Als je graag rijst eet, dan kun je kiezen uit diverse soorten, maar wat is nu de meest gezonde rijst? Is dat de gewone witte rijst, rijst met extra vezels, of kies je bijvoorbeeld beter voor zilvervliesrijst of soorten rijst zoals basmati of jasmijnrijst of voor nog iets anders? Rijst wordt veel gegeten en niet enkel in Aziatische landen.
Het is hier ook volledig ingeburgerd en het kan gecombineerd worden met van alles en nog wat. Doe er groente of vlees bij, kies voor een lekkere curry of eet eens rijst in plaats van aardappelen of pasta, het kan prima. Terwijl in Nederland veel traditionele gerechten gebaseerd zijn op aardappelen, gebruikt men in Azië juist vaak rijst als basis. Rijst is een prima bron van energie. Het bevat geen gluten en is enorm veelzijdig.
En die kleurrijke rijstschotels met talloze kruidenmixen en aroma’s zijn ook hier erg in trek. Maar is rijst gezond? Rijst bevat heel wat bruikbare energie in de vorm van koolhydraten. Maar er zit gemiddeld ook zo’n 7 tot 8 gram eiwitten in per 100 gram. Je vindt er ook belangrijke vitamines en mineralen in terug. Bijna alle rijstsoorten bevatten dus een aantal goede macro- en micronutriënten en kunnen bijdragen aan een gezond voedingspatroon.
Zilvervliesrijst versus witte rijst
In deze tekst kun je lezen wat zilvervliesrijst is en wat het verschil met gewone witte rijst is en wat de voordelen ervan zijn. Als je kiest voor zilvervliesrijst, dan is het belangrijkste verschil met witte rijst dat bij zilvervliesrijst alleen het buitenste laagje van de rijstkorrel verwijderd wordt.
Bij witte rijst gaat het pellen een heel stuk verder want daarbij worden de volgende lagen ook van de korrel afgehaald. Dit betekent dat bij witte rijst ook de vezellaag en de kiem eraf gehaald worden om tot het eindproduct te komen. Dit betekent ook dat de voedingswaarde van de rijst verandert. In witte rijst zitten namelijk veel minder mineralen, vitamines en vezels dan in zilvervliesrijst omdat deze reeds bij het pellen van de korrels verwijderd worden.
Dit wil niet zeggen dat witte rijst meteen ongezond is want dat wat overblijft is nog altijd rijk aan eiwitten en er zitten ook nog wat vezels in, maar er zitten wat minder bestanddelen zoals vitamines en mineralen. Als de rijstkorrels gepeld worden en de vezellaag bij witte rijst wordt verwijderd, gaan ook de gezonde vetzuren verloren. Die gezonde vetzuren zijn los te koop als rijstolie. Deze is gezond voor je lichaam omdat het voor een verlaging van het cholesterol kan zorgen.
Door te kiezen voor zilvervliesrijst profiteer je optimaal van alle gezonde voedingsstoffen. Denk je nu dat zilvervliesrijst maar één soort is? Niets is minder waar want van elke soort rijst kan een zilvervliesrijst maar ook een witte variant gemaakt worden. Is zilvervliesrijst gezond? Zilvervliesrijst is zeker gezond om te eten want het bevat nu eenmaal meer vezels, mineralen en vitamines dan witte rijst. Er gaan weinig goede bestanddelen verloren bij zilvervliesrijst omdat enkel de buitenste laag er vanaf gehaald wordt.
Waarom wordt rijst dan überhaupt gepeld vraag je je wellicht af? De belangrijkste reden om dit te doen is dat witte rijst veel langer houdbaar is dan zilvervliesrijst. Dit speelt met name in warme landen zoals in Azië waar veel rijst genuttigd wordt, een belangrijke rol. Bij hoge temperaturen bederft zilvervliesrijst veel sneller dan witte rijst omdat in de zemelen en de kiem van zilvervliesrijst vetten zitten die bederfelijk zijn. In witte rijst zijn deze verwijderd. In landen zoals Nederland waar het veel minder warm is en we de rijst op een koele en donkere plek (ruim beneden 30 graden) kunnen bewaren speelt de bederfelijkheid een veel minder belangrijke rol en houd je zilvervliesrijst ook gewoon lang goed.
Een veel gehoorde reden om te kiezen voor witte rijst is dat de smaak en de structuur prettiger zijn. Als je naar de voedingswaarde van zilvervliesrijst kijkt, zul je snel zien dat deze veel hoger ligt voor bepaalde bestanddelen dan bij witte rijst het geval is. Dit betekent concreet dat zilvervliesrijst zo’n 67% meer vitamine B3 bevat en 80% meer vitamine B1 dan witte rijst. Voor B6 is het verschil zelfs zo’n 90%. Daarnaast zit er veel meer mangaan, fosfor en ijzer in zilvervliesrijst waardoor de voedingswaarde alleen maar toeneemt.
Voedingswaarde per 100 gram
| Voedingsstof | Witte Rijst | Zilvervliesrijst |
|---|---|---|
| Kcal (kcal) | 352 | 357 |
| Eiwit (g) | 7 | 8,3 |
| Vet (g) | 1 | 2,6 |
| Koolhydraten (g) | 78 | 73,5 |
| Vezels (g) | 1,3 | 3 |
| Vitamine B1 (mg) | 0,04 | 0,34 |
| Vitamine B6 (mg) | 0,12 | 0,25 |
| Kalium (mg) | 100 | 250 |
| Fosfor (mg) | 100 | 300 |
| Magnesium (mg) | 13 | 157 |
| IJzer (mg) | 0,4 | 1,3 |
De rol van vezels
Een belangrijk onderdeel van zilvervliesrijst wordt gevormd door de aanwezige vezels. Vezels zijn gezond voor je lichaam omdat deze de spijsvertering stimuleren. Dit betekent dat ze voor een gezonde darmflora zorgen en dat de rijst niet verstoppend werkt of een belemmering kan zijn voor de stoelgang. Zeker als je regelmatig de meest gezonde rijst eet is dat iets om rekening mee te houden bij je keuze want je wilt er natuurlijk niet van verstopt raken.
Een erg belangrijk bestanddeel van zilvervliesrijst dat ervoor zorgt dat deze soort gezonder is, zijn de aanwezige vezels. Deze werken positief op het spijsvertering en als je bijvoorbeeld wilt afvallen is dat ook gunstig. Als je wat kilootjes kwijt wilt raken en veel rijst eet, is dat voedzaam maar zorgt de zilvervliesrijst er tevens voor dat je spijsvertering goed blijft en je meer afvalstoffen en vet kwijtraakt. Vezels zijn nu eenmaal gezond voor een mens om te eten.
Zilvervliesrijst bevat naast de vezels ook aanzienlijk meer mangaan dan witte rijst. Mangaan zorgt ervoor dat vetzuren worden omgezet in cholesterol en werkt als een prima antioxidant. Met antioxidanten pakt je lichaam mogelijk gevaarlijke indringers op effectieve wijze aan en blijf je gezond dus het is erg belangrijk dat je deze voldoende binnenkrijgt. Eet je zilvervliesrijst in combinatie met groene groente, zaden en noten dan is dit erg gezond en bevorderen de verschillende ingrediënten elkaars werking. Zo kun je zilvervliesrijst met van alles combineren om een zo gezond mogelijk maar ook lekker gerecht te maken.
Alternatieven en variaties
De naam doet het al vermoeden. Toverrijst! Sinds kort is er witte rijst verkrijgbaar waarop groot op de verpakking staat dat het extra vezels bevat. Hartstikke gezond zou je denken. We eten in Nederland te weinig vezels en daarom ben ik blij dat steeds meer mensen zich bewust worden van het belang van vezels. Daar spelen voedingsproducenten slim op in. Deze Toverrijst met extra vezels is daar een mooi voorbeeld van. Hoe komen er extra vezels in rijst? Dat klinkt te mooi om waar te zijn. Ik keek op de ingrediëntenlijst en zag dit: Voorgekookte witte rijst (75%), rijstmeel (18%) en vezelhoudend erwtenextract (6%).
Deze rijst bevat 4,2 gram voedingsvezel per 100 gram. Als ik dat vergelijk met de ongeveer 4 gram vezels in biologische zilvervliesrijst, dan zou je wellicht denken dat Toverrijst een betere keuze is. Maar… Doordat de Toverrijst sterk bewerkt is zijn er veel gezonde mineralen en vitamines verloren gegaan. Het zal duidelijk zijn, zilvervliesrijst bevat nu eenmaal meer voedingsstoffen dan witte rijst en is gezonder om te eten.
Dat wil zeker niet zeggen dat je nooit witte rijst kunt gebruiken maar vooral afwisseling is goed. Verandering van spijs doet niet alleen eten maar zorgt er ook voor dat je de broodnodige variatie krijgt en veel verschillende voedingsstoffen binnenkrijgt. Om het je nog wat makkelijker te maken bestaat er ook meergranenrijst waarin de zaden al met de rijst worden gecombineerd.
Soorten rijst op een rijtje
Ken je dat? Je staat in de winkel voor het rijstschap en je denkt ‘Laat ik nu eens een andere soort nemen dan ik anders neem’. Je ziet zilvervliesrijst, witte rijst en risotto staan. Wat is het verschil? Hieronder zetten we een aantal soorten rijst voor je op een rijtje.
Zilvervliesrijst
Ook wel bruine rijst of volkorenrijst genoemd. Het vliesje zit bij zilvervliesrijst nog om de rijstkorrel heen. In dit vliesje zitten veel vezels, magnesium en andere voedingsstoffen. De kooktijd is zo’n 45 minuten. De ronde variant wordt wat zachter en kleeft ook wat meer aan elkaar. Lange rijst kookt mooi droog af.
Witte rijst
Bij witte rijst is het hele vliesje inclusief vezels en mineralen eraf geslepen. Daardoor heeft deze rijst slechts 15 minuten kooktijd nodig. Witte rijst is lichter verteerbaar dan zilvervliesrijst en heeft een licht 'stoppende' werking.
Snelkookrijst
De snelkook zilvervliesrijst van De Nieuwe Band wordt door de producent in het kaf gestoomd. Dit proces heet parboiled. Hierdoor wordt een belangrijk deel van de voedingsstoffen die in het kaf zitten, uit het vlies in de korrel geperst. Na het drogen wordt de rijst gepeld en eventueel geslepen. Doordat de rijst al voorgekookt is, is ie al in 12 minuten gaar.
Basmatirijst
Deze rijst heeft zijn oorsprong in Noord-India aan de voet van de Himalaya. Daar staat basmatirijst symbool voor vruchtbaarheid en het huwelijk. Tegenwoordig wordt deze rijst ook in Pakistan verbouwd. Wij kiezen echter voor basmati uit Noord-India omdat we deze nog geuriger en lekkerder vinden. Basmati is zowel als zilvervlies als in een witte variant verkrijgbaar.
Jasmijn- of pandanrijst
Deze witte rijst halen we uit Thailand. De officiële naam is ‘kao kao malin’ en betekent 'witte jasmijnbloesem rijst'. Een verwijzing naar de kleur van de rijstkorrel. De naam werd afgekort naar ‘hom mali’. Dit betekent ‘geurige jasmijn’ , vandaar de naam jasmijnrijst. De rijst wordt gestoomd in pandanbladeren die de heerlijke geur van de pandanplant meegeven. Vandaar ook de naam pandanrijst.
Baldo of arborio
Van deze rijstsoorten maak je risotto. Dit is een typisch Italiaans rijstgerecht waarbij je de rijst eerst glazig laat smoren en vervolgens bouillon, kokend water of witte wijn toevoegt in combinatie met welke groenten je ook maar wil. Regelmatig roeren. Is in pakweg 20 minuten klaar. Italianen zweren bij deze witte rijst voor risotto.
Zoete rijst
Deze rijst heet ook wel kleefrijst. Deze geslepen halflange rijst kookt papperig en is vooral geschikt voor zoete gerechten (bv. vlaai, rijstpudding) en lekkernijen (bv. na koken mengen met kaneel, suiker of honing en een klontje boter). Kooktijd is ongeveer 45 minuten.
Wilde rijst
Wilde rijst is eigenlijk helemaal geen rijst. Het zijn de zaden van een aantal grassoorten. Dit graan groeit in het wild in stilstaande wateren in de bossen van het grensgebied tussen Canada en de VS. Wilde rijst wordt traditioneel door indianen met kano’s geoogst. Tegenwoordig ook met propellervaartuigen. Zware machines zouden het landschap vernielen. Na het ambachtelijk dorsen worden de eerst bruine, naaldachtige, tot 2 cm lange korrels gedroogd en geroosterd waardoor ze hun zwarte kleur krijgen. De verkoop van de wilde rijst is voor de indianen een belangrijke bron van inkomsten. Wilde rijst heeft een noot-achtige smaak. Kooktijd is ongeveer 40 minuten.
Conclusie: Wat is de gezondste keuze?
Het zal duidelijk zijn, zilvervliesrijst bevat nu eenmaal meer voedingsstoffen dan witte rijst en is gezonder om te eten. Kiezen voor onbewerkte zilvervliesrijst is de gezondste keuze. Een gezond voedingspatroon is gevarieerd, veelal plantaardig en bestaat uit volwaardige onbewerkte producten. In dit artikel las je wat de gezondheidsvoordelen zijn van zilvervliesrijst ten opzichte van andere rijstvarianten.
labels:
