Kippeneieren zijn er in verschillende kleuren en je ziet vaak zowel bruine als witte eieren in de winkel liggen. Veel mensen hebben een voorkeur als het gaat om de kleur van een ei. Sommige mensen geloven dat bruine eieren gezonder of natuurlijker zijn, terwijl anderen het idee hebben dat witte eieren schoner zijn of beter smaken. Maar bevinden zich onder de eierschaal ook echt verschillen? Laten we de feiten eens nader bekijken.

De Kleur van het Ei: Wat Bepaalt Het?

Veel mensen weten echter niet wat het kleurverschil veroorzaakt. Het antwoord is vrij simpel: de eikleur hangt af van het ras van de kip. Witte Leghorn kippen leggen bijvoorbeeld witte eieren, terwijl Plymouth Rocks en Rhode Island Reds kippen bruine eieren leggen. Sommige rassen, zoals Araucana, Ameraucana, Dongxiang en Lushi kippen leggen zelfs blauwe of blauwgroene eieren.

Het kleurverschil is te verklaren door het pigment dat de kip produceert. Het belangrijkste pigment van bruine eieren is protoporfyrine IX. Het wordt gemaakt van heem, een stof die de rode kleur geeft aan bloed. Het belangrijkste pigment in blauwe eieren is biliverdine, wat ook afkomstig is van heem. Het is hetzelfde pigment dat gal, een spijsverteringssap, een gele kleur geeft.

Hoewel genen de belangrijkste factoren vormen voor de kleurbepaling, hebben andere factoren ook invloed hierop. Oudere kippen die bruine eieren leggen kunnen grotere eieren leggen die lichter zijn van kleur. De omgeving, het dieet en de hoeveelheid stress kunnen ook tot op zekere hoogte de eikleur beïnvloeden. Deze factoren kunnen het ei lichter of donkerder maken, maar niet zozeer de kleur zelf veranderen.

Voedingswaarde: Maakt de Kleur Uit?

Mensen die liever bruine eieren eten doen dat omdat ze geloven dat bruine eieren natuurlijker en gezonder zijn dan witte eieren. De waarheid is echter dat alle eieren qua voedingswaarde erg op elkaar lijken, ongeacht de grootte, eicode of kleur. Zowel bruine als witte eieren zijn gezond. Een ei bevat veel vitaminen, mineralen en goed opneembare eiwitten, allemaal verpakt in slechts 80 calorieën.

Wetenschappers hebben bruine en witte eieren met elkaar vergeleken om te zien of er een verschil is. Meerdere onderzoeken hebben aangetoond dat de eikleur geen aanzienlijk effect heeft op de kwaliteit en samenstelling van het ei. Dit houdt in dat de eikleur niks te maken heeft met de voedingswaarde van het ei. Het enige echte verschil is het pigment in de eierschaal.

Er zijn echter andere factoren die wel invloed hebben op de voedingswaarde van het ei. De omgeving van een kip heeft een enorme impact. Eieren van kippen die in de zon scharrelen bevatten 3-4 keer meer vitamine D dan die van legbatterijkippen. Ook de voeding van de kip heeft invloed op de voedingswaarde van de eieren. Een kip op een dieet met veel omega-3 vetzuren produceert eieren die veel meer omega 3 vetzuren bevat dan andere.

Smaak: Proef je het Verschil?

Sommige mensen zweren dat bruine eieren lekkerder zijn, terwijl anderen liever voor de smaak van wit gaan. Maar net als de voedingswaarde bestaat er geen echt verschil tussen de smaak van bruine en witte eieren. Dat wil echter niet zeggen dat alle eieren hetzelfde smaken. Hoewel de kleur niet het verschil uitmaakt, doen andere factoren dat wel. Denk aan voeding, versheid en de bereidingswijze van het ei.

Een kip die bijvoorbeeld veel vet eet kan eieren produceren met meer smaak dan een kip op een vetarm dieet. Kippen die te veel visolie, bepaalde vetsoorten of zelfs vitamines A of D krijgen kunnen een visachtige smaak hebben of niet goed smaken. Het dieet van een huiskip is anders dan die van een legbatterij, wat ook de smaak van het ei kan beïnvloeden.

Bewaar je eieren bij een stabiele temperatuur, zoals in de koelkast, om de smaak langer te behouden. Wellicht vinden sommige mensen om de bovenstaande redenen dat eieren van huiskippen lekkerder dan die uit de winkel. Eieren uit de achtertuin ondergaan geen bewerking en transport zoals gewone eieren, waardoor ze waarschijnlijk sneller op je bord belanden dan wanneer gekocht in de winkel. Ze kunnen lekkerder smaken doordat ze verser zijn.

Opmerkelijk genoeg heeft de bereidingswijze ook invloed hierop. Bij een onderzoek werd gekeken naar hoe visolie, gebruikt in kippenvoer om het omega-3 gehalte te verhogen, de smaak van het ei beïnvloedde. Het bleek dat de visolie eieren en gewone eieren hetzelfde smaakten in een roerei. Echter de gekookte variant van de visolie eieren smaakte ‘over datum’ of naar zwavel.

Prijs: Waarom zijn Bruine Eieren Vaak Duurder?

Hoewel bruine en witte eieren behalve de kleur hetzelfde lijken, zijn bruine eieren in de winkel vaak duurder. Dit heeft bij veel mensen tot de opvatting geleid dat bruine eieren gezonder of beter zijn dan de witte. De oorzaak van dit prijsverschil ligt echter anders. Het prijsverschil is ontstaan doordat in het verleden de kippen van bruine eieren grotere en minder eieren legden dan kippen van de witte eieren. De bruine eieren waren daarom duurder ter compensatie.

Vandaag de dag zijn de productiekosten voor bruine en witte eieren bijna hetzelfde. Desalniettemin hangt aan de bruine eieren nog steeds een hoger prijskaartje. Het is duidelijk dat kleur geen belangrijke factor is.

Duurzaamheid: Witte Eieren Milieuvriendelijker?

Supermarktketen Albert Heijn stapt bij het huismerk over op witte eieren van witte kippen. ‘Onze witte kippen die witte eieren leggen, hebben een lagere CO2-uitstoot’, claimt AH. Een van de voorwaarden om aan dit keurmerk te voldoen, is dat pluimveehouders witte kippen houden.

Onderzoeker Hilko Ellen van Wageningen UR bevestigt de claim van Albert Heijn. “Als bruine en witte legkippen onder exact dezelfde omstandigheden gehouden worden, is de CO2-voetafdruk van een ei van een witte kip lager dan die van een bruine kip. Dat komt doordat witte kippen efficiënter zijn in het omzetten van voer in eieren”, legt Ellen uit. Dit zit in de genen van witte kippen.

Uit onderzoek van de Wageningse onderzoekers Erwin Mollenhorst en Yvette de Haas uit 2019 blijkt dat witte kippen 2093 gram CO2-equivalent uitstoten per kilo eieren, terwijl dit bij bruine kippen 87 gram meer is: 2179 gram CO2-equivalent per kilo eieren. De genetische ontwikkeling richt zich ook op een betere voederconversie en daarmee op minder CO2-uitstoot.

De onderzoekers stellen dat door fokkerij bij bruine kippen de CO2-voetafdruk per kilo eieren jaarlijks 16 gram afneemt (0,8%) en bij witte kippen 19 gram (1%). Dit zou in 2030 tot een voetafdruk van 1975 gram CO2-equivalent per kilo eieren van bruine kippen en 1851 gram CO2-equivalent voor witte kippen.

Het is daarmee niet gezegd dat witte kippen altijd efficiënter zijn en daarmee een minder zware belasting voor het klimaat zijn. Uiteindelijk spelen heel veel zaken een rol. “Bij eieren is teelt en productie van voer-ingrediënten de belangrijkste emissie ten opzichte van de totale emissie”, zegt WUR-onderzoeker Pim Mostert. Daarnaast speelt het management op het bedrijf een rol.

“Diergezondheid is het allerbelangrijkste”, aldus Ellen. Dieren die niet gezond zijn, hebben een hogere voederconversie. Ook het stalsysteem speelt een rol. Dieren in kooihuisvesting zijn efficiënter met voer, omdat ze minder energie gebruiken om te bewegen. Ook de temperatuur speelt een rol: bij een hoge temperatuur is er minder voeropname, bij koud weer juist meer.

Dat er in Nederland nog bruine eieren in het schap liggen, komt vooral door de beleving die mensen hebben bij eieren. Uit onderzoek van Wageningen UR blijkt dat witte kippen bij exact dezelfde omstandigheden een lagere CO2-uitstoot hebben per kilo eieren dan bruine kippen.

Witte eieren winnen aan terrein vanwege hun verrassende voordelen voor het milieu. Niet alle retailers zijn echter even enthousiast over deze trend. Het is ook interessant om op te merken dat de kleur van het ei niet altijd overeenkomt met de kleur van de kip.

Wel kan de kleur van een kip's oorlel een indicatie zijn van de kleur van haar eieren. In sommige naburige landen hebben witte eieren al aan populariteit gewonnen. Toch blijft er bij sommige consumenten een voorkeur voor bruine eieren, hoewel deze voorkeur vaak gebaseerd is op perceptie in plaats van daadwerkelijke smaak- of kwaliteitsverschillen.

In ieder geval in hoe we tegen de eieren aankijken, want van binnen zijn ze eigenlijk precies hetzelfde. Toch verliest het bruine ei terrein. En dat wordt alleen maar meer, nu Albert Heijn heeft aangekondigd om vanaf deze zomer alleen maar witte eieren in zijn huismerkdoosjes te stoppen. Eerder stopte de Lidl al met de verkoop van bruine eitjes.

Dat witte eieren de markt steeds verder overnemen, maakt van de Barneveldse pluimveehouder Theo Bos een 'uitstervend ras'. Als een van de weinige kippenboeren rollen er uit zijn schuur bruine eieren. "Ik heb twee grote Gelderse afnemers en zij willen graag een bruin ei. Als zij dat willen, doe ik er een bruine kip in", zegt Bos.

Welke kleur het eitje krijgt, heeft niks te maken met bijvoorbeeld de voeding van de kip en ook niet met of de kip in een weiland staat of in een legbatterij. De kleur van het ei wordt bepaald door het kippenras. Je kunt aan de oorlellen van een kip zien welke kleur eieren ze legt: een roodbruine kip met rode oorlellen legt bruine eieren, een kip met witte veren en witte oorlellen legt witte.

"Witte eieren zijn duurzamer", zegt Maartje Boot van het Voedingscentrum. Dat concludeerde de Wageningen Universiteit al jaren geleden. "Witte kippen eten minder en leggen meer eieren per jaar dan bruine kippen. Er is dus minder grondstof en transport nodig, en dat is beter voor het milieu", zei de Wageningse onderzoeker Thea Niekerk eerder.

Of, zoals kippenhouder Bos het met een knipoog zegt: "Een witte kip is lichter en vraagt dus om minder voer. Zwaardere mensen hebben ook meer voer nodig dan lichte." "Witte kippen gaan tien weken langer mee, grof genomen", vervolgt Bos. "Op tien jaar tijd scheelt dat een heleboel kippen."

Ondanks de milieuvoordelen blijft de vraag naar bruine eieren voorlopig bestaan, ziet Bos. "Mensen zijn bereid bijna een cent meer te betalen voor een bruin ei. De kostprijs ligt dan hoger, maar die extra marge maakt het interessant." Waarom het bruine ei populairder is, vindt Bos 'voer voor een psycholoog'.

De opmerkelijke voorkeur komt mogelijk voort uit de intrede van het scharrelei. Toen het gros van onze eieren uit legbatterijen kwam, waren ze voornamelijk wit. Boeren die zich met scharreleieren beter wilden onderscheiden, deden dat door bruine eieren te verkopen.

De legbatterij is inmiddels al zo'n twaalf jaar verboden. Voor voedingspsycholoog Diana van Dijken uit Hoevelaken is die hardnekkige associatie met duurzaamheid niets vreemds. "Een bruin ei zal wel een beter ei zijn, denken we. Het lijkt biologisch of afkomstig van de boerderij, maar dat slaat natuurlijk nergens op. Als dat idee er eenmaal in zit, hebben mensen daar meer geld voor over. Het omkeren van dat beeld is heel hardnekkig, je moet dan met heel veel bewijs van het tegenovergestelde komen."

Het idee dat een bruin ei beter voor je lijf is, klopt niet. "Qua gezondheid zie je geen verschil", zegt Boot van het Voedingscentrum. "Zowel witte als bruine eieren zijn hartstikke gezond en een goed alternatief voor vlees."

Hoewel over smaak altijd valt te twisten, denkt Bos niet dat zijn bruine eieren anders smaken dan witte. "Ik zou het verschil niet proeven", zegt hij. "Ik eet wel eens een ei waarvan ik denk: ik heb toch liever een eitje uit mijn eigen schuur. Maar dat ligt dan aan andere dingen zoals het voer, zeker niet aan de kleur."

Of Bos binnenkort ook over moet op witte eieren, durft hij nog niet te zeggen. "De tijd zal het leren. Maar zo lang mensen extra willen betalen voor bruine eieren, zijn er altijd wel een paar boeren bereid om bruin te blijven."

Waar Moet je Op Letten Bij het Kopen van Eieren?

Waar moet je dan op letten als je eieren koopt? De term natuurlijk is in de VS niet gereguleerd omdat natuurlijk niet gedefinieerd kan worden. Eieren die gecertificeerd biologisch zijn in de VS en de Europese Unie zijn afkomstig van kippen die alleen biologische en GGO-vrije voeding krijgen. Ze kunnen ook het hele jaar door naar buiten gaan. Daarbij krijgen ze geen antibiotica of hormonen, ook al zijn hormonen nooit toegestaan bij legkippen.

Het biologische label betekent dat antibiotica alleen mogen worden toegediend als dat medisch noodzakelijk is. Anders worden kleine hoeveelheden antibiotica toegediend in het water of de voeding, wat kan bijdragen aan antibioticaresistentie van bacteriën. Er is momenteel geen bewijs dat biologische eieren voedzamer zijn dan gewone eieren.

Wanneer de term kooivrij wordt toegepast op eieren kan dit misleidend zijn. Hoewel gewone legkippen in de VS meestal in hele kleine individuele kooitjes zitten, bevinden kooivrije kippen zich in een open ruimte. Deze kippen zitten vaak alsnog met veel dicht op elkaar, zonder toegang naar buiten. Het kooivrije leven is misschien iets beter voor de kip.

Dit label staat op eieren afkomstig van kippen die vrij door een gehele stal kunnen lopen (scharrelen). Er mogen niet meer dan 9 kippen per vierkante meter worden geplaatst. Het label vrije uitloop betekent dat de eieren afkomstig zijn van kippen die doorgaans toegang naar buiten hebben. Dit zorgt voor een betere levenskwaliteit van de kippen.

Omega-3 verrijkte eieren komen van kippen die een dieet krijgen met veel omega-3 vetzuren. Daardoor is het omega-3 gehalte hoger dan normaal. Omega-3 verrijkte eieren vormen een alternatieve bron van omega-3 vetzuren, die meestal erg beperkt zijn in ons dieet. Omega-3 verrijkte eieren kunnen wat gezondheidsvoordelen bieden.

Bij een klein onderzoek werd aangetoond dat de consumptie van dagelijks vier omega-3 verrijkte eieren gedurende vier weken de triglyceridenwaarden en bloeddruk verlaagde bij de deelnemers. Een ander onderzoek ondervond dat de consumptie van dagelijks twee omega-3 verrijkte eieren gedurende zes weken het omega-3 gehalte van borstvoeding verhoogde bij vrouwen die borstvoeding gaven.

Eieren uit de achtertuin of direct gekocht van kleine, lokale boeren zijn waarschijnlijk het verst en komen meestal van kippen die in een meer natuurlijke omgeving leven met een overvloed aan zonlicht. Het dieet van deze kippen kan anders zijn dan die van conventionele kippen, wat de voedingswaarde van het ei kan beïnvloeden. Dit is vooral zo wanneer de kippen toegang hebben tot gras, aangezien kippen die naast hun gewone voeding ook gras eten eieren produceren met meer omega-3 vetzuren en vitamine E.

Conclusie

Eieren zijn er in veel kleuren, afhankelijk van het kippenras. Er bestaat echter geen verschil in voedingswaarde tussen bruine en witte eieren. Het enige verschil is uiteindelijk de kleur en misschien het prijskaartje. Desalniettemin beïnvloeden andere factoren wel degelijk de smaak en voedingswaarde van eieren, zoals het dieet en leefomstandigheden van de kip. Houd dit in gedachten de volgende keer dat je een doosje eieren koopt.

Verwacht later dit jaar meer witte eieren in supermarktschappen. Recente rapporten suggereren dat witte eieren niet alleen goed verkopen, maar ook milieuvriendelijker zijn. De toekomst oogt mogelijk witter in het eierschap van je lokale supermarkt.

labels: #Ei

Zie ook: