Wat eten egels in het wild? Een complete gids

Egels zijn geliefde tuinbezoekers vanwege hun schattige uiterlijk en hun vermogen om te helpen bij het bestrijden van slakken en insectenplagen. Toch wordt het de egel steeds lastiger gemaakt: de strak ommuurde en goed bijgehouden tuinen zijn niet de ideale plek voor de egel. Maar gelukkig zijn er ook dingen die je kunt doen om de egel te helpen, zoals ervoor zorgen dat er voldoende voedsel beschikbaar is voor egels!

In deze blog duiken we dieper in het dieet van de egel en geven we tips om deze bijzondere dieren te helpen - vooral tijdens de zomermaanden wanneer u egels in de tuin kunt aantreffen.

Wat eten egels in het wild?

Om te begrijpen wat egels eten, moeten we eerst goed met hun leefgebied bekend zijn. Egels leven het liefst in een bosrijke omgeving waar ze een nest kunnen maken. Egels komen voor in bijna geheel Nederland. Ze wonen zowel in woonwijken als op het platteland. Iedere tuin is geschikt, op voorwaarde dat de egel er in en uit kan.

Hoewel egels tot de orde van de insecteneters behoren, zijn ze in feite alleseters. Egels zijn omnivoren. Dat betekent echter niet dat ze letterlijk alles eten. Egels zijn carnivoren en hun belangrijkste voedselbron zijn insecten en wormen. Een gevarieerd dieet is essentieel voor hun gezondheid. Egels eten graag het volgende:

• Insecten en larven: Regenwormen, kevers, slakken, rupsen en andere insecten vormen een belangrijk onderdeel van hun dieet. Vooral na regenachtige nachten zijn egels vaak te vinden op zoek naar regenwormen en andere insecten. In de herfst is hun voedselvoorraad schaarser en kunnen ze ook kevers, spinnen en slakken eten. Een belangrijke voorwaarde voor deze insecten is dat er groen aanwezig is in je tuin. Daarbij kun je denken aan grasvelden, maar ook simpelweg aan struiken of bloemen.
• Kleine dieren: Af en toe eten egels ook kleine muizen, jonge vogeltjes of kadavers. De egels hebben 36 tanden waarmee ze bijvoorbeeld aas van kleine kikkers en padden, hagedissen, slangen, jonge vogeltjes en kleine zoogdieren kunnen eten.
• Plantaardig voedsel: Fruit, bessen en zachte zaden worden ook graag gegeten door egels, vooral als ander voedsel minder beschikbaar is. Ook zachte zaden doen het vaak goed.

Een egel eet in de natuur kevers, rupsen, larven, regenwormen, slakken etc. soms ook eieren en kleine gewervelde dieren zoals muizen, kikkers, padden en kleine vogeltjes. Egels eten af en toe ook bessen, vruchten en paddenstoelen en zijn dus eigenlijk alleseters.

Waarom egels bijvoeren, en wat eten egels dan het liefst?

Vooral in de lente, net na de winterslaap, en in de herfst, om een vetreserve op te bouwen voor de winterslaap, kunnen egels wel wat extra hulp gebruiken en is het goed om de egels wat bij te voeren. Ook jonge egeltjes die hun eigen weg zoeken, hebben vaak moeite om voldoende voedsel te vinden. Door egels bij te voeren, helpt u de kwetsbare egelpopulatie in stand te houden.

Maar wat eten egels het liefst als bijvoer? Er is speciaal voer voor egels verkrijgbaar met ingrediënten zoals insecten en brokjes die zijn afgestemd op de specifieke voedingsbehoefte van de egel zoals Beaphar Egelvoer. Je kunt aan zulke voeding eventueel nog wat gekookt rund- of kippenvlees toevoegen. Ook hardgekookte eieren vinden egels lekker. Egels zijn echte carnivoren, vleeseters dus.

Een ander voedsel dat egels vaak eten zijn kattenbrokken. Dit kan als een verrassing komen, maar egels zijn dol op kattenbrokken, vooral de droge variant. De Egelbescherming raadt kattenbrokjes aan, omdat de fysiologie van de egel sterk lijkt op die van een kat. Ons advies is dan ook om voornamelijk kattenbrokjes en vers water te geven.

Wanneer egels voeren in de tuin?

Egels in de tuin in de zomer kunnen vaak zelf op zoek naar voedsel, maar extra hulp is soms nodig. Het bijvoeren van egels is vooral nuttig en welkom in bepaalde periodes van het jaar:

• Vroege lente (maart/april): Wanneer egels ontwaken uit hun winterslaap zijn ze vaak hongerig en hebben ze extra energie nodig om aan te sterken. Ze zijn ongeveer een derde van hun lichaamsgewicht kwijtgeraakt tijdens hun winterslaap.
• Late lente (mei/juni): In deze periode kunnen egels nog steeds een tekort aan natuurlijk voedsel hebben. Bovendien is dit het seizoen waarin egels jongen kunnen krijgen, waardoor extra voedsel welkom is voor zowel de moeder als de jonge egeltjes.
• Zomer (juli/augustus): Hoewel egels in de zomer vaak zelf voldoende voedsel vinden, kunt u bijvoeren als u merkt dat er weinig natuurlijk voedsel beschikbaar is.
• Herfst (september/oktober): Egels beginnen zich voor te bereiden op hun winterslaap en moeten voldoende vetreserves opbouwen. Bijvoeren in deze periode helpt hen om de winter goed door te komen.

Wij adviseren om egels het hele jaar door bij te voeren met kattenbrokjes en vers water. Het is belangrijk om het bijvoeren geleidelijk te verminderen in de late herfst (november/december), wanneer de temperatuur daalt en de egels in winterslaap gaan. Stop helemaal met bijvoeren als de egels zich terugtrekken in hun nesten.

Wat kun je egels voeren - en wat drinken egels eigenlijk? (Let op: Niet alles is geschikt!)

Het is belangrijk om te weten wat egels wel en niet mogen eten. Hier zijn enkele tips:

• Speciaal egelvoer: Dit voer is afgestemd op de voedingsbehoeften van egels en bevat alle belangrijke voedingsstoffen.
• Kattenbrokken (droog of nat): Geef dit alleen als aanvulling, niet als hoofdvoedsel.
• Gekookt ei: Zonder zout of kruiden.
• Water: Wat drinken egels? Vers, schoon water is essentieel - bied dit altijd aan in een ondiep schaaltje. Zet ook vooral een laag schaaltje vers water neer (nooit melk!).

Wat egels niet mogen eten?

• Gedroogde meelwormen: Hoewel egels gedroogde meelwormen eten, bevatten ze veel fosfor, wat kan leiden tot een verstoorde calcium-fosforbalans en gezondheidsproblemen zoals Metabolic Bone Disease (MBD). Het is beter om ze niet te voeren of slechts in zeer kleine hoeveelheden als incidentele traktatie aan te bieden. Liever geen meelwormen als hoofdvoer.
• Zonnebloempitten (zonnepitten): Eten egels zonnepitten? Hoewel het aantrekkelijk lijkt, zijn zonnebloempitten niet geschikt voor egels vanwege het hoge fosforgehalte. Kijk ook uit met vetbollen, pinda's en zonnebloempitten voor vogels, deze zijn ook niet zo goed voor egels.
• Melk: Egels zijn lactose-intolerant en kunnen hier erg ziek van worden. Ook lactosevrije melk is geen goed alternatief. Geef egels geen melk! Ook geen lactosevrije melk. Volwassen dieren hebben geen melk nodig, het is zelfs slecht voor ze.
• Brood: Eten egels brood? Het antwoord is nee. Brood heeft geen voedingswaarde voor egels en kan hun spijsvertering verstoren.
• Gekruid of zout voedsel: Dit is schadelijk voor egels.

Tips voor het voeren van egels

Om egels effectief te voeren, is het belangrijk om enkele eenvoudige richtlijnen te volgen.

• Kies een beschutte plek voor het voer, zodat andere dieren zoals katten er niet bij kunnen.
• Aangezien egels nachtdieren zijn, is het ‘s avonds aanbieden van voedsel het meest effectief. Zet het voer 's avonds neer en gooi voedselrestjes 's ochtends weg. Geef zoveel voer dat het in een nacht opgegeten wordt en zorg iedere dag voor voldoende vers water.
• Houd de voederplek hygiënisch door deze regelmatig schoon te maken, wat helpt bij het voorkomen van ziektes. Maak de voerbakjes/voerstations regelmatig goed schoon, bij voorkeur iedere dag. Als er meerdere egels in de tuin komen dan kunnen ze ziektes onder elkaar verspreiden.
• Vergeet niet om altijd een ondiepe schaal met vers water aan te bieden, wat vooral tijdens droge periodes van levensbelang is voor egels.

Door deze tips op te volgen, zorgt u ervoor dat de egels in uw tuin gezond en wel gevoed blijven. Zorg ook in de zomer voor voldoende water en voeding voor de egels in uw tuin.

Maak je tuin egelvriendelijk - ook in de warme maanden

Naast het voeren kun je nog meer doen om egels te helpen. Wil jij jouw tuin aantrekkelijk maken voor egels?

• Een egelvriendelijke tuin begint bij het laten liggen van bladeren, waar egels insecten kunnen vinden en een schuilplek hebben. Heb jij een tuin en valt het blad van de bomen? Haal niet alles weg, maar verzamel een hoopje in een hoek van je tuin. Kleine takjes, stukjes mos en andere natuurlijke ‘prullaria’ zijn allemaal handig voor egeltjes.
• Bied ook een veilige schuilplaats aan, zoals een egelhuis, dat bescherming biedt tegen weersinvloeden en roofdieren. Koop een egelhuisje en plaats dat in een rustig hoekje uit de wind en zorg dat er geen water naar binnen kan lopen. Ook kun je een takkenril maken van snoeiafval, dit is een goede schuilplaats voor een egel (en andere tuingasten).
• Zorg ervoor dat egels je tuin gemakkelijk kunnen bereiken door een opening in de schutting te maken. Is jouw tuin voorzien van schutting aan alle kanten? Overweeg dan om in je schutting een egelpoort te plaatsen. Door doorgangen te creëren kunnen egels zich ’s-nachts makkelijker verplaatsen. Bij een heg lukt dit altijd aan, bij een schutting kun je doorgangen maken van ca.
• Wees altijd voorzichtig met tuingereedschap, vooral bij het gebruik van rieken en grasmaaiers onder bosjes en dichte beplanting. Helaas zien we steeds meer slachtoffers van robotmaaiers, kantenstrimmers en meer. Robotgrasmaaiers: deze maaiers worden vaak 's nachts aangezet en dat is ook het moment dat egels actief zijn. Jonge egeltjes zitten precies op de hoogte van de robotmaaier en raken gewond door de messen.
• Vermijd het gebruik van gif, zoals slakkenkorrels en rattengif, want deze zijn levensgevaarlijk voor egels. Slakkenkorrels en insectenverdelgers zijn dodelijk voor egels. Kleine hoeveelheden van het gif zijn al funest voor egels, omdat ze iedere nacht insecten en slakken eten. Gif in de tuin: Egels zijn gevoelig voor bijvoorbeeld slakkengif en muizengif, die ze binnen kunnen krijgen door het eten van slakken, muizen of korrels zelf.
• Laat geen blikjes, bekertjes en ander zwerfaval slingeren. We komen regelmatig egels tegen die daarin vast komen te zitten. Flessen, blikken, ijzerdraad, buizen die rondslingeren.
• Bevestig netten in de tuin (bijvoorbeeld ter bescherming van fruit en gewassen) zo strak mogelijk. Dit voorkomt dat de egels erin verward raken. Nog beter is het om de netten een stukje van de grond omhoog te halen (30cm). Netten die over fruit hangen ter bescherming tegen vogels, moeten minstens 30cm boven de grond hangen.
• Voer de egels niet teveel, ook egels kunnen obesitas krijgen. Het is beter als ze zoveel mogelijk hun natuurlijke dieet kunnen eten, een natuurvriendelijke tuin zorgt voor voldoende insecten en meer.
• Egels kunnen redelijk goed zwemmen, maar kunnen niet goed uit het water klimmen als de kanten te stijl zijn. Plankje in de vijver: hoewel egels goed kunnen zwemmen, kunnen ze niet via een stijle rand uit een een vijver klimmen. Ondiepe poeltjes of wadi's zijn beter, en als dit niet mogelijk is zorg dan voor trappetjes zodat de egels eruit kunnen klimmen.
• Composthoop: op composthopen komen vaak slakken af, die egels ontzettend lekker vinden. (Een egel kan wel 40 slakken opeten op een nacht).
• Dichte begroeiing en stappels takken: egels zijn van nature schuw vinden het fijn om tussen dicht begroeiing te lopen. Ze bouwen graag nesten onder stapels takken.

Door deze maatregelen te nemen, creëert u een veilige en aantrekkelijke omgeving voor deze stekelige tuinbewoners. Met een paar simpele aanpassingen kunt je de tuin omtoveren tot een paradijs voor egels. Door ze bij te voeren op de juiste momenten en een veilige leefomgeving te bieden, help je deze nuttige dieren te overleven.

Wat te doen als een egel hulp nodig heeft?

Egels zijn nachtdieren. Zodra je een egel overdag ziet en je vermoedt dat deze hulp nodig heeft, kun je contact met ons opnemen. Pak niet zomaar een egel op, ook niet als de egel overdag actief is. In de maanden dat de vrouwtjes hun jongen krijgen lopen deze ook soms overdag rond.

Heb je een egel gevonden die ziek of gewond is? Er zijn verschillende egelopvangen in Nederland die egeltjes opvangen en verzorgen. Ze hebben ervaring met zieke en gewonde egels en kunnen deze diertjes de beste zorg bieden. Als je overdag een (jonge) magere egel ziet rondlopen, neem dan contact op met een egelopvang.

Belangrijk: Het is belangrijk om te stoppen met voeren als de egels in winterslaap gaan (meestal tussen december en maart).

De egel is een beschermde diersoort binnen de wet natuurbescherming. Dit houdt in dat egels niet verstoord, gevangen of gedood mogen worden en dat het verboden is om hun nesten, holen of andere voortplantings- of verblijfplaatsen te beschadigen of te verstoren.

Producten voor de egel

Benieuwd naar onze producten voor de egel?

Wil je meer weten over egels? Lees dan ook eens onze andere blogartikelen over egels:

• Tips voor meer egels in je tuin
• Hoe herken je het geluid van egels in je tuin
• Zelf een egelhuisje maken

labels:

Zie ook:

• Koolhydraatarme Soep: Heerlijke Recepten & Wat Je Eet Ebij!
• Eten voor de TV: Snelle & Gemakkelijke Recepten voor een Gezellige Avond
• Taart Eten Utrecht: De Beste Adressen voor een Zoete Verwennerij
• Gezond Eten Zonder Koken: Snelle, Makkelijke & Voedzame Ideeën!
• Ontdek De Ultieme Duurzame Koffiebeker To Go – Milieuvriendelijk & Stijlvol!
• Ontdek de Magie van de Rotterdamse Haven met een Luxe Rondvaart en Diner!