De kiloprijs voor aardappelen is de afgelopen maanden flink gedaald. Waar een aardappelboer eerder op de vrije markt nog 30 tot 60 euro kreeg voor 100 kilo frietaardappelen, is dat nu nog maar enkele euro's. Omgerekend krijgt een boer voor een kilo aardappelen dus nog maar een paar cent.
Oorzaken van de prijsdaling
Doordat de prijs voor aardappelen de afgelopen jaren zo hoog was, zijn boeren veel meer gaan telen, zowel in Europa als in andere delen van de wereld. Als het aanbod groot is, daalt de prijs.
Contracten en opslag
De aardappelboeren zijn vertrouwd met wisselende prijzen, zegt Jan de Ruyter, sectoreconoom akkerbouw bij ABN Amro. Voor een groot deel van de oogst wordt de prijs al langere tijd van tevoren vastgelegd in contracten. Aardappelen die buiten de contracten worden verkocht, kunnen na de oogst bij de boer worden opgeslagen. Zo kan een akkerbouwer wachten tot de prijzen weer iets hoger zijn op de vrije markt.
Impact op cafetaria's
Een lage aardappelprijs betekent overigens niet dat een familiezak friet in de cafetaria goedkoper wordt, zegt Frans van Rooij, oprichter van de Vereniging Professionele Frituurders. Volgens de vakvereniging voor cafetariahouders zitten er veel meer kosten aan een bakje friet dan alleen de aardappel.
Dat ziet ook Marcel Norder van snacksalon De Schelp. "We hebben te maken met dure apparatuur, met olie, hoge personeelskosten.. en je wil wel dezelfde kwaliteit blijven leveren. Als we veel minder gaan betalen doen we daar natuurlijk wat mee. Misschien zijn ze volgend jaar weer loeiduur. Maar meestal blijft het gelijk, dus de consument blijft hetzelfde betalen."
Groeiende vraag en investeringen
Ondanks de gedaalde prijzen kunnen de aardappelboeren hun producten nog altijd kwijt op de markt. Want de vraag naar friet stijgt wereldwijd, ziet Barend Bekamp. Hij is specialist agricultuur bij Rabo Research. Daar zitten ook landen bij als China, waar fastfood populairder wordt. "De Europese of Nederlandse friet zal daar wel van profiteren."
Producenten van aardappelproducten zoals Aviko en McCain spelen daarop in door flink te investeren, zegt ABN-bankier De Ruyter. "Ze bouwen nieuwe locaties om de aardappelen te verwerken, in zowel de Aziatische landen als in de Europese."
Oogstverwachtingen
De akkerbouwers krijgen waarschijnlijk een goed oogstseizoen. Hoe de oogst van aardappelen uitvalt, hangt af van het weer. Als er bijvoorbeeld te lang veel regen valt, kan de oogst tegenvallen. De oogst loopt tot in het najaar.
Veranderende markt
Beide bankeconomen zien nog wel uitdagingen voor de aardappelsector. De markt is al een tijdje aan het veranderen, vooral nu de Aziatische markt aan het groeien is. Bekamp: "Hoe hard zal dat zijn en zullen zij zelf ook gaan exporteren?"
Volgens De Ruyter kan Nederland daar nog wel van profiteren. Wij kopen onze aardappelen veelal lokaal in. Het eiland Tholen staat namelijk bekend om zijn geweldige aardappelen. Door dijken rondom het eiland en de meeste zonuren, wordt de Zeeuwse klei warmer waardoor Tholen elk jaar traditioneel de eerste kleiaardappelen van Nederland heeft.
Vroege aardappelen en prijsniveau
De eerste vroege aardappelen worden verhandeld op een heel laag prijsniveau. De Belgische aardappelorganisaties Viaverda en Fiwap hebben het nieuwe afzetseizoen afgetrapt. Zij starten met een notering van 10 euro per 100 kilo. Deze prijs geldt voor aardappelen met voldoende grofte en kwaliteit. Volgens Viaverda en Fiwap is er nog maar weinig vraag naar nieuwe vroege aardappelen van uit de aardappelverwerking.
De start van het nieuwe seizoen is vroeg, maar niet uitzonderlijk vroeg. Het prijsniveau is wel extreem laag voor vroege aardappelen. Van de laatste tien jaar begon de notering van vroege aardappelen alleen in 2020 op een nog lager niveau. In de afgelopen twee daarop volgende seizoenen lagen de prijzen aan het begin juist op een uitzonderlijk hoog niveau. Het oude seizoen eindigt nog lager dan de start van het nieuwe. Viaverda/Fiwap hebben de laatste notering van Fontane-aardappelen uit oogst 2024 vastgesteld op 5 euro per 100 kilo.
PotatoNL laat de notering van Fontane deze week onveranderd op 3 tot 5 euro per 100 kilo. De PotatoNL-noteringen voor Agria en Innovator gaan deze week nog wel wat omlaag. Agria noteert 2,50 euro lager dan vorige week op 3 tot 10 euro per 100 kilo.
Prijsnoteringen voor aardappelen (per 100 kilo)
| Aardappelsoort | Notering |
|---|---|
| Fontane (Viaverda/Fiwap) | 5 euro (oogst 2024) |
| Fontane (PotatoNL) | 3-5 euro |
| Agria (PotatoNL) | 3-10 euro (2,50 euro lager dan vorige week) |
labels: #Aardappel
