Wat Mag Je Niet Eten Tijdens Zwangerschap: Belangrijke Richtlijnen voor Gezonde Keuzes

Tijdens de zwangerschap is het van groot belang om bewuste voedselkeuzes te maken en bepaalde voedingsmiddelen te vermijden die risico’s kunnen vormen voor zowel de aanstaande moeder als de baby. Tijdens deze bijzondere tijd is gezond eten extra belangrijk, zowel voor jou als moeder als voor de ontwikkeling van je baby. Evenwichtige voeding kan het welzijn van beide aanzienlijk bevorderen, maar wanneer er zoveel informatie beschikbaar is, kan het lastig zijn om te bepalen wat je wel en niet mag eten.

Waarom moet je voorzichtig zijn met rauw voedsel als je zwanger bent?

In sommige voedingsproducten kan een bacterie of parasiet zitten waar je ziek van kan worden. Als je hiermee besmet raakt, kan dat tijdens de zwangerschap ernstige gevolgen hebben, zoals een miskraam of vroeggeboorte. Daarom is het advies om extra voorzichtig te zijn met deze voedingsproducten.

Listeria kan je krijgen door het eten van rauwe producten, zoals rauw vlees, rauwe vis en zachte kaas gemaakt van rauwe melk (ongepasteuriseerd). Door deze producten goed te verhitten, gaat de listeria-bacterie dood. Melk uit de supermarkt is altijd eerst verhit. Toxoplasmose kan je krijgen door een parasiet in de poep van katten. Via kattenpoep kan het ook in de aarde komen, en zo groenten en fruit besmetten. Om besmetting met listeria en toxoplasmose te voorkomen, is het belangrijk om vlees, vis en eieren goed te verhitten (koken of bakken) en geen zachte kaas of andere producten met rauwe melk te eten. Groente en fruit kan je goed wassen of schillen.

Wat kun je beter niet eten tijdens je zwangerschap?

Je weet natuurlijk dat je alcohol moet laten staan tijdens je zwangerschap en dat dat broodje filet americain ook even moet wachten tot na je bevalling. Maar welke voedingsmiddelen moet je nog meer laten staan als je zwanger bent - en wat heb je nu juist wél (extra) nodig?

1. Rauwe melk, rauw vlees en rauwe vis

Rauwe melk, leverproducten en rauw vlees moet je laten staan als je zwanger bent. Door het eten van rauw vlees (zoals filet américain, ossenworst, rauwe ham en , kun je voedselinfecties krijgen. De bekendste is wel de infectie toxoplasmose. Deze kan schadelijk zijn voor je baby tijdens de zwangerschap.

De parasiet die toxoplasme veroorzaakt, wordt verspreid via kleine eitjes uit kattenpoep. Deze eitjes komen op veel plekken voor, dus ook op bepaalde voedingsmiddelen zoals rauw vlees en groenten en fruit. Daarom is het ook niet verstandig de kattenbak schoon te maken als je zwanger bent. Laat deze zoveel mogelijk staan.

Het advies is om vlees altijd goed te doorbakken. Op deze manier dood je toxoplasma of listeria. Wil je wel echt graag een keer biefstuk of varkenshaas rosé eten? Vries het vlees dan minimaal 4 dagen in bij -12 graden (of 3 dagen bij -20 graden) en let erop dat het geen ‘plakvlees’ of vlees dat is geïnjecteerd is. ‘Plakvlees’ kun je herkennen doordat op het etiket staat ‘samengesteld uit stukjes vlees’. Als het onduidelijk is of het gaat om plakvlees of vlees dat geïnjecteerd is, dan kun je beter kiezen voor goed doorbakken. Dit advies geldt voor vlees uit 1 stuk zoals biefstuk of varkenshaas.

Vermijd ook het eten van rauwe vis zoals haring. Vacuüm verpakte vis kun je beter niet zo uit de verpakking eten, wel na verhitting.

2. Bepaalde vissoorten

Zelfs gaar wordt het niet aangeraden om sommige vissoorten te eten tijdens je zwangerschap. Dit komt doordat sommigen een hoog kwikgehalte bevatten, waaronder tonijn, makreel en brasem.

Sommige soorten vis, zoals makreel, paling, sardine, tonijn, krab of garnalen kun je beter niet eten als je zwanger bent. Die kan je beter niet eten als je zwanger bent. Kweekvis bevat minder schadelijke stoffen dan vis die in het wild is gevangen.

Toch is vis óók gezond. Het advies is om twee keer per week een portie (100 gram) vis te eten: één keer vette vis en één keer magere vis. Vette vis is bijvoorbeeld gebakken zalm en magere vis is bijvoorbeeld schol. In vis zitten de vetzuren DHA en EPA, die helpen bij de ontwikkeling van de hersenen en het netvlies (in de ogen) van de baby. Ook is er minder kans op een vroeggeboorte als je twee keer per week vis eet. In rauwe vis, zoals gerookte zalm en rauwe sushi, kan listeria of toxoplasmose zitten. Hier kan je een infectieziekte van krijgen, die gevaarlijk kan zijn tijdens de zwangerschap. Als de vis goed is verhit (gebakken of gekookt) kan je het wel veilig eten.

3. Rauwe eieren

Rauwe of zachtgekookte eieren kunnen salmonella bevatten.

4. Cafeïne en alcohol

Te veel cafeïne kan het risico op een miskraam verhogen en de groei van de baby beïnvloeden. Alcohol, drugs en roken zijn uiteraard niet goed als je zwanger bent en kunnen een negatief effect hebben op de ontwikkeling van je ongeboren kindje. Deze middelen kunnen er zelfs voor zorgen dat je een miskraam krijgt.

Maximaal 1 kop of glas cafeïne per dag. Een hogere dosis kan tot een miskraam of lager geboortegewicht van je kindje leiden. Drink dit met mate.

5. Ongepasteuriseerde melk en kaas

Melk en kaas die niet gepasteuriseerd zijn, kunnen listeria bevatten.

Welke adviezen zijn er voor de hygiëne als je zwanger bent?

Als je zwanger bent is het extra belangrijk om goed op de hygiëne te letten bij het klaarmaken van eten. Zo kan je infectieziekten door listeria of toxoplasmose voorkomen. Hier kan je op letten:

• Zet (producten met) rauwe vis, rauw vlees of rauwe melk na aankoop zo snel mogelijk in de koelkast. Zo beperk je de groei van listeria. Voor het eten moeten deze producten goed worden verhit (gekookt of gebakken).
• Was groenten en fruit goed voordat je ze eet of klaarmaakt. Ook gewassen, voorverpakte producten.
• Verhit vacuümverpakte producten goed (koken of bakken) en eet ze binnen twee of drie dagen na opening op.
• Eet geen restjes of kliekjes die ouder zijn dan twee dagen.
• Eet geen rood vlees. Zorg dat vlees altijd goed doorbakken is.

Wat kun je het beste eten als je zwanger bent?

Tijdens je zwangerschap is het belangrijk om gezond en gevarieerd te eten. Dat betekent: eten volgens de Schijf van Vijf.

Voor een gezonde zwangerschap raden we je aan twee stuks fruit en minimaal twee ons groente per dag te eten. Wissel vis en vlees af en als je geen vis lust, neem dan als vervanger visoliecapsules (Omega 3). Ook adviseert het Voedingscentrum om tot week 10 van je zwangerschap foliumzuur te slikken.

Hieronder noemen we een aantal dingen die je veilig en dagelijks tijdens je zwangerschap kunt eten, waarmee je jezelf en je baby op verantwoorde wijze kunt ondersteunen.

• Vis: Als je eenmaal per week vette vis eet (mag ook tweemaal zijn), krijg je behalve gezonde vetten en foliumzuur ook vitamine D binnen, dat de calciumopname in de botten verhoogt en het immuunsysteem ondersteunt. Bij vette vis moet je denken aan ansjovis, (Atlantische) makreel, forelfilet, heilbot, sardines en zalm. In sommige gevallen kan het zijn dat omega 3-vetzuren verminderd in jouw voeding aanwezig zijn, bijvoorbeeld als je geen vis lust of eet: dan kun je ook walnoten eten om de gezonde vetten in de vis te vervangen.
• Melk- en zuivelproducten: Melk- en zuivelproducten bevatten veel belangrijke voedingsstoffen. In boter, kaas en volle melkproducten zit bijvoorbeeld Vitamine D dat van belang is voor de ontwikkeling van het skelet van kinderen. Die ontwikkeling wordt ook specifiek door calcium ondersteund, wat je eenvoudig haalt uit twee tot vier keer per dag zuivel, zoals melk, kwark of yoghurt.
• Volle granen: Eet bij voorkeur volkorenbrood (vier of vijf sneetjes per dag is prima), zilvervliesrijst en volkorenpasta (50 tot 100 gram per dag), producten die meer ijzer bevatten dan hun ‘witte’ tegenhangers en vezelrijk zijn.
• Groenten en fruit: Groenten (liefst minstens dagelijks 200-250 gram) en fruit bevatten allerlei stoffen die je lichaam goed kan gebruiken: zo zit er ijzer in bonen en in groenten als spinazie en broccoli. IJzer is goed bij vermoeidheid en moeheid (wat heel welkom is als je zwanger bent) en levert een bijdrage aan de ontwikkeling van cognitieve functies van kinderen. In bonen zit genoeg ijzer om vlees een keer achterwege te laten.

Overzicht van voedingsmiddelen die je beter kunt vermijden tijdens de zwangerschap

Hieronder een tabel met een overzicht van voedingsmiddelen die je beter kunt vermijden tijdens de zwangerschap, en de redenen waarom:

In de app ZwangerHap van het Voedingscentrum kan je heel veel producten opzoeken om te kijken of je ze veilig kan eten.

labels:

Zie ook:

• Spaghetti Plakt Niet? Dé Ultieme Gids & Tips!
• Pannenkoeken Bakken op Inductie: Tips voor Perfecte Pannenkoeken
• Waarom Knakworsten Niet Koken: De Beste Bereidingswijze
• Ontdek de Betekenis en Herkomst van 'De Slager Keurt Zijn Eigen Vlees' - Wat Je Moet Weten!
• Stoofpeertjes in de Slowcooker: Makkelijk & Smaakvol!