Als je zwanger bent, is het belangrijk om extra aandacht te besteden aan wat je eet en drinkt. Je krijgt vaak goedbedoelde adviezen, waardoor je misschien door de bomen het bos niet meer ziet. Bedenk dat gezond eten het allerbelangrijkste is voor jou en je baby. Er zijn wel wat extra richtlijnen om rekening mee te houden tijdens je zwangerschap. Hieronder volgt een overzicht van voedingsmiddelen die je beter kunt vermijden of met mate kunt consumeren.

Waarom is het belangrijk om op je voeding te letten tijdens de zwangerschap?

Tijdens de zwangerschap heb je een verminderde weerstand, waardoor je sneller een voedselinfectie kunt oplopen. De meeste voedselinfecties zijn alleen vervelend voor jezelf, maar besmetting met de bacterie listeria of de parasiet Toxoplasma gondii kan een miskraam of vroeggeboorte veroorzaken. Toxoplasma gondii kan verder leiden tot ernstige schade aan de ogen en hersenen van de baby. De kans dat je besmet raakt is erg klein, maar de gevolgen kunnen ernstig zijn.

Voedingsmiddelen die je beter kunt vermijden

Hieronder volgt een lijst van voedingsmiddelen die je beter kunt vermijden tijdens je zwangerschap, samen met de redenen waarom:

Vis en schaaldieren

  • Rauwe vis: Vermijd rauwe vis zoals haring, vistartaar, ceviche en sushi met rauwe vis.
  • Gerookte vis: Vermijd gerookte kant-en-klare vis uit de koeling (gerookte zalm, paling, bokking, haring, sprot, forel, gerookte makreel), zowel vacuümverpakt als andere soort verpakking.
  • Schaal- en schelpdieren: Vermijd rauwe (of gekookte) schaal- en schelpdieren (kreeft, garnalen, krab, mosselen, oesters, coquilles), zowel vacuümverpakt als andere soort verpakking.
  • Roofvissen: Vermijd roofvissen (zwaardvis, tonijn, makreel, snoek, snoekbaars, haai) vaker dan 1-2 keer per week.

Veilig: Vis uit blik/pot is al verhit geweest en hoeft niet opnieuw te worden verhit. Volledig verhitte vis en schaaldieren zijn wel veilig.

Vlees

  • Rauw vlees: Vermijd rauw vlees zoals tartaar, carpaccio of half-doorbakken biefstuk.
  • Rauwe of gedroogde vleeswaren: Vermijd rauwe of gedroogde vleeswaren zoals rosbief, fricandeau, chorizo, salami, rauwe ham, parmaham, cervelaat, filet américain en ossenworst.
  • Leverproducten: Beperk de inname van leverworst of leverpaté tot maximaal één boterham per week.

Veilig: Het advies is om vlees altijd goed te doorbakken. Vries het vlees dan minimaal 4 dagen in bij -12 graden (of 3 dagen bij -20 graden) en let erop dat het geen ‘plakvlees’ of vlees dat is geïnjecteerd is.

Zuivel en eieren

  • Rauwe melk: Drink geen rauwe melk van de boerderij. Gewone melk mag wel, die is al verhit.
  • Kaas van rauwe melk: Vermijd kaas gemaakt van rauwe melk (zowel hard als zacht). Op het etiket wordt dit aangeduid met 'au lait cru' of 'gemaakt van rauwe melk'. Rauwe melk kan zitten in brie, camembert en vacherin.
  • Rauwe eieren: Vermijd rauwe eieren en voedingsmiddelen die rauwe of zachtgekookte eieren bevatten. Let op dat deze ook in salades, dressings en ijs kunnen voorkomen.

Veilig: Volledig verhitte kaas gemaakt van rauwe melk is wel veilig. Kook eieren 8 minuten, zodat ze helemaal gestold zijn. Melk uit de supermarkt is gepasteuriseerd of gesteriliseerd.

Groenten en kiemgroenten

  • Rauwe kiemgroenten: Vermijd rauwe kiemgroenten als taugé of alfalfa.
  • Ongewassen groenten en fruit: Zorg ervoor dat je groenten en fruit altijd goed wast om besmetting met de parasiet die toxoplasmose veroorzaakt te voorkomen.

Veilig: Volledig verhitte kiemgroenten zijn wel veilig.

Overige producten

  • Alcohol: Drink geen alcohol tijdens je zwangerschap.
  • Cafeïne: Beperk de inname van cafeïne tot maximaal 200 mg per dag. Dat komt overeen met maximaal 2 kopjes koffie per dag. Drink ook geen andere dranken met cafeïne, zoals cola en energiedrankjes.
  • Drop: Eet niet te veel drop, maximaal 8 dropjes per dag, omdat dit je bloeddruk kan verhogen.
  • Kruidenpreparaten: Vermijd kruidenpreparaten (pillen, drankjes of poeders die bijvoorbeeld kalmerend werken, je eetlust remmen of je slaap verbeteren).
  • Pimba (of kalebaskalk): Gebruik geen pimba, een kleisoort die soms wordt gebruikt tegen misselijkheid, omdat het veel gevaarlijke stoffen bevat.

Kruiden die je beter kunt vermijden

Sommige kruiden bevatten plantengifstoffen die schadelijk kunnen zijn voor je baby. De volgende kruiden kun je beter niet eten tijdens je zwangerschap:

  • Aloë vera
  • Boerenwormkruid
  • Engelwortel (dong quai)
  • Hoefblad
  • Komkommerkruid
  • Salie
  • Smeerwortel

Thee

Als je zwanger bent, kan je veilig thee drinken. Wel is het goed om op te letten voor welke thee je kiest. Zoethoutthee en sterrenmix kunnen voor een hoge bloeddruk zorgen. In anijsthee en venkelthee zitten plantengifstoffen. Drink daarom van deze theesoorten maximaal één tot twee koppen per dag.

Wat te doen als je per ongeluk iets hebt gegeten van de lijst?

Maak je niet gelijk ongerust als je één keer een product hebt gegeten of gedronken dat je beter niet had kunnen nemen. De kans op ernstige gevolgen is zeer klein voor jou of je kind. Het is wel belangrijk om op verschijnselen te letten, denk aan koorts, lusteloosheid, huiduitslag, hoofdpijn, spierpijn, diarree en misselijkheid. Raadpleeg je arts als je je er niet prettig bij voelt.

Voedingsmiddelen die je juist wel moet eten

Naast wat je niet mag eten, is het ook belangrijk om te weten wat je juist wel moet eten tijdens je zwangerschap. Streef naar regelmatige maaltijden, waarbij je voedsel met veel suiker of verzadigd vet tot een minimum beperkt. Fruit, groenten, koolhydraten, eiwitten en calcium in zuivel zijn allemaal waardevol als je zwanger bent. Het Voedingscentrum adviseert om te eten volgens de Schijf van Vijf.

Extra tips voor een gezonde zwangerschap

  • Eet volkorengranen zoals volkorenbrood en pasta.
  • Kies voor mager vlees of gevogelte en probeer ongeveer twee porties gekookte vis per week te eten. Denk er wel aan vis te kiezen die weinig kwik bevat.
  • Praat met je huisarts over een voedingsplan en prenatale vitamines zoals foliumzuur en ijzer.
  • Streef ernaar enkelvoudig of meervoudig onverzadigde vetten te eten zoals olijfolie en avocado's en beperk verzadigde vetten en 'lege calorieën' zoals snoep of suikerhoudende drankjes.

Overzicht van voedingsadviezen

Hieronder een tabel met een overzicht van de belangrijkste voedingsadviezen tijdens de zwangerschap:

Voedingsmiddel Veilig? Opmerkingen
Rauwe vis Nee Vermijd haring, vistartaar, ceviche en sushi met rauwe vis.
Gerookte vis Nee Vermijd gerookte kant-en-klare vis uit de koeling.
Schaal- en schelpdieren Nee Vermijd rauwe (of gekookte) schaal- en schelpdieren.
Roofvissen Beperkt Maximaal 1-2 keer per week.
Rauw vlees Nee Vermijd tartaar, carpaccio en half-doorbakken biefstuk.
Rauwe vleeswaren Nee Vermijd chorizo, salami, rauwe ham, etc.
Leverproducten Beperkt Maximaal één boterham per week.
Rauwe melk Nee Drink geen rauwe melk van de boerderij.
Kaas van rauwe melk Nee Vermijd kaas met 'au lait cru' op het etiket.
Rauwe eieren Nee Vermijd rauwe eieren en gerechten met rauwe eieren.
Rauwe kiemgroenten Nee Vermijd taugé en alfalfa.
Alcohol Nee Drink geen alcohol.
Cafeïne Beperkt Maximaal 200 mg per dag (ongeveer 2 kopjes koffie).

Onthoud dat alle zwangerschappen anders zijn en dat dit advies een bezoek aan een arts niet vervangt. Praat met je zorgverlener om eventuele specifieke dieetveranderingen te bespreken.

labels:

Zie ook: