Netelroos, ook wel bekend als urticaria of galbulten, is een veel voorkomende huidaandoening. Ongeveer 20 procent van de Nederlandse bevolking krijgt er mee te maken. Het wordt gekenmerkt door jeukende, rode, verhoogde bultjes of vlekken op de huid. Deze uitslag kan variëren in grootte en vorm en kan zich overal op het lichaam voordoen. De uitslag die bij netelroos optreedt, ontstaat door de afgifte van histamine uit mestcellen in de huid. Histamine zorgt voor verwijding van de bloedvaten en lekkage van vloeistof naar het omliggende weefsel, wat resulteert in de karakteristieke jeukende, rode en verhoogde bultjes of vlekken.

Indien de huiduitslag langer dan zes weken aanwezig is, of als er terugkerende episoden zijn met klachten, spreekt men van chronische netelroos. Bij de meerderheid van de mensen wordt er geen oorzaak gevonden voor de klachten. Het is wel duidelijk dat histamine een belangrijke rol speelt bij het ontstaan van de aandoening. Als behandeling krijgen patiënten doorgaans antihistaminica voorgeschreven. Een subgroep van de patiënten reageert goed op een pseudo-allergeenvrije voeding of een histamine-arme voeding.

Wat is histamine?

Histamine is een biogene amine die in ons lichaam wordt aangemaakt. Biogene aminen, zoals histamine, tyramine, dopamine en serotonine zijn stoffen die de zenuwuiteinden van het autonome zenuwstelsel stimuleren. Ze beïnvloeden bijvoorbeeld de spijsvertering, bloedsomloop en ademhaling.

Histamine komt van nature in voeding voor, zoals in spinazie, tomaten of varkensvlees. Ook ontstaat het in producten door gisting, fermentatie, rijping of lang bewaren, zoals in oude kaas, salami, bier en zuurkool. Histamine wordt onder andere opgeslagen in mestcellen, deze cellen zijn betrokken bij het afweersysteem van het lichaam.

Histamine en netelroos

Bij een allergische reactie wordt histamine vrijgegeven door bepaalde cellen in het lichaam, waaronder mestcellen. Bij een histamine-intolerantie kan histamine onvoldoende afgebroken worden door het lichaam, omdat er een tekort is aan het enzym DAO (diamineoxidase of histaminase). Je kunt er wel een bepaalde hoeveelheid van verdragen, maar als je over een ‘drempelwaarde’ heen gaat, krijg je klachten, zoals zwellingen, roodheid, jeuk, slijmproductie en vernauwing van de luchtwegen.

Voeding om te vermijden bij een histamine-arm dieet

Begin je dieet door voedingsmiddelen te laten staan die veel histamine bevatten of de grootste vrijmakers zijn. Histamine zit vooral in: schimmelkazen, oudere kaassoorten en gefermenteerde producten zoals zure room, kwark en yoghurt. Ook vis, varkensvlees, wild, lamsvlees en (botten)bouillon vermijd je in een histamine-arm dieet. Laat daarnaast gefermenteerde voeding, producten met gist, bewerkte vleessoorten (gerookt en gepekeld), olijven, chilipoeder, kaneel, kruidnagel, vanille, nootmuskaat en champignons zoveel mogelijk staan.

Histaminevrijmakers zijn met name: alcohol, suiker, aardbei, banaan, ananas, druiven, kiwi, papaja, vijgen en citrusvruchten. Helaas voor de chocoholics onder ons vallen chocola en cacao ook af. Zoals je ziet zijn het vooral de fruitsoorten met veel vitamine C die histamine vrijmaken. Aangezien vitamine C histamineverlagende effecten laat zien in studies, wil je deze wel voldoende binnenkrijgen.

Gelukkig bevatten bramen, blauwe bessen, groene paprika, broccoli en boerenkool ook vitamine C! Beperk als laatste je koffie en thee inname, cafeïne heeft namelijk een negatieve invloed op de DAO productie.

10 x voeding met weinig histamine

In plaats van beperkingen opgelegd krijgen, hoor je natuurlijk veel liever wat je wél mag eten! Gelukkig blijft er voldoende voeding met weinig histamine over voor een veelzijdig dieet. Ter inspiratie benoemen we 10 soorten voeding met weinig histamine:

  1. Vers en biologisch vlees (en het liefst grasgevoerd) zoals van rund, kip, paard en kalkoen.
  2. Zeer verse, in het wild gevangen vis dat direct na vangst is ingevroren.
  3. Verse biologische groente, zoals wortels, broccoli, courgette, paprika, doperwten, asperge en bloemkool.
  4. Vers en biologisch fruit, zoals appels, bramen en blauwe bessen.
  5. Belegsoorten: 100% pindakaas,onbewerkte honing (het liefst van de imker), appelstroop (zonder eerdergenoemde ingrediënten) en jam van toegestane fruitsoorten en zonder toegevoegde suikers.
  6. Verse, eigengemaakte groentebouillon (zonder gist)
  7. Plantaardige melkvervangers, zoals van kokos, hennep, amandel en rijst.
  8. Kruidentheeën, zoals van kamille, brandnetel, zoethout, paardenbloem en kurkuma.
  9. Olijf- en kokosolie.
  10. Verse en biologische kruiden en specerijen, zoals bieslook, knoflook, dille, dragon, citroenmelisse, jeneverbes, karwijzaad, laurier, mierikswortel, oregano, rozemarijn, saffraan en salie.

Gemeten effecten histamine-arme voeding

In een review van 20 studies met totaal 1668 mensen met chronische netelroos worden de effecten beschreven van een pseudo-allergeenvrije voeding en een histamine-arme voeding in combinatie met het gebruik van een antihistaminicum op het klachtenpatroon. Bij 4,9 procent van de mensen die minimaal drie weken een van deze diëten volgden, verdwenen de klachten volledig. Gedeeltelijke remissie werd bereikt bij 37,5 procent van de deelnemers.

labels:

Zie ook: