De conceptie is het moment waarop een spermacel een eicel bevrucht. Dit gebeurt door een samensmelting van een zaadcel met de eicel. Na deze bevruchting ontstaat een zygote die zich verder zal ontwikkelen tot een embryo.
De Eisprong en Vruchtbaarheid
Iedere menstruatiecyclus komt er een rijpe eicel vrij bij de eisprong. Na de eisprong komt de eicel terecht in de eileider en kan deze bevrucht worden. De rijpe eicel leeft ongeveer anderhalve dag en is maar 12 uur hoog vruchtbaar. Daarna wordt de vruchtbaarheid snel minder tot de eicel helemaal afsterft.
De Lange Reis van de Zaadcellen
Tijdens geslachtsgemeenschap komen er bij een zaadlozing miljoenen zaadcellen in de vagina. Alleen de sterkste en snelste zaadcellen zwemmen via de baarmoedermond en baarmoeder naar de eileiders. Uiteindelijk komen er slechts een paar honderd aan bij de eileiders. De eerste zaadcellen komen daar binnen 5 minuten aan, maar de hele bevruchting zelf neemt wel 24 uur in beslag.
In de baarmoeder of eileiders kunnen zaadcellen doorgaans 2 tot 3 dagen overleven. Het komt echter ook voor dat zaadcellen een stuk langer of korter in leven blijven. Normaal gesproken zijn de beste dagen om te proberen zwanger te worden de 3 dagen voor je ovulatie en de dag van de ovulatie. Dit zijn je meest vruchtbare dagen.
De Bevruchting van de Eicel
Uiteindelijk komen maar ongeveer honderd zaadcellen in de directe omgeving van de eicel. Daar zal maar één zaadcel de eicel kunnen doorboren. Vervolgens versmelten beide celkernen met elkaar. Dit is de conceptie of bevruchting. De bevruchte eicel wordt zygote genoemd.
De zygote heeft alle genetische informatie om uit te kunnen groeien tot een baby. De helft van de genen komt van de eicel van de moeder en de andere helft van de zaadcel van de vader. De zygote wordt via de eileider in enkele dagen naar de baarmoeder vervoerd. Tijdens deze reis zullen de cellen zich veelvuldig delen. De zygote zal zich ontwikkelen tot een embryo. Aangekomen in de baarmoeder zal deze zich in de baarmoederwand innestelen.
Wanneer is je eisprong?
Rond de eisprong is de kans het grootst dat een zaadcel een eicel bevrucht. Als je elke maand ongeveer op dezelfde dag ongesteld wordt, heb je een regelmatige cyclus. De eisprong is dan gemiddeld 14 dagen voordat je weer ongesteld wordt. Een cyclus duurt niet bij elke vrouw precies een maand. Het kan bijvoorbeeld ook 26 dagen zijn, of 32 dagen. Soms duurt een cyclus de ene keer langer dan de andere keer. Dan is het ook lastiger om te weten wanneer je eisprong komt.
Als je wilt weten wanneer je eisprong is omdat je zwanger wilt worden, kan je je cyclus een paar maanden tellen. Je telt vanaf de eerste dag dat je ongesteld wordt, tot en met de laatste dag voordat je weer ongesteld wordt. Zoveel dagen duurt je cyclus. Misschien is dit elke keer even veel dagen. Als het verschilt, kan je het gemiddelde nemen. Bij een cyclus van 28 dagen, is de eisprong rond dag 14. Duurt je cyclus korter of langer, dan is de eisprong ook eerder of later.
Wanneer kan je het beste vrijen als je zwanger wilt worden?
Na de eisprong kan een eicel ongeveer 12 uur worden bevrucht. En na seks met een zaadlozing (sperma) in je vagina, blijven zaadcellen 2 tot 3 dagen in leven in de baarmoeder. Als je dus 24 tot 48 uur vóór je eisprong seks hebt, vergroot je de kans op een bevruchting. Weet je niet precies wanneer je een eisprong hebt? Dan kan je het beste elke 2 of 3 dagen met je partner vrijen. Zo lang kunnen zaadcellen blijven leven in de baarmoeder. Elke dag vrijen hoeft dus niet om de kans op een zwangerschap te vergroten. Maar het mag natuurlijk wel.
Advies: dit raden we aan
Hoe kan je stoppen met alcohol drinken?
Als je zwanger wilt worden, kan je het beste geen alcohol drinken. Dat geldt ook voor je partner. Drink je regelmatig alcohol en vind je het lastig om ermee te stoppen? Deze tips kunnen helpen:
- Haal geen alcohol in huis.
- Heb je een feestje, dan kan je zelf een lekker drankje zonder alcohol meenemen.
- Krijg je zin in alcohol, bedenk dan dat dat weer voorbijgaat. Je hoeft er niet aan toe te geven.
- Je kan afleiding zoeken en aan andere dingen denken. Vaak verdwijnt de trek dan weer.
- Zijn er duidelijke momenten waarop je behoefte krijgt aan alcohol? Bedenk alvast wat je dan gaat doen. Wat zal je helpen om geen alcohol te drinken? Hoe ga je reageren als iemand je alcohol aanbiedt?
- Vraag je vrienden en familie om je te steunen. Vraag ze bijvoorbeeld om jou geen alcohol aan te bieden.
- Wil je graag hulp bij het stoppen met alcohol drinken? Er zijn verschillende cursussen en begeleiding voor.
Wanneer is eigenlijk mijn vruchtbare periode?
Een hele goede vraag! Waar je menstruatie vaak overduidelijk te merken is, gaat je vruchtbare periode meestal ongemerkt voorbij. Toch kun je soms wel je eisprong symptomen of je ovulatie herkennen. Goed op eisprong symptomen letten en je cyclus leren kennen helpt daar bij. Of het nu wel of juist niet jouw bedoeling is om zwanger te raken, weten hoe jouw cyclus verloopt kan heel handig zijn.
Om zwanger te raken is er een eisprong nodig. In iedere cyclus is er een periode dat er een eitje rijpt totdat het klaar is om bevrucht te worden. Als dit gebeurt kan hieruit een zwangerschap ontstaan. Wanneer het eitje niet binnen ongeveer 24 uur bevrucht wordt, zul je na ongeveer 14 dagen ongesteld worden. Een gemiddelde cyclus van menstruatie tot menstruatie duurt gemiddeld 28 dagen. Dit kan uiteraard per vrouw verschillen. De meeste vrouwen hebben een cyclus tussen de 26 en de 32 dagen. Je kunt hier eens een paar maanden op letten.
Wanneer je regelmatig ongesteld bent zul je hier al snel een patroon in herkennen. Rondom de eisprong is dus jouw vruchtbare periode. Natuurlijk zijn veel vrouwen je al voor geweest en zijn er allerlei manieren om dit bij te houden of uit te rekenen. Wij vinden bijvoorbeeld de app Flo erg fijn om je cyclus in bij te kunnen houden. Ook heb je hier de mogelijkheid om je eisprong symptomen in bij te houden. Door ook dit bij te houden, kun je misschien ook je vruchtbare periode wel herkennen aan de maandelijks terugkerende eisprong symptomen.
Kun je een eisprong voelen?
Sommige vrouwen herkennen eisprong symptomen. Dit heet ovulatiepijn. Ze omschrijven dit als steken aan de rechter- of linkerkant van de buik ter hoogte van de eierstokken. Dit kan het moment zijn dat het eitje rijp is en “springt”. Lang niet iedereen heeft ovulatiepijn, dus maak je geen zorgen als jij je eisprong symptomen niet herkent.
Waar kan ik een eisprong nog meer aan herkennen?
Als jij jouw eisprong niet voelt, zijn er wel andere symptomen waar je op kunt letten. De meeste opvallende is de verandering in afscheiding. Rondom de eisprong is de cervixslijm vaak heel helder en slijmerig.
Hierboven spraken we al dat het eitje na de eisprong binnen 24 uur bevrucht moet worden om zwanger te raken. Je vruchtbare periode is wel iets langer per maand. Dit komt namelijk doordat het sperma van een man gemiddeld 72 uur “leeft”. Het blijft lastig om één specifiek moment aan te wijzen wanneer je meest vruchtbare periode is. Als je zwanger wilt worden, raden wij je daarom aan om in de week rondom je eisprong minimaal drie keer gemeenschap te hebben.
Je kunt je eisprong berekenen, maar je vruchtbare periode is dus niet beperkt tot dat specifieke moment of op die dag. Natuurlijk is het bijhouden van je ovulatie cyclus wel een goede methode om te weten wanneer je de grootste kans hebt om zwanger te worden. Maar je bent al vruchtbaar vanaf vijf dagen voor de eisprong. Dat heeft alles met de overlevingskansen van het sperma te maken. Dat kan enkele dagen overleven en zo ‘wachten’ tot het moment dat je eicel vrijkomt.
Wat ook meespeelt is dat je ovulatie cyclus niet altijd hetzelfde is. En ook je eisprong hoeft niet altijd op dezelfde dag binnen je vruchtbare periode plaats te vinden. Er zijn veel factoren die hier invloed op hebben. Denk aan gezondheid, stress en levenspatroon.
Kun je ook buiten je vruchtbare periode zwanger worden tijdens je menstruatie?
Dat is niet heel waarschijnlijk, maar ook hier geldt weer dat het sperma enkele dagen kan overleven.
Hoe weet je zeker dat je een eisprong hebt?
Sommige vrouwen kunnen dat heel goed aanvoelen en weten door pijn of krampen in hun onderbuik precies wanneer zij een eisprong hebben. Deze ovulatiepijn is doorgaans heel licht, maar kan ook zeer ongemakkelijk zijn. Heb jij tijdens het ovuleren last van pijn? Informeer dan wat voor jou het beste is om te doen bij je huisarts of een verloskundige. Zij helpen je graag met professioneel advies.
En hoe het zit met anticonceptie en je vruchtbare periode?
Anticonceptie op basis van hormonale middelen hebben invloed op jouw vruchtbare periode. Denk daarbij aan de pil of een hormoonspiraal. Je ovulatie cyclus kan hierdoor veranderen en de vruchtbaarheid dagen verschuiven.
Bij een onregelmatige menstruatie is het natuurlijk lastig om met alle bovengenoemde methoden te achterhalen wanneer jouw eisprong plaatsvindt. Natuurlijk kan er een medische reden zijn waarom jouw menstruatie (langer) uitblijft, zoals bijvoorbeeld endometriose, schildklierproblemen of PCOS. Hiervoor raden we je altijd aan om een arts te bezoeken.
Wat een andere reden van een onregelmatige menstruatie kan zijn: het stoppen met anticonceptie. Je hormoonhuishouding kan dan nog een paar maanden van slag zijn. Het duurt even voordat alle hormonen uit je lichaam zijn. Wanneer je een spiraaltje laat verwijderen is je regelmatige cyclus meestal sneller weer in het goede ritme.
Wanneer een medische reden is uitgesloten kan een ongezonde levensstijl een reden van een onregelmatige cyclus. Te veel stress, te veel en te intensief sporten, te veel en te vet eten of juist te weinig eten… al deze zaken kunnen bijdragen aan een verstoorde cyclus. Wanneer je zwanger wilt worden, is een gezonde levensstijl dus erg belangrijk! En natuurlijk helpt een gezonde levensstijl ook tijdens je zwangerschap en uiteindelijk ook tijdens je bevalling.
Wij begrijpen natuurlijk ook dat “een gezonde levensstijl” gemakkelijker gezegd is dan gedaan. Om te weten wanneer jouw vruchtbare periode is met een onregelmatige cyclus, kun je het beste ovulatietesten gebruiken. Hiermee kun je in de gaten houden wanneer je eisprong er aan zit te komen.
Misschien heb je echt wel eens gehoord dat er mensen gelijk de eerste maand na het “proberen” in verwachting zijn. Dit is eerder uitzondering dan regel. Wij snappen natuurlijk dat als je zwanger wilt raken, het je niet snel genoeg kan gaan. Wij willen je alleen wel op het hart drukken: Neem er echt een jaar de tijd voor. Dit is echt niets geks. Zoals je hierboven hebt kunnen lezen is het nog best een ingewikkeld proces om precies het juiste moment te vinden. En eigenlijk heb je alleen op het tijdstip zelf invloed. Alle processen die verder in je lichaam plaatsvinden, daar heb je weinig invloed op. Een zwangerschap blijft een wonder en dat is gewoon vaak niet “in één keer raak”.
De Innesteling
Vanaf het moment dat er een eitje bevrucht wordt, legt het daarna een weg af door de eileider richting je baarmoeder. Daar moet het zich innestelen in de baarmoederwand. De innesteling vindt gemiddeld zo’n 9 dagen na de bevruchting plaats. Op dat moment is er vaak nog niet genoeg hCG aanwezig voor een positieve zwangerschapstest.
Nog steeds denken veel vrouwen dat wanneer hun menstruatie nog niet is teruggekeerd, dat ze niet zwanger kunnen raken. Dit is echt een fabeltje. Dat je nog niet ongesteld bent geweest, betekent niet dat er geen eisprong heeft plaatsgevonden. Dit weet je ongeveer 14 dagen na je vruchtbare periode. Mits je dan niet opnieuw zwanger bent. Je lijf zit namelijk nog boordevol hormonen waardoor je misschien nog wel vruchtbaarder bent dan ooit. Ook wanneer je borstvoeding geeft, kun je gewoon zwanger worden. Ben je dit nog niet van plan? Wees dan echt voorzichtig wanneer je weer intiem bent.
Innesteling lukt niet altijd
Het lukt een bevruchte eicel niet altijd om zich in te nestelen. De kans op een succesvolle innesteling hangt onder andere af van je leeftijd, gezondheid en de kwaliteit van het baarmoederslijmvlies. Ook een fout in de celdelingen van het vruchtje kan ervoor zorgen dat de innesteling niet lukt.
Bij ongeveer de helft van de bevruchte eitjes slaagt de innesteling. Lukt dit niet? Dan sterft het opgebouwde baarmoederslijmvlies af. Samen met het bevruchte eitje verlaat dit je baarmoeder via de vagina: je bent ongesteld.
Innesteling op de verkeerde plek
Heel soms nestelt het vruchtje zich in buiten de baarmoeder, bijvoorbeeld in een eileider. Dit is een buitenbaarmoederlijke zwangerschap. Een buitenbaarmoederlijke zwangerschap kan niet voldragen worden. Het embryo kan zich buiten de baarmoeder namelijk niet goed ontwikkelen. Ook is het gevaarlijk voor jouw gezondheid.
Soms stoot je lichaam het vruchtje vanzelf af. Als dit niet gebeurt, is een behandeling in het ziekenhuis nodig. Met medicijnen of via een operatie kan het vruchtje verwijderd worden.
Het Proces van Innesteling
De innesteling is het proces waarbij de bevruchte eicel zich innestelt in het baarmoederslijmvlies. Een delicaat proces wat er voor zorgt dat het zwangerschapshormoon (HcG) wordt aangemaakt. Vanaf dat moment ben je zwanger. De eicellen van een vrouw worden al gevormd wanneer ze als baby in de buik van haar moeder groeit. Dit betekent dus dat het ‘eitje’ waar jij bent uit ontstaan in jouw oma’s buik heeft gezeten. Samen met de spermacel van de vader wordt bepaald welke genen je baby in potentie krijgt.
Elke maand tijdens je cycli bereidt je baarmoeder zich voor op een eventuele zwangerschap. Tijdens de ovulatie (eisprong) wordt het slijmvlies van de baarmoederwand dikker onder invloed van de hormonen oestrogeen en progesteron om zich voor te bereiden op een eventuele innesteling van een bevruchte eicel. Wanneer er tijdens je menstruatiecyclus geen bevruchting plaats vindt sterft het baarmoederslijmvlies af en wordt het door het lichaam uitgestoten.
Als er wél bevruchting heeft plaats gevonden door een of meerdere zaadcellen begint de eicel zich te delen. Die innesteling vindt ongeveer 8 dagen ná de bevruchting plaats en sommige vrouwen ervaren hierbij een innestelingsbloeding. Vanaf dit moment kan je ook een zwangerschapstest doen omdat deze het zwangerschapshormoon meet dat vanaf het moment van innesteling wordt aangemaakt.
De meeste vrouwen merken niets van de innesteling. Sommige vrouwen ervaren een innestelingsbloeding. Dit komt door het raken van een bloedvaatje bij de innesteling. Ook zijn er vrouwen die de innesteling wel voelen en omschrijven dit als een krampachtig gevoel in de baarmoeder. De meeste vrouwen zullen eerder symptomen ervaren van het zwangerschapshormoon (HCG) dat wordt aangemaakt vanaf de innesteling. Symptomen kunnen zijn: je misselijk voelen, gevoelige borsten en stemmingswisselingen.
De innesteling vindt ongeveer een week plaats voor de dag waarop je volgende menstruatie zou beginnen en dus ongeveer 8 dagen na je ovulatie. Je kan ook een lichte daling van je temperatuur opmerken tijdens de innesteling als je je lichaamstemperatuur zou bij houden. Dit wordt een innestelingsdip genoemd en is alleen te meten als je elke dag op hetzelfde tijdstip je temperatuur bijhoudt.
De kans op een succesvolle innesteling is afhankelijk van meerdere factoren zoals gezondheid, leeftijd en stress. Ook gebeurt het regelmatig dat er wel innesteling plaats vindt, maar het toch wordt afgestoten. Als een bevruchte eicel zich niet in het baarmoederslijmvlies maar bijvoorbeeld in een van de eileiders nestelt, spreek je van een buitenbaarmoederlijke zwangerschap.
Om de innesteling te bevorderen zijn er verschillende manieren die je hierbij kunnen ondersteunen. Als je wilt weten of je zwanger bent kun je ongeveer een week na de innesteling een zwangerschapstest laten doen als je dat wilt om het zeker te weten.
Het tellen van de zwangerschap begint niet bij de innesteling, maar bij de eerste dag van je laatste menstruatie. Bij de innesteling ben je dus al twee tot drie weken zwanger.
De innesteling is het moment dat een bevruchte eicel zich in de baarmoederwand nestelt. Dit is het moment dat de zwangerschap echt begint. Meestal vindt de innesteling tussen de vijf à twaalf dagen na de eisprong plaats, met een gemiddelde van negen dagen bij een regelmatige cyclus.
Meestal is er sprake van licht bloedverlies bij innesteling (‘spotting’). Het is sowieso minder dan menstruatie en duurt ook minder lang, ongeveer een dag of twee. Ook is de kleur van het bloed vaak anders.
Vanaf het moment van innesteling gaat de embryo hCG aanmaken, maar dit is nog niet direct meetbaar. Een goed moment om een test te doen is de dag nadat je menstruatie zou moeten beginnen, dus als je één dag overtijd bent.
Belang van een Gezonde Leefstijl
Als je graag zwanger wilt worden is het belangrijk dat je juist in de paar dagen dat je vruchtbaar bent vrijt. Een eicel leeft maar kort, zo’n 24 uur, en is het makkelijkst te bevruchten in de eerste uren na je ovulatie. Iedere menstruatiecyclus rijpen er in je eierstokken meerdere eicellen in de eierstok. Op het moment dat de eicel in de eileider aankomt kan er een bevruchting plaatsvinden, maar alleen als er op dat moment al zaadcellen (spermacellen) klaar liggen om de eicel te bevruchten.
Je vergroot je kansen om zwanger te worden als je gezond leeft, niet drinkt of rookt en een gezond gewicht hebt. Om je kansen op een zwangerschap én de gezondheid van je baby te bevorderen is het belangrijk dat je in de maanden vóór de bevruchting al een gezonde leefstijl aanhoudt.
Ovulatie Inductie
Dit is een behandeling voor vrouwen die graag zwanger willen worden, maar die geen of een onregelmatige eisprong (ovulatie) hebben. De medische term voor het uitblijven van de eisprong is anovulatie. Een menstruatiecyclus duurt gemiddeld tussen de 26 en 33 dagen.
Het hormoon FSH (follikel stimulerend hormoon) zorgt ervoor dat de eicel rijpt in de eierstok. Een eicel is niet te zien en dus niet te meten. Eiblaasjes (follikels) daarentegen wel. Follikels groeien in de eierstok en daarin rijpt de eicel. Zolang de eicel rijpt blijft het follikel groeien.
Het hormoon LH (luteïniserend hormoon) zorgt ervoor dat de eisprong plaatsvindt. Wanneer dit hormoon piekt springt het follikel en komt de eicel vrij uit de eierstok. Eenmaal in de buikholte vangt de eileider de eicel op. Hier kan het eitje bevrucht worden. Bij een bevruchting vervoert de eileider de bevruchte eicel naar de baarmoeder voor de innesteling in het baarmoederslijmvlies.
Transport van de eicel door de eileider tot het moment van innesteling duurt gemiddeld 7 dagen. Zonder bevruchting, volgt zo’n 14 dagen na de eisprong de menstruatie.
Behandelmethoden
De behandeling richt zich erop een eisprong te realiseren, omdat u die van uzelf niet krijgt.
- Letrozol: Eerste keus bij vrouwen met PCOS. Letrozol (merknaam Femara®) is een aromatase-remmer. In het lichaam zorgt het enzym aromatase ervoor dat er oestrogenen worden gemaakt. Met behulp van een aromatase remmer vermindert de hoeveelheid oestrogeenhormoon in de eierstokken. De hormonen FSH en LH kunnen beter richting de eierstokken. Dit stimuleert de groei van eiblaasjes.
- Clomifeentabletten: Eerste keus bij vrouwen zonder PCOS Clomifeen (merknaam Clomid®) is een niet hormonaal middel (antioestrogeen) dat veel lijkt op het natuurlijke hormoon oestrogeen. Eenmaal in de bloedbaan komt het in de hersenen terecht. Daar blokkeert clomifeen het effect van oestrogeen. De hypothalamus wordt nu als het ware voor de gek gehouden: het lijkt dan of er helemaal geen oestrogeen is wat ervoor zorgt dat de hersenen meer LH en FSH gaan maken.
Bij de behandeling met Clomifeen/Letrozol krijgt ongeveer 80% van de vrouwen een eisprong.
Het advies is om vanaf een dag of drie voor de eisprong iedere twee dagen te vrijen. Tot de dag na de vermoedelijke eisprong.
Om te zien of er daadwerkelijk een eisprong heeft plaatsgevonden is er een bloedafname ongeveer een week na de eisprong.
Bij het uitblijven van een menstruatie twee weken na de eisprong mag u een zwangerschapstest doen.
Indien er geen goede eisprong komt met Clomifeen/Letrozol of er te veel bijwerkingen van zijn, is de volgende stap de eisprong opwekken met FSH injecties (follikelstimulerend hormoon).
Bij het naderen van de eisprong volgt er éénmalig een injectie met HcG-hormoon.
Vanaf de toediening van HcG krijgt u het advies om ongeveer 12 uur en 36 uur nadien te vrijen.
Wanneer u zwanger wordt door gebruik van de medicatie voor ovulatie-inductie bestaat een licht verhoogde kans (10%) op een meerlingzwangerschap.
Overzicht van Hormonen en Hun Functies
| Hormoon | Functie |
|---|---|
| FSH (Follikel Stimulerend Hormoon) | Zorgt ervoor dat de eicel rijpt in de eierstok. |
| LH (Luteïniserend Hormoon) | Zorgt ervoor dat de eisprong plaatsvindt. |
| Oestrogeen | Stimuleert de groei van eiblaasjes. |
| HcG (Humaan Choriongonadotrofine) | Wordt gebruikt om de eisprong op te wekken. |
labels: #Ei
