Brood is een basisvoedingsmiddel in Nederland, en veel mensen eten het dagelijks. Een broodje met ei als ontbijt of een broodje kaas voor de lunch zijn typische voorbeelden. In de Nederlandse eetcultuur is brood niet weg te denken. Er bestaat een algemene opvatting dat donkerbruin brood het gezondst is, terwijl witbrood als minder gezond wordt beschouwd. Maar is dit wel zo? Laten we eens kijken naar de ingrediënten van echt bruin brood en hoe je kunt bepalen of een brood daadwerkelijk gezond is.

De Basis: Graankorrels en Meel

Hoe gezond brood is, begint bij de graankorrel, vaak tarwe. Om volkorenmeel te maken, wordt de hele graankorrel vermalen, inclusief de kern, vliesjes, zemelen en kiem. Vooral de buitenkant en de kiem van de tarwekorrel bevatten de meeste gezonde voedingsstoffen. Daarom bevat volkorenmeel de meeste vitamines en mineralen. Bij bloem wordt de kern gescheiden van de buitenkant, waardoor een volledig wit poeder overblijft met de minste voedingsstoffen.

Verschil Tussen Wit- en Volkorenbrood

Diëtist en gezondheidswetenschapper Suzanne Vonk legt uit: “Het grootste verschil tussen wit- en volkorenbrood is het vezelgehalte. Een volkoren boterham heeft 2,4 gram vezels en een witte boterham maar 0,8 gram, dus dat verschilt best veel.” Vezels zijn essentieel voor een goede darmwerking en geven een verzadigd gevoel, aldus het Voedingscentrum.

Verder bevat volkorenmeel verschillende B-vitamines, die helpen bij de stofwisseling en zorgen voor energie. Volkorenbrood bevat ook ijzer, dat bijdraagt aan het transport van zuurstof door het lichaam; eiwitten met aminozuren, belangrijk voor de spieren; en jodium, een spoorelement dat van belang is bij de productie van schildklierhormonen.

De Kleur van Brood: Een Misleidende Factor

Veel mensen denken dat al het bruinbrood automatisch volkorenbrood is, maar dit is helaas niet het geval. “Donkerbruin brood kan volkorenbrood zijn wat nog extra gekleurd is, maar het kan ook van bloem gemaakt zijn en dan heeft het dus wel dezelfde voedingsstoffen als wit brood”, vertelt Vonk. Om donkerbruin brood te maken wordt er gebrand mout toegevoegd. Moutmeel komt ook van een graan. Soms worden de korrels eerst geroosterd. Hierdoor heeft het een donkere kleur en lichtzoete smaak.

De kleur van het brood bepaalt dus niet hoe gezond het is. Het donkerder kleuren van het brood is vaak een trucje van bakkers en supermarkten om het aantrekkelijker en gezonder te doen lijken. Volkorenbrood is wel degelijk gezonder vanwege de vitamines en vezels die er in grotere hoeveelheden in zitten dan in wit brood.

Hoe Herken Je Echt Volkorenbrood?

Voor volkorenbrood hoef je niet eens naar de ingrediëntenlijst te kijken. “Bij brood hoort het op de verpakking te staan”, zegt Vonk. “Je zou dus altijd moeten kunnen zien of een brood gemaakt is van volkorenmeel, meel of bloem." Volgens het koninklijk besluit betreffende brood en andere bakkerijproducten moet een brood met de naam volkoren, uit 100% volkorenmeel bestaan. Dit geldt enkel voor brood en niet voor crackers, pasta en andere graanproducten.

Het is best lastig echt volkorenbrood te herkennen, omdat je het niet alleen aan een kleur kunt zien. Wanneer je zeker wilt weten of je echt volkorenbrood eet; vraag het dan gewoon aan je bakker of kijk goed op de ingrediëntenlijst bij voorverpakt brood.

Voorbeelden van Broodsoorten

  • Waldkorn: Geen volkorenbrood. Het wordt gebakken op basis van bijna de helft bloem.
  • Meergranenbrood: Alleen volkoren meergranenbrood is volkoren.
  • Allison: Jazeker, dit brood is gemaakt van 100% volkorenmeel.

De Ingrediënten van Brood

Het belangrijkste ingrediënt van brood is gemalen graan, meestal tarwe, maar ook rogge, maïs of gerst. Van het gemalen graan wordt volkorenmeel, meel of bloem gemaakt. Indien de hele korrel wordt vermalen, spreek je van volkorenmeel. In niet-volkoren meel wordt slechts een deel van de kiemen en zemel verwerkt, de rest is eruit gezeefd. Als alle zemelen en kiemen uit het meel worden gezeefd, heet het bloem. Van bloem wordt witbrood gemaakt.

Naast (volkoren)meel of bloem is water erg belangrijk om brood te maken. Zonder water kan brood niet rijzen en kan er geen deeg gemaakt worden. De hoeveelheid water bepaalt mede het type brood. Om brood te laten rijzen, is een rijsmiddel nodig, meestal gist of desem.

De Rol van Zout en Desem

Zout is belangrijk voor de smaak van brood en zorgt er ook voor dat het deeg beter verwerkbaar is. Zuurdesem- of desembrood is brood waarvan het deeg niet met gist is gerezen, maar met zurig deeg als rijsmiddel. Door de lange rijstijd heeft desembrood een bijzondere, volle, rijpe smaak. Desembrood is wat steviger dan gistbrood, gist geeft meer volume aan een brood.

Zelf Bruin Brood Bakken

Eén van de meest geliefde alledaagse broden is toch wel bruin brood. Dit brood kun je beleggen met zowel zoet beleg zoals jam en hagelslag als met hartig beleg zoals kaas en worst. Vers gebakken brood is namelijk het allerlekkerst. Bruin brood bevat doorgaans vijftig tot zeventig procent volkorenmeel en wordt aangevuld met bloem. Voor de echte donkere bruine broden wordt moutmeel toegevoegd, dit geeft het brood z’n donkere kleur.

De voedingsstoffen komen uit de zemelen (het tarwemeel) en niet uit het moutmeel. Dus hoe meer tarwemeel er gebruikt is voor een bruin brood, hoe meer voedingsstoffen. Kijk dus niet naar de kleur om te bepalen of een brood gezond is, maar naar de ingrediënten.

Bruin Brood Variaties

Bruin brood kun je in diverse varianten bakken. Een tarweknip of tarwerond zijn populaire broden die allebei in een broodblik worden gebakken. Daarnaast is het tarwevloerbrood ook een goede optie om met tarwemeel en bloem te bakken. Met de bruin brood recepten die je op deze pagina vindt, krijg je stuk voor stuk een heerlijk brood als eindresultaat.

Op Baktotaal.nl vind je niet alleen fijne bruin brood recepten waarmee je zelf heerlijk bruin brood kunt maken, maar je vindt ook alles wat je hiervoor nodig hebt. Naast recepten vind je namelijk ook diverse bakbenodigdheden, broodmixen en aanvullende ingrediënten in onze webshop. Hiermee bak je de heerlijkste broden, taarten en meer!

Bruin Brood versus Volkorenbrood

Bruin brood is een broodsoort dat gemaakt wordt van meel, een mix van bloem en volkorenmeel. Meestal is de verhouding van het meel 50% bloem en 50% volkorenmeel. In volkorenmeel zitten nog zemelen en kiemen die aan de buitenkant van de graankorrel zitten. In bloem zitten geen zemelen. De zemelen maken brood gezond. Bruin broden en volkorenbroden zijn allebei gezonder dan witte broden, omdat ze beide van volkorenmeel gemaakt worden. Echter, volkorenbrood is ongebuild, terwijl bruin brood wel gebuild is, wat betekent dat de grofste delen uit het meel gezeefd worden.

Bruin brood is gezonder dan wit brood, maar minder gezond dan volkorenbrood. De meeste mineralen, vitaminen en voedingsvezels zitten in de buitenste laag van de graankorrel, vooral in de zemelen. In bruin brood zitten, in tegenstelling tot wit brood, wel zemelen, maar minder dan volkorenbrood. Daarom is bruin brood door de aanwezigheid van zemelen dus een betere keuze dan wit brood.

Verschillende Soorten Bruin Brood

Je kunt bruin brood in verschillende vormen en formaten bakken. Casinobrood, knipbrood, bruin vloerbrood, bruin boerenbrood en bruine stokbroden zijn allemaal voorbeelden van broodsoorten die als bruin brood verkrijgbaar zijn. Meergranenbrood kan ook grijs brood zijn, maar je kunt meergranenbrood ook maken met meel. Volkoren meergranenbrood bestaat ook, dan wordt het meergranenbrood gebakken met 100% volkorenmeel.

Conclusie

Het is belangrijk om kritisch te kijken naar de ingrediënten van bruin brood om te bepalen of het daadwerkelijk een gezonde keuze is. De kleur van het brood is niet altijd een betrouwbare indicator. Let op de aanwezigheid van volkorenmeel en vraag bij twijfel advies aan je bakker.

Broodsoort Volkorenmeel Gezondheid
Witbrood Geen Minst gezond
Bruinbrood Gedeeltelijk Gezonder dan witbrood
Volkorenbrood 100% Meest gezond

labels: #Brood

Zie ook: