Heeft u een konijn of wilt u een konijn kopen en bent u benieuwd wat ze eten? Konijnen worden niet voor niks knabbelaars genoemd, ze zijn namelijk dol op eten. Zodra jij voer legt in hun kootje zijn zij er als de kippen bij om daar een hapje van te nemen. Helaas is niet elk soort eten geschikt als voer voor jouw konijn en deze kan dan ook in de lappenmand belanden als hij zijn tanden zet in eten wat giftig voor hem is.

Het menu bestaat vooral uit hooi, biks en groenten voor konijnen. Dat betekent niet dat jouw konijn van maandag tot en met zondag dit voorgeschoteld moet krijgen; variatie in eten is ook voor knabbelaars belangrijk.

Basisvoeding voor konijnen

Uw konijn mag altijd zoveel hooi eten als hij/zij zelf wil. Een stampertje is een herbivoor oftewel een planteneter. Daarom is het binnenkrijgen van vezels enorm belangrijk en deze zitten gelukkig standaard in het hoofdgerecht van elk konijn: hooi. Geef je knabbelaar daarom zonder twijfel elke dag onbeperkt hooi. “All you can eat” zullen we maar zeggen. Stro is een goed alternatief voor hooi, maar hier zitten minder voedingswaarden in.

Er zijn verschillende soorten hooi die konijnen kunnen eten, waaronder timotheehooi, grashooi, kruidenhooi, luzernehooi en weidehooi. Timotheehooi is het meest geschikt voor volwassen konijnen, omdat het rijk is aan vezels en weinig eiwitten bevat. Grashooi is ook goed voor volwassen konijnen, terwijl luzernehooi beter is voor jonge konijnen en konijnen die extra energie nodig hebben. Je kunt afwisselen tussen de verschillende hooi-soorten, afhankelijk van wat je konijnen het lekkerste vinden en wat ze nodig hebben voor hun gezondheid.

Er is speciaal konijnenvoer op de markt verkrijgbaar. Je kunt je konijn beter biks dan gemixt konijnenvoer geven. Konijnen zijn kieskeurig en snoepen bij gemengd voer vooral de brokjes eruit die zij lekker vinden, maar deze zijn niet per se het gezondst. Daarom is het voeren van biks een betere keuze omdat hier meer vezels in zitten.

Tot zeven maanden mag uw konijn zoveel eten als hij / zij wil, het is immers in de groei. Vanaf 7 maanden mogen konijnen per dag maar 25 gram per kilogram lichaamsgewicht aan brokjes hebben. De ongemengde pellets zijn het beste. De gemengde korrels bevatten te veel 'lekkers', waardoor uw konijn er te veel van gaat eten.

Wees trouwens niet te gortig met het voeren van biks, je wilt niet dat jouw konijn dankzij jou aan de lijn moet. Een handig ezelsbruggetje hierbij: twintig gram aan biks per kilo lichaamsgewicht van jouw konijn is meer dan voldoende!

Groenvoer: essentiële aanvulling

Daarnaast moet een konijn ook groenvoer krijgen. Bij wat mogen konijnen eten, mag groenvoer niet ontbreken - hey, dat rijmt. Groenvoer, zoals groenten en gras, komt steevast terug op de eetkaart voor konijnen. Hierin zitten namelijk ook vezels.

Konijnen hebben dagelijks verse groenten nodig om hun dieet compleet te maken, maar niet alle groenten zijn geschikt. Groenten zoals andijvie, witlof, wortelloof en selderij zijn heel goed voor konijnen. Het is belangrijk om te variëren met groente om te zorgen voor een gezond en gebalanceerd dieet voor je konijn. Om zeker te zijn welke groente je wel en niet mag geven, hebben we een uitgebreide lijst voor je gemaakt.

De aanbevolen hoeveelheid groenvoer is 50 - 100 gram per kilogram konijn per dag. Doordat konijnen een zeer gevoelig maagdarmstelsel hebben moet het geven van verschillende soorten groente langzaam worden opgebouwd. Belangrijk bij het voeren van groenvoer is dat jij dit eerst langzaamaan opbouwt. Doe jij dit niet, dan kunnen ze diarree krijgen.

Ook moet je oppassen met de grootte van de portie groente per maaltijd, want de hoeveelheid suiker per groentesoort verschilt aanzienlijk waardoor je konijn ziek kan worden. Daarnaast moet je bij het voeren van groente ook creatief zijn. Zorg voor voldoende afwisseling. Hierbij geldt: van meerdere soorten groenten een kleine hoeveelheid per maaltijd is beter dan een grote hoeveelheid van één stuk groente.

Niet alle soorten groenvoer zijn even goed voor konijnen. Een konijn dat steeds minder hooi eet, krijgt of te veel droogvoer, of te veel groenvoer. Wissel dus gerust af met de verschillende soorten groenvoer, zodat je konijn een gevarieerd menu krijgt. Onderstaande soorten groenten zijn veilig om met regelmaat aan te bieden als voedsel. Geef alles met mate. Het is beter een gevarieerde groenvoer schotel aan te bieden dan veel van één soort.

Begin dus met kleine hoeveelheden. Een stukje van een blad ter grootte van een postzegel is prima voor de eerste keer. Bij veel soorten groenvoer is het ook nog eens zo dat het wel goed is voor je konijn, maar niet elke dag. Ook is het beter niet te lang dezelfde soort te geven, maar dit af te wisselen. Alle soorten groenvoer hebben voordelen. Ze bevatten vitamines en antioxidanten.

Het is echt beter om kleine porties van meerdere verschillende soorten groenten te geven, dan van één soort heel veel. Geef een dagelijkse mix van minimaal 3 soorten groenvoer, als het mogelijk is liever zelfs nog meer soorten. Het is juist goed als je de samenstelling regelmatig wisselt. Zo voorkom je dat jouw konijn te veel of te weinig van een bepaalde stof binnen krijgt. Let op! Groenvoer uit de supermarkt is vaak bespoten.

Veilige groenten voor konijnen

Hier is een lijst van veilige groenten die je aan je konijn kunt geven:

  • Akkerkool (alleen het blad)
  • Andijvie
  • Artisjok
  • Asperges
  • Aubergine (alleen de vrucht, blad en steel zijn giftig)
  • Augurk
  • Bamboe
  • Basilicum
  • Bleekselderij
  • Bloemkool (zowel bladeren als de roosjes)
  • Boerenkool
  • Bospeen (ook het loof)
  • Broccoli (zowel balderen als de roosjes)
  • Chinese kool (beperkt i.v.m. gasvorming)
  • Courgette
  • Dille
  • Eikenbladsla
  • Erwtenvlokken (dikmaker)
  • Flespompoen
  • Gras
  • Groene kool (beperkt i.v.m. gasvorming)
  • IJsbergsla (met mate)
  • Knolselderij
  • Komkommer
  • Koolraap
  • Koolrabi
  • Maïs (dikmaker)
  • Paksoi
  • Paprika (niet de plant, alleen de rijpe vrucht!)
  • Pastinaak
  • Pompoen (zonder pitten)
  • Radijs
  • Rode kool (beperkt i.v.m. gasvorming)
  • Rucola (beperkt)
  • Spinazie
  • Spitskool
  • Tarwegras
  • Tuinkers
  • Tomaat (zonder blad en steel)
  • Venkel
  • Witlof
  • Wortel
  • Zoete aardappel

Verklaringen:

  • Met sla en koolsoorten moet je wat voorzichtig zijn. Sommige konijnen zijn echter best gevoelig voor koolsoorten en krijgen er diarree of gas in de darmen van. Je mag het wel geven, maar test eerst met een klein beetje uit of de konijnen er tegen kunnen, en geef het altijd met mate en in combinatie met veilige groenten. Let goed op de keutels van je konijn, zolang die er goed uit zien, kun je gerust groenvoer blijven voeren.
  • Vooral van de koolsoorten met een vaste krop zoals ijsbergsla, witte kool en rode kool enz. krijgen konijnen snel last. Die soorten kun je dus beter niet geven aan konijnen die een gevoelige spijsvertering hebben. Tegen broccoli en boerenkool kunnen konijnen vaak wel prima, en dat zijn ook groenvoersoorten die veel vitamine bevatten. Maar voor alle koolsoorten geldt wel dat je het met mate en in de mix moet geven.

Fruit als traktatie

Ondanks dat groenten en fruit boordevol vitamientjes zitten betekent dit niet dat jij deze allemaal kan voeren aan je konijn. Fruit heeft wel een hoog suikergehalte waardoor gas of diarree kan ontstaan en mag daarom alleen met mate gegeven worden. Konijnen zijn dol op fruit. Fruit bevat echter veel suikers. Een konijn mag best wel eens een keer fruit eten, maar hou dit beperkt. Zie het als een snoepje of een toetje.

Met mate dus, kleine hoeveelheden en niet dagelijks! Of het nou gedroogd of vers is, houd het beperkt. Een plakje banaan, geen hele banaan, een partje appel, geen hele appel dus etc.! En geef het zeker niet dagelijks, maar bijvoorbeeld eens per week. Er zijn konijnen die van fruit, door de hoeveelheid suikers die er in zitten, wat sneller diarree krijgen. Let hier dus goed op.

Een konijn kan praktisch alle fruit eten, als de pitten verwijderd worden. U kunt zelf testen welk fruit uw konijn lekker vindt. Fruit geef je altijd vers, niet uit blik, pot of diepvries. Fruit kan echt negatief effect hebben op de spijsvertering van de konijnen, en dat is het in onze ogen niet waard.

Veilige fruitsoorten zijn:

  • Aardbei
  • Aardpeer
  • Abrikoos
  • Ananas
  • Appel (zonder pitten)
  • Banaan
  • Blauwe bessen
  • Bosbessen
  • Braam
  • Druif
  • Framboos
  • Granaatappel
  • Grapefruit
  • Kiwi
  • Mandarijn
  • Mango
  • Peer (zonder pitten)
  • Perzik
  • Rose bessen
  • Sinasappel

Let op:

  • Fruit geef je altijd met mate. De fruitsuikers zijn niet heel goed voor de konijnenbuikjes. Niet alle konijnen kunnen er tegen, veel konijnen krijgen diarree. Geef dus echt kleine porties en niet dagelijks.
  • Banaan bevat bovendien veel calcium, daarom hiervan slechts enkele keren per week een plakje geven.
  • Het is aan te raden voorzichtig te zijn met het voeren van fruit met pitten er in. Appelpitjes, perenpitjes, druivenpitten, ze bevatten allemaal grondstoffen voor blauwzuur (cyanide). En dat is giftig. In kleine hoeveelheden kan een konijnenlijfje het wel afbreken, maar konijnen zijn niet zo groot, het is dus lastig te zeggen waar de veilige grens is.
  • Wat betreft druiven zijn er enkele gevallen bekend dat er cavia’s en honden overleden zijn door een schimmel die op druiven voor kan komen, daar is alleen geen bewijs voor / geen goed onderzoek naar gedaan.

Kruiden en wilde planten

Kruiden hebben vaak een positieve werking op de gezondheid van je konijn. Sommige bevorderen zelfs de eetlust en spijsvertering. Ideaal dus. Maar let op, ook kruiden moet je met mate geven. Geef nooit van één soort heel veel tegelijk. Wil je weten welk effect kruiden op de gezondheid van een konijn hebben, lees dan ons artikel over kruiden voeren aan konijnen.Een konijn mag ook gedroogde kruiden hebben, maar ook dit met mate. Van gedroogde kruiden mag een konijn per soort één eetlepel per dag per kilo lichaamsgewicht hebben.

Geef kruiden en wilde planten echt met mate. Het is beter om wat meer verschillende soorten aan te bieden dan veel van één soort. Let ook op dat veel kruiden wel veilig zijn in kleine hoeveelheid, maar in grotere hoeveelheid dat mogelijk niet zijn. Lees het artikel over kruiden voeren aan konijnen voor meer uitleg, ook over eventuele werking op de gezondheid. Geef je kruiden en krijgt jouw konijn ook medicijnen? Er zijn kruiden die de werking kunnen versterken of teniet doen! Geef het dus altijd aan bij de dierenarts.

Wat konijnen niet mogen eten

Ondanks dat groenten en fruit boordevol vitamientjes zitten betekent dit niet dat jij deze allemaal kan voeren aan je konijn. Er zijn een aantal soorten groenvoer die een konijn echt niet mag hebben. Ui, prei, aardappel en bonen bijvoorbeeld.

Van sommige groenten en fruit gaat jouw konijn niet watertanden, maar bibberen! De groenten hieronder mag jij niet op je boodschappenlijstje zetten. Op onderstaande fruitsoorten kan jouw konijn maar beter niet knagen, want dan is de dierenarts niet ver weg. Heeft je konijn iets gegeten wat giftig is? Dan is het belangrijk om zo snel mogelijk langs de dierenarts te gaan.

Vermijd de volgende producten:

  • Aardappelen en aardappelschillen
  • Bonen, erwten en peulen
  • Avocado
  • Knoflook en ui
  • Rabarber
  • Rauwe champignons
  • Onrijpe tomaten

Knaaghout van veilige boomsoorten

Van onderstaande boomsoorten is het veilig om takken en bladeren als knaagmateriaal te geven. Geef alles wel met mate, te veel van hetzelfde is niet goed. Ook is het niet de bedoeling dat ze bijv. minder hooi gaan eten door een grote hoeveelheid knaaghout. Zorg er voor dat het altijd onbespoten takken en bladeren zijn!

Let op met hout en vruchten van steenvruchten. Daar zitten stoffen in, die in het konijnenlijfje worden omgezet naar o.a. cyanide. In de meeste gevallen merk je het pas nadat ze er meerdere keren of echt grote hoeveelheden van gegeten hebben. Het veroorzaakt ademhalingsproblemen, hartstilstand, kreupelheid, en schildklierproblemen. Verder zitten deze stoffen ook in vlierbessen, onbewerkt lijnzaad, amandelen en cassave.

Het bovenstaande lijstje gaat om het hout van de bomen, het knaaghout dus. Met beukennootjes, hazelnootjes en tamme kastanjes moet je wel voorzichtig zijn, echt ontzettend met mate voeren. Het is voedsel met best scheve verhoudingen aan voedingsstoffen, geef er dus echt niet veel van. Het knaaghout van die bomen is wel veilig.

Tips voor het geven van groenvoer

Hier zijn enkele tips voor het veilig en effectief introduceren van groenvoer in het dieet van je konijn:

  • Langzaam introduceren: Begin altijd met kleine hoeveelheden van nieuwe groenten om te zien hoe je konijn erop reageert.
  • Variatie: Bied een mix van verschillende soorten groenten aan om een gevarieerd en evenwichtig dieet te garanderen.
  • Hygiëne: Was groenten altijd grondig om eventuele pesticiden of andere schadelijke stoffen te verwijderen.
  • Temperatuur: Geef groenvoer op kamertemperatuur, niet direct uit de koelkast, om darmproblemen te voorkomen.
  • Gras: Gras is heel gezond groenvoer voor een konijn. Maar ook aan gras moet een konijn gewend raken. Het eerste jonge gras dat in het voorjaar opkomt is te eiwitrijk en kan voor darmproblemen zorgen. Het gras mag uiteraard niet bespoten zijn met pesticiden zoals antischimmel of mosverdelger, of bestrooid zijn met kalk.

Verder is het aan te raden om op de koopjes te letten. Seizoensgroenten zijn nou eenmaal voordeliger dan groenten die van ver moeten komen. En niet alleen in de supermarkten! Er zijn heel wat boerderijen met stalletjes langs de weg waar je voordelig seizoensgroenten kan kopen.

labels:

Zie ook: