Je hebt een dwergpapegaai, grijze roodstaart, amazone, pyrrhura, valkparkiet, grasparkiet of een andere vogel aangeschaft en wilt natuurlijk het beste voor jouw gevleugelde maatje. Je wilt graag dat je vogel los in huis kan vliegen, maar wil natuurlijk wel dat het veilig is voor je huisdier. Wat is er allemaal giftig in je huis en welke voeding is giftig voor jouw vogel?

Giftige Voedingsmiddelen voor Papegaaien

Er zijn verschillende voedingsmiddelen die schadelijk of zelfs dodelijk kunnen zijn voor je vogel. Hieronder volgt een overzicht van de belangrijkste:

Chocolade

Chocolade bevat theobromine en cafeïne, vooral de pure variant is erg giftig. Theobromine is een stof die bloedingen in de ademwegen en zelfs een hartstilstand kan veroorzaken bij vogels. Een goedkopere chocoladesoort bevat minder theobromine, maar zelfs de opname van een kleine hoeveelheid theobromine kan de bloedvaten op den duur beschadigen! Als een vogel chocolade eet, heeft een cumulatief effect. Dit betekent dat de theobromine zich opstapelt in het lichaam en de levensverwachting van de vogel extreem wordt verminderd.

Avocado

Veel vogelsoorten, waaronder papegaaiachtige en parkieten, kunnen na het innemen van een kleine hoeveelheid avocado al sterven. Zowel het pikken aan de pit als het pikken aan het vruchtvlees kan al fatale gevolgen hebben. De giftige stof in avocado’s is persine. Het risico op de dood of blijvende schade bij papegaaien en parkieten is erg groot. Voer daarom nooit avocado’s aan je vogel. Symptomen van persinevergiftiging zijn een verhoogde hartslag en ademnood. De vogel zal in de meeste gevallen binnen 12 tot 29 uur na inname van de avocado sterven.

Alcohol

Alcohol is giftig voor vogels. Het gif kan een sterk verhoogde bloeddruk veroorzaken met de dood als gevolg. Een klein slokje bier is voor vogels evenveel als meerdere glazen sterke drank voor de mens. En helaas kunnen vogels dit minder goed verdragen als wij mensen. Vogels die een klein beetje alcohol binnenkrijgen van hun baasje, kunnen al snel chronische leverproblemen en een verhoogde bloeddruk ontwikkelen. De risico op hartaanvallen en beroertes wordt hierdoor verhoogd. Alcohol kan ook het immuunsysteem verzwakken en de vogels vatbaar maken voor infecties.

Uien, Knoflook, Bieslook en Sjalotten

Uien, knoflook, bieslook en sjalotten worden, door ons mensen, regelmatig in de keuken gebruikt. Deze zijn alleen helemaal niet gezond voor vogels. Ze kunnen er namelijk voor zorgen dat de rode bloedcellen in het lichaam van een vogel scheuren.

Overige Schadelijke Voedingsmiddelen

  • Aloë vera
  • De meeste fruitzaden en pitten, zoals die van appel, pruim of perzik (bevatten cyanogenische glycosiden die in het verteringsstelsel van vogels worden omgezet in het giftige cyanide)
  • Grapefruit en sterfruit (afgeraden wanneer vogels medicatie gebruiken)
  • Voedingsmiddelen die oxaalzuur bevatten, zoals tomaten en spinazie (kunnen calciumionen aantrekken en een verlaging van het bloedcalcium veroorzaken)
  • Rauwe, slecht opgeslagen pinda’s (kunnen aflatoxines bevatten, die gevaarlijk zijn voor de lever en kanker kunnen veroorzaken)
  • Paddenstoelen (kunnen maag- en darmklachten veroorzaken)
  • Koffie, cafeïne (Heel slecht voor je papegaai, geef het dus niet, ook niet een klein lepeltje met een klein beetje. Het is niet direct te merken maar veroorzaakt zeker op wat langere termijn veel schade aan de gezondheid van je papegaai.)
  • Een te grote dosis aan vitaminen en mineralen (kan problemen veroorzaken zoals jicht, neurologische defecten en nierschade)
  • Onrijpe peulen en zaden van snijbonen pronkbonen slabonen witte- en bruine bonen zijn giftig voor je papegaai, GEKOOKTE BONEN zijn niet giftig.
  • Zuivel items, melk wordt niet verteerd door vogels, vogels hebben niet de spijsverteringsenzymen die nodig zijn om melk te verteren. Denk ook aan producten die melkbestanddelen bevatten.
  • Rabarber Het is beter om dat niet te geven aan vogels. Vogels hebben een goede kalkbalans nodig en rabarber draagt daar niet aan bij, integendeel rabarber bevordert botontkalking.

Zout

Zout Is op zich niet giftig, maar al snel veel te veel voor een papegaai. Bedenk dat de aanvaardbare hoeveelheid voor je vogel al snel is overschreden. Een vogel is immers veel kleiner dan een mens. Bekijk de verhouding in lichaamsgewicht eens. 1 stukje zoute chips of patat is voor een papegaai een grote hoeveelheid, vergeloijkbaar met een zak vol voor een mens! En zoveel van die vetten is ook niet goed voor je kromsnavel. Nogmaals hij/zij is veel kleiner en kan dat niet zo verwerken als een mens. Als je vogel met de pot mee eet, kook dan voor hem/haar apart een portie zonder zout. Grote hoeveelheden gekookte en rauwe uien kunnen giftig zijn voor je vogel. Uien bevatten n-propyl-disulfide die hemoglobine denatureert. Dit zal op zijn beurt rode bloedcellen vernietigen. Dat kan bij de vogel bij grote consumpie leiden tot bloedarmoede, geelzucht en bloed in de urine. Ook hier geldt net als bij zout overdaad schaadt! Denk er aan dat een klein stukje in verhouding tot het lichaamsgewicht van de mens voor een papegaai al snel een grote hoeveelheid is.

Giftige Stoffen in Huis

Naast voedingsmiddelen zijn er ook diverse stoffen in huis die gevaarlijk kunnen zijn voor je vogel:

Anti-aanbaklagen (Teflon)

Bovenstaande producten hebben vaak een anti-aanbaklaag (teflon). Deze laag kan voor vogels schadelijk en zelfs dodelijk zijn. Teflon zorgt namelijk voor ernstige en acute benauwdheid bij vogels. Regelmatig stikken vogels door deze giftige dampen. Wanneer er een pan met een teflonlaag wordt verhit, kunnen de vogels daarom beter in een andere ruimte gezet worden.

Geurkaarsen, Wierook, Kaarsen en Luchtverfrissers

Geurkaarsen, wierook, kaarsen en luchtverfrissers zijn erg slecht voor de luchtwegen van je vogel. Niet alleen sigarettenrook is slecht voor je vogel, maar ook nicotinehanden kunnen je vogel erg ziek maken. Wanneer je jouw vogel aait met nicotinehanden kan de nicotine op de veren terechtkomen. Je vogel krijgt dit dan tijdens het poetsen van het verenkleed binnen.

Giftige Dampen

Het bakken van eten in het bijzijn van vogels, zonder voldoende ventilatie, kan zelfs de dood van de vogel veroorzaken. Dit komt doordat vogels dan gevaarlijke gassen, die vrijkomen bij het koken, inademen. Het ademhalingsorgaan van de papegaai is extreem gevoelig voor gassen en dampen. Zorg er dus voor dat ze binnenshuis niet worden blootgesteld aan dampen, gassen en parfum, zoals: De giftige dampen die vrijkomen bij het verhitten van pannen met een anti aanbaklaag(denk ook aan gourmetpannetjes, tosti- en wafelijzers etc.)

Metalen: Zink en Lood

Naast zink is lood een ander zwaar metaal dat veel problemen geeft. Loodvergiftiging wordt voornamelijk veroorzaakt door het eten van stukjes lood. Veel papegaaien en parkieten bijten stukjes van bijvoorbeeld vislood, luchtbukskogeltjes, glasgordijnlood, wijnfles loodwikkel, of daklood wat bijvoorbeeld wel in kunstige bloemstukjes wordt verwerkt. Zink wordt voornamelijk gebruikt om ijzer of staal te coaten en daarmee te beschermen tegen roesten. Dit heet galvaniseren. Het verzinken gebeurt met behulp van electriciteit en hitte of door baden in een zinkbad. De hechting van het zinklaagje verschilt nogal. Meestal is gaas in een bad gedompeld en, zeker bij goedkoper gaas of traliewerk, zitten er vaker zinkrestjes in hoekjes en kleine metaalbraampjes of kleine uitsteeksels die kromsnavels makkelijk kunnen afbreken en inslikken. Gezien het grootschalige gebruik van verzinkte kooien vallen de problemen in verhouding mee, maar zinkvergiftiging komt bij papegaaien en parkieten regelmatig voor.

Types Zinkvergiftiging

Er zijn twee types zinkvergiftiging. De acute vorm als een vogel een stukje metaal dat zink bevat, heeft ingeslikt (ritssluiting, drukknopjes op spijkerbroeken, stukje metaal of metaalbraampjes van gaas bijvoorbeeld) en een chronische vorm waarbij een constante blootstelling aan zink op langere termijn vergiftiging geeft. Zinken voorwerpen vormen aan de buitenkant na verloop van tijd zinkoxide. Dit witgrijze poederige laagje is gevaarlijk. Bij een nieuwe verzinkte kooi of bench, kun je deze het beste een paar dagen buiten laten staan, zodat hij iets gaat verweren. Daarna met een stevige borstel met zuur (bijvoorbeeld met een sopje met (schoonmaak)azijn) de zinkoxide verwijderen en dan is je kooi of bench veilig te gebruiken voor je vogel. Als je regelmatig je verzinkte kooi goed poetst met een stevige borstel en afspoelt met een mild zuur, zoals azijn, poets je het laagje nog verder weg en verlaag je het risico. In zuur lost het laagje zinkoxide op en wordt weggespoeld. Voor alle vogelverblijven geldt dat er een inschatting moet worden gemaakt van het risico. Een vogel die alleen voor transport in een verzinkte bench zit of de nacht doorbrengt in een verzinkte bench en niet knaagt aan de tralies loopt weinig risico. Een vogel die de hele dag aan het verzinkte gaas hangt loopt meer risico op (chronische) zinkvergiftiging.

Roestvast of roestvrij staal is veilig. Alle kunststof coatings van kooien die er voor papegaaien en parkieten worden verkocht mogen niet los kunnen komen. Een kooi waarvan de (tralie-, bodem- of voerbak)coating los kan, is per definitie niet geschikt voor een papegaai of parkiet. Een fabrikant, maar ook een eigenaar, moet ervan uitgaan dat een papegaai met veel kracht knaagt. Fabrikanten moeten ook zonder meer kunnen aangeven of de gebruikte materialen giftig of gevaarlijk voor het gebruiksdoel kunnen zijn.

IJzerstapeling

IJzer is veel minder giftig en eigenlijk alleen voor bepaalde vogels een probleem als ze er teveel van binnenkrijgen. Vogels zoals edelpapegaaien, toekans en beo’s hebben snel last van ijzerstapeling in de lever. Maar voor andere vogels kan het niet veel kwaad. Een plekje roest aan een papegaaienkooi is dus géén reden voor paniek. Veel beter is het om even aan te kijken of de vogel ooit aan dat stukje zit te knagen of te knabbelen.

Giftige Planten

Bijna alle bloemen en planten in je huis zijn giftig voor vogels. Soms zijn dit alleen onderdelen van de plant en soms is dit zelfs de gehele plant. Wanneer je wilt dat je vogels veilig kunnen knagen kan je het beste hout van wilgenbomen of fruitbomen geven. Als je toch planten en bloemen in huis wilt, kun je deze het beste op voorhand even opzoeken. Eet geen zaden, bessen, bladeren of bloemen van een plant tenzij je weet dat die eetbaar zijn. Eet geen planten met melkachtig of gekleurd melksap. Eet geen bollen.

Hierna volgt een lijst met veel voorkomende giftige planten. Sommige delen van een plant zijn niet giftig, terwijl andere delen dat wel zijn. Giftigheid betekent meestal: zwak giftig. Er zijn een paar planten waar je bij moet oppassen. Planten waar een sterretje (*) voor staat worden als zeer giftig aangemerkt. Veel planten die tot eenzelfde familie horen zijn giftig, dus wanneer je van een zo’n plant weet dat hij giftig is kun je alert zijn voor andere planten binnen die familie. * Taxus: zaden (vruchtvlees in mindere mate).

Veilige Takken

Daarnaast is het goed om ze regelmatig verse takken te geven, deze zorgen voor extra sloopmateriaal en bieden tevens de nodige beschutting en privacy. Let bij het verstrekken van verse takken er altijd op dat deze niet giftig zijn. Op internet zijn voldoende lijsten met giftige planten te vinden, maar deze zijn niet altijd compleet. Ons advies: bij twijfel, niet geven!Veilig voor papegaai en parkiet zijn:BerkBeukPopulierVlierstruikWilg (geen treurwilg)Onbespoten fruitbomenDeze planten en bomen kun je zonder risico aan je papegaai geven. Ze kunnen zich lekker bezighouden door de takken te slopen en te ontdoen van de bast. De vruchten en bloesem van deze boom kunnen dienen als een extraatje.

Landbouwgif en Pesticiden

In zeer kleine hoeveelheid al schadelijk voor je vogel en kan voorkomen op zaden, noten, groenten en fruit die niet biologisch zijn. Telkens een klein spoortje gif is voor een vogel een grote belasting en zal zeker zijn leven aanzienlijk bekorten. Koop daarom biologische producten als je graag je vogel gezondheid wilt houden. Onderschat het niet! Zo zijn er bijvoorbeeld onnodig al veel te veel grijze roodstaarten overleden op 25 of 30 jarige leeftijd terwijl ze wel 60 of 70 jaar hadden kunnen worden (met name als gevolg van het eten van voeding met bestrijdingsmiddelen). Het gif stapelt zich op in het lichaam totdat de vogel het niet meer aankan en ziek wordt of overlijd. Eigenlijk is dat voedsel met landbouwgif een sluipmoordenaar voor je vogel wat je meestal pas gaat merken als het te laat is. Gelukkig zijn er tegenwoordig vele soorten biologische noten, zaden, pellets en andere producten verkrijgbaar die je vogel lang gezond houden.

Wat te Doen bij Vergiftiging?

Ben je bang dat je vogel van een giftige (kamer)plant heeft gegeten? Dan is het belangrijk om zo snel mogelijk de dierenarts te raadplegen. De behandeling van vergiftiging bij vogels is afhankelijk van de ernst van de vergiftiging en het type plant dat de vergiftiging heeft veroorzaakt. Hier zijn enkele mogelijke behandelingen die kunnen worden ingezet:

  • Induceren van braken: Als je vogel recent een giftige plant heeft gegeten en het giftige materiaal is nog niet geabsorbeerd, dan kan de dierenarts proberen om braken op te wekken om het gif uit de maag van de kat te verwijderen.
  • Geactiveerde koolstof toedienen: Als ontgiftigingsbehandeling kan geactiveerde koolstof toegediend worden om de giftige stoffen in het spijsverteringsstelsel te absorberen en de opname ervan in het lichaam te verminderen.
  • Ondersteunende zorg: Als je vogel vergiftigd is, dan kan hij symptomen vertonen zoals braken, diarree en uitdroging. Ondersteunende zorg kan dan bestaan uit het toedienen van vocht en elektrolyten om uitdroging te voorkomen.
  • Medicatie: In sommige gevallen kan de dierenarts specifieke medicijnen voorschrijven om de effecten van de vergiftiging bij je vogel tegen te gaan. Dit kan bijvoorbeeld het toedienen van medicatie zijn om de lever of de nieren te ondersteunen, afhankelijk van welk orgaan is aangetast door de vergiftiging.
  • Observatie en monitoring: Vergiftiging kan ernstige gevolgen hebben voor de gezondheid van de vogel, en het is belangrijk om de vogel nauwlettend te observeren en te monitoren tijdens de behandeling.

Heb jij giftige planten voor vogels in huis? En ben je bang dat je maatje hiervan gegeten heeft? Dan is het belangrijk om zo snel mogelijk naar de dierenarts toe te gaan. Tegenwoordig kan zo’n bezoekje wel flink prijzig zijn, soms wel tot in de duizenden euro’s.

labels:

Zie ook: