Het is af en toe een hele uitdaging om uit verschillende recepten de juiste hoeveelheden te halen. Wereldwijd worden veel verschillende maten en gewichten gebruikt voor recepten.

Het Belang van Nauwkeurig Afmeten

In bijna ieder recept kom je het wel tegen, 1 eetlepel van dit, of 1 theelepel van dat. Maar hoeveel weegt de inhoud van een eetlepel of een theelepel nu eigenlijk? Spoiler: het is meer dan je denkt!

Soms kan het best lastig zijn: in de ingrediëntenlijst van je recept staat bijvoorbeeld dat je één eetlepel zonnebloemolie moet nemen en één theelepel kurkuma. Maar hoeveel is nu precies een eetlepel of een theelepel? Als je de verkeerde maten aanneemt heeft dat direct gevolg voor de smaak van je gerecht.

De verkeerde pakken kan zomaar betekenen dat je baksel mislukt. Als je een lepel uit de bestekla pakt om te gebruiken voor aangegeven hoeveelheid, gebruik je al snel te weinig.

Het Gebruik van Maatlepels

Een maatlepel wordt gebruikt om hoeveelheden af te meten. Er zijn maatlepels van verschillende groottes, zoals een halve theelepel, een theelepel en een eetlepel. In vergelijking met een maatbeker kunnen kleine hoeveelheden veel nauwkeuriger worden afgemeten.

Er zijn verschillende maatlepelsets te vinden die zijn afgesteld op gestandaardiseerde maten. Het zal je dan ook opvallen dat deze maatlepels dieper zijn dan de lepels uit de la.

Ons advies: neem het zekere voor het onzekere en gebruik je maatlepels als je er al eentje hebt, of schaf er eentje aan voor een paar euro.

Bij veel recepten kom je maataanduidingen als eetlepels (el.) en theelepels (tl.) tegen. Nu ben jij natuurlijk een fervent koker en heb je al lang een setje maatlepels in je keukenlade liggen, dan vertel ik je nu dus niets nieuws. Maar misschien is er nog ergens iemand die net als ik vroeger met echte lepels loopt af te meten, en dan is een setje maatlepels dus echt een uitkomst.

Maatlepels zijn bij mij inmiddels onmisbaar geworden in de keuken en ze worden dan ook regelmatig gebruikt. Soms voeg ik ingrediënten uit de losse pols toe, maar als een recept echt nauw luistert dan zijn maatlepels een uitkomst.

De meest voorkomende eenheden zijn in zo’n setje te vinden, in het Engels (tbsp. tablespoon, tsp. teaspoon) of in het Nederlands (el. eetlepel, tl. theelepel). Supermakkelijk dus!

Een setje maatlepels vind je bij iedere kookwinkel maar ook bij zaken als Blokker en de HEMA. Geen zin om de deur uit te gaan?

Verschillen in Lepelinhoud

De eetlepel uit je besteklade heeft vaak een inhoud van ergens tussen de 10 en 12 ml. Maar natuurlijk zijn niet alle lepels van hetzelfde formaat. Staat er in je recept dat je een eetlepel kurkuma nodig hebt om curry op smaak te brengen, en je gebruikt een eetlepel met een inhoud van 10 ml om je kurkuma af te wegen, dan krijg je een curry met een hele sterke smaak.

De gemiddelde inhoud van een eetlepel is vaak tussen de 10 en 12 milliliter, terwijl er in recepten vaak wordt uitgegaan van 15 milliliter. Bij theelepels moet je uitgaan van een inhoud van 5 milliliter. In recepten wordt altijd uitgegaan van een afgestreken lepel, mits die lepel de juiste inhoud heeft. De invloed van een te kleine lepel verschilt per ingrediënt. Bij kruiden heeft dit vooral invloed op de smaak.

Tips voor het Afmeten

Hoe weet je nu zeker dat je altijd de juiste hoeveelheid van de ingrediënten aan je baksel toevoegt?

In recepten wordt met 1 eetlepel 15 gram of milliliter aangehouden. Maar de meeste eetlepels kunnen maar 10 tot 12 gram of milliliter aan inhoud dragen. De meeste eetlepels zijn dus te klein.

Wilt u weten hoeveel u precies van een ingrediënt nodig heeft? Blijft u het lastig vinden hoeveel gewicht van iets nou écht 1 eetlepel is?

Er zijn ook handige maatlepels te koop. Deze zijn dieper dan normale lepels. Een lepel met afgestreken inhoud staat dan gelijk aan de hoeveelheid die u nodig heeft. De lepels koopt u vaak met meerdere tegelijk, zodat u diverse maten heeft.

Wanneer u aan het koken bent, is dit vaak niet zo heel erg. Hooguit smaakt iets te flauw. Maar bij het bakken komt alles wel op gewicht aan. Iets meer bakpoeder kan ervoor zorgen dat het baksel veel meer rijst dan de bedoeling is.

Niet elk product heeft dezelfde dichtheid en dus ook niet hetzelfde gewicht per aangegeven maat. Bijvoorbeeld 1 theelepel honing weegt meer dan een theelepel suiker.

Als je een lepel uit de bestekla pakt om te gebruiken voor aangegeven hoeveelheid, gebruik je al snel te weinig.

In recepten zie jet vaak staan: “Voeg een snufje zout toe”. Maar wat wordt daar nou mee bedoeld?

Daarna worden hele handige portiehoeveelheden gegeven voor bijvoorbeeld rijst. Ken je dat? Je wilt gaan koken maar je hebt geen flauw idee welke hoeveelheden je moet hebben om niet teveel weg te gooien of over te houden. Ook wil je niet dat je gasten met honger naar huis gaan. Deze portielijst lost dit voor je op!

In deze lijst staan porties opgenomen waarvan ik zelf ook altijd zit te twijfelen welke hoeveelheid nou goed is. Heb jij zelf ook moeite met porties van andere ingrediënten?

Bij de meeste groenten is het namelijk voldoende om deze driekwart onder water te zetten. Deze hoeven dus niet helemaal onder water. Bij aardappels is het zelfs zo dat 1 à 2 cm al genoeg water is om te koken. Bij rijst is het dan wel weer nodig om deze helemaal onder water te zetten, met 1 à 2 cm extra water, omdat het water wordt opgenomen door de rijst.

Cups, Tablespoons en Teaspoons

Wanneer je wel eens op Pinterest een gemiddeld recept bekijkt of een Engelstalig kookboek openslaat, zal het je opgevallen zijn dat er andere inhoudsmaten worden weergegeven dan wij gebruiken in Nederland. In plaats van grammen en milliliters wordt dit vermeld in cups, tablespoons of teaspoons.

Inmiddels heb ik al vele jaren setjes cups en maatlepels in mijn keuken liggen. Ik heb ze ooit aangeschaft toen ik een recept tegenkwam op internet waar geen grammen en ml. in werd vermeld, maar tablespoons en teaspoons. Ik raad je aan om ook een setje aan te schaffen, want het scheelt je veel omrekenen en afwegen.

Het is een kleine investering, want deze setjes kun je al voor weinig geld aanschaffen.

Zelf vind ik het setje dat ik jaren geleden bij Albert Heijn kocht nog het fijnst, zowel het setje met cups als spoons. Deze kunnen in de vaatwasser en kunnen tegen een stootje.

Maar een teaspoon is toch gewoon een theelepel? Zou je misschien denken, maar dat is dus echt niet zo. Het is een heel andere inhoud dan ons theelepeltje. Bij sommige recepten komt het echt aan op secure afmeting van ingrediënten, dus ik zou je afraden om dit maar een beetje te gokken.

“Hoeveel weegt een cup?” is een vraag die ik regelmatig heb gekregen de afgelopen jaren. Is niet te beantwoorden: een cup bloem heeft een ander gewicht dan een cup rijst.

Gebruik voor het gemak de maatbekertjes (cups en lepels) en doe het ingrediënt hier losjes in. Druk alleen aan als het staat aangegeven in een recept.

Temperatuur en Omrekeningen

In Nederland en een groot deel van Europa gebruiken we als aanduiding van temperatuur Celsius (°C). In Amerika wordt Fahrenheit (F) gebruikt als aanduiding van temperatuur en daarom vind je hieronder een overzicht van de belangrijkste temperaturen omgerekend in Fahrenheit.

Enkele belangrijke temperaturen:

  • Bij 60˚C begint eiwit te stollen. Eieren, vis en vlees zijn opgebouwd uit eiwitten. Daarom is 60˚C een belangrijke temperatuur voor het garen van o.a. de kwetsbare structuur van vis. Ook sauzen op basis van eidooiers zoals crème anglaise en de basis voor roomijs krijgen hun binding tussen 60˚C en 80˚C.
  • Bij 65˚/70˚C kan vlees gestabiliseerd worden zonder dat het verder doorgaart.
  • Bij 170˚C begint suiker te karameliseren.

Overzicht van Maten en Gewichten

In recepten wordt vaak verwezen naar een groot ei of een een middelgrote uit. De tabel hieronder heeft een aanduiding wat de verhouding in de maten en gewichten van de verschillende ingrediënten is, zodat je beter kan inschatten hoeveel van elk ingrediënt je nodig hebt. Staat er in het recept bijvoorbeeld 1 middelgrote ui, dan gaat het erom dat er ongeveer 60 gram ui in het recept gaat.

Ingrediënt Maat Geschat Gewicht
Middelgrote ui 1 stuk 60 gram
Eetlepel zout 1 el ca. ... gram
Eetlepel suiker 1 el ca. ... gram
Eetlepel boter 1 el ca. ... gram
Eetlepel bloem 1 el ca. ... gram
Eetlepel rijst 1 el ca. ... gram

Dus nooit meer de verkeerde hoeveelheden wanneer deze lijst erbij gehouden wordt.

Vergeet vooral niet om deze pagina te delen met iedereen die wel een helpende hand kan gebruiken tijdens het koken ;).

Hopelijk heb je iets aan deze informatie gehad.

labels: #Koken

Zie ook: