom antwoordde met 18 graden als uitgangspunt.
Feit is dus dat dit het uitgangspunt is van alle vroegere Fiqh comités en specialisten en ook vandaag de dag door bijna alle Fiqh comités wordt gehanteerd. Daarom moeten moskeeën en instituten die een andere rekenmethode dan deze verkondigen wel met een heel sterke onderbouwing komen waarom dit toegestaan zou zijn. Vrijwel alle andere rekenmethoden die momenteel o.a. in Nederland gehanteerd worden, liggen namelijk lager dan 18 graden en dat heeft als gevolg dat al-fadjr later valt.
Waarom Niet Zelf Kijken naar de Horizon?
Vaak wordt de vraag gesteld waarom we niet gewoon naar de horizon kunnen kijken om de aanvang van al-fadjr te bepalen. Het eerste wat begrepen dient te worden, is het feit dat de bepaling van ‘18 graden’ gebaseerd is op een universele bezichtiging met het blote oog (mushaahadah). De geleerden en moslimastronomen hebben eeuwenlang op verschillende plekken op de aarde en in verschillende tijden en seizoenen al-fadjr bezichtigd met het blote oog. Op basis daarvan is deze conclusie getrokken.
Een ander probleem met degenen die oproepen tot een eigen bezichtiging is het feit dat niemand van hen een onderzoek heeft uitgevoerd dat kan tippen aan de onderzoeken die 18 graden ondersteunen. De conclusie dat al-fadjr aanbreekt als de zon 18 graden onder de horizon staat in het oosten is namelijk een conclusie na universele bezichtigingen en berekeningen.
Het aanschouwen van al-fadjr is ook niet zo makkelijk als men denkt. Met een foto vanaf je balkon kom je er niet. De begintijd van al-fadjr is namelijk het allereerste moment waarop een dun straaltje licht in horizontale richting verschijnt. Het gaat om zo’n dun straaltje licht dat Allah het in de Koran ‘de witte draad’ heeft genoemd. Dat betekent dat je dat eerste moment - en dus het aanbreken van al-fadjr - mist, als je geen uitstekend zicht hebt op de horizon zonder enig obstakel of als er sprake is van lichtvervuiling.
Hoe Kan Het Nog Zo Donker Zijn?
De juiste tijd van al-fadjr valt dus vroeger dan wat de meeste gebedskalenders weergeven. De bewering die sommigen doen, dat het ‘zo vroeg nooit fadjr kan zijn omdat het dan nog donker is’ is ook een misvatting. Het is namelijk doodnormaal dat het bij de begintijd van fadjr nog donker is bij jou in de straat. ‘Aa`ishah, radiallahu ‘anhaa, zei zelfs dat, als de vrouwen het fadjr gebed in de moskee verrichtten en na het gebed naar huis gingen, zij niet herkend konden worden vanwege de duisternis.
Tevens is het bekend dat de Profeet, sallallahu ‘alayhi wa sallam, tijdens het fadjr gebed na soerah al-Faatihah vaak tussen de 60 en 100 verzen reciteerde. Na dit alles zegt ‘Aa`ishah dat het op haar terugweg naar huis nog zo donker was dat de vrouwen vanwege de duisternis niet herkend konden worden. Dit was ná het gebed. Het is dus helemaal niet vreemd dat het bij jou in de straat nog donker is op het moment dat de begintijd van al-fadjr aanbreekt. Al-fadjr, de eerste lichtstraal die in de breedte boven de horizon uitsteekt, is immers een verschijnsel dat plaatsvindt aan de horizon en niet bij jou in de wijk.
Problemen Met Nederlandse Gebedstijdenkalenders
Toen moslims zich in de tweede helft van de vorige eeuw in Nederland vestigden en moskeeën bouwden, was er behoefte aan gestandaardiseerde gebedstijdenkalenders. Deze worden aan de meeste Marokkaanse moskeeën in Nederland geleverd door een Duits islamitisch centrum. Aan dit centrum was een astronoom verbonden, dr. Mohammed al-Hawarie, die verantwoordelijk was voor de berekening van de gebedstijden. Zij hebben er toen voor gekozen om een lager aantal graden dan 18 te hanteren, zodat de tijd van al-fadjr daarmee wat later wordt.
Hij week hier echter van af om het gemakkelijker te maken voor de mensen en koos toen voor 12 graden of minder, waardoor al-fadjr een stuk later viel. Deze aanpassing is natuurlijk onacceptabel. De oplossing voor lange warme vastendagen is niet het inkorten van de duur van een vastendag. Net als dat we de fatwaa, dat we bij lange vastendagen het vasten mogen verbreken als in Mekka de zon onder is, niet accepteren, zouden we de verlating van al-fadjr ook niet moeten accepteren.
Conclusie
Het bepalen van de begintijd van al-fadjr is geen nieuw fenomeen. Al eeuwenlang doen we dit als moslimgemeenschap en hebben we hiervoor een accurate en breed gedragen methode ontwikkeld. In Nederland hanteren de meeste gebedstijdenkalenders andere tijden voor fadjr. Wij adviseren iedereen om voor het stoppen met eten en drinken de juiste fadjr tijd aan te houden, die berekend is aan de hand van de 18-gradenmethode.
Aanvullende Regels en Richtlijnen
Er zijn nog enkele andere belangrijke regels en richtlijnen met betrekking tot het vasten tijdens de Ramadan:
- Menstruerende vrouwen en reizigers: Voor de menstruerende vrouw die overdag rein wordt tijdens Ramadan is het toegestaan om te eten en te drinken, en zij hoeft de rest van de dag niet te vasten. Zo ook voor de reiziger die overdag aankomt in zijn woonplaats.
- Tandpasta: Het is toegestaan om tandpasta te gebruiken tijdens het vasten, maar wees voorzichtig dat je niets doorslikt.
- Injecties: Het is toegestaan om injecties toegediend te krijgen, maar injecties die ter vervanging dienen van voedsel zijn niet toegestaan.
- Inhaleertoestel: Een astmapatiënt mag tijdens het vasten een inhaleertoestel gebruiken.
Het is essentieel om de regels en richtlijnen van de Ramadan te respecteren en te volgen, om zo de spirituele waarde van deze heilige maand volledig te benutten.
Laylat ul Qadr
Laylat ul Qadr valt op een oneven nacht in de laatste 10 dagen van Ramadan; het is waarschijnlijk in de laatste 7, en nog waarschijnlijker in het midden van deze, dus de nacht van de 27e. De veiligste benadering is om de hadith te volgen die aanspoort om Laylat ul Qadr te zoeken in de oneven nachten van de laatste 10 dagen. Tegelijkertijd moet speciale aandacht worden gegeven aan de nacht van de 27e, omdat dit de nacht is in welke de profeet, salalahu aleihi wasalam, zijn familie verzamelde en doorbracht in gebed en aanbidding, zoals in de hadith van Abu Darr.
Laylat ul Qadr is de meest waardevolle en gezegende nacht. Een persoon die dit mist is beroofd van iets zeer groots en waardevols. Als een gelovige persoon ijverig is om zijn Heer te dienen en zijn goede daden te vermeerderen, zou hij ernaar moeten streven Laylat ul Qadr te vinden en door te brengen in aanbidding en gebed.
Het is ook aangeraden om uitgebreid du’a te maken tijdens deze nacht. Verder is het aangeraden om meer tijd door te brengen in aanbidding op de nacht dat Laylat ul Qadr zou kunnen vallen. Je moet de wereldlijke plezieren verlaten zodat je je tijd en gedachten alleen wijdt aan aanbidding.
Er zijn tekenen, genoemd in authentieke overleveringen, waaraan men zou kunnen zien of een bepaalde nacht Laylat ul Qadr is of niet. Het is interessant te vermelden dat deze tekenen pas plaatsvinden als de nacht eindigt. De Boodschapper van Allah, salalahu aleihi wasalam, beschreef de ochtend na Laylat ul Qadr, zodat de moslims weten welke dag het is.
labels:
