Wanneer je moestuin in de schaduw ligt, denk je al snel dat groenten kweken er voor jou niet in zit. Is er niet heel veel zon nodig om te kunnen slagen? Niet altijd!

Wil je een moestuin aanleggen? Dan is het goed om je te oriënteren op de zon en schaduw die er over je gewassen valt. Niet alle soorten schaduw zijn namelijk even sterk. Bovendien werpen ze meestal niet de hele dag schaduw. En dat levert allerlei termen op als ‘halfschaduw’, ‘gevlekte schaduw of bijvoorbeeld ‘diepe schaduw’.

Nu je weet met welke soorten schaduw je te maken hebt, kun je een keuze maken voor de juiste soorten groenten en kruiden voor je moestuin in de schaduw.

Soorten Schaduw en Geschikte Groenten

Het is van belang om te weten hoe erg de schaduw in de tuin is. Daarbij wordt onderscheid gemaakt tussen echt geen zon (dan is het eigenlijk onbegonnen werk), de schaduwtuin (tussen 2 en 4 uur zon per dag) en de halfschaduwtuin (tussen 4 en 6 uur zon per dag). Ik heb het nog niet gemeten, maar ik denk dat mijn tuin tussen schaduw en half schaduw in zit. Daarnaast is het goed te weten wat voor soort grond het is, bij ons zal dat klei zijn, en hoe goed de grond is.

Planten worden meestal geteeld voor: de wortels, de bladeren, de bloemen dan wel de vruchten. Nou heb je vooral voor de bloemen en de vruchten zon nodig. Voor de wortels en de bladeren veel minder.

De eye-opener na mijn eerste internet-zoektocht was dan ook: zet in je schaduw-moestuin alleen gewassen die je kweekt voor de wortels (bijvoorbeeld radijsjes, wortels, bieten) of de bladeren (bijvoorbeeld boerenkool, snijbiet, rabarber). Het is helemaal handig als je bladgroente kweekt waarvan de bladeren snel geplukt moeten worden, dus bijvoorbeeld spinazie of pluksla. Een aantal vruchten vormen de uitzondering op de regel, bessen schijnen het ook goed in de schaduw te doen.

In de eerste plaats is het van belang om te weten hoe erg het is, de schaduw in de tuin. Daarbij wordt onderscheid gemaakt tussen echt geen zon (dan is het eigenlijk onbegonnen werk), de schaduw tuin (tussen 2 en 4 uur zon per dag) en de half schaduw tuin (tussen 4 en 6 uur zon per dag). Ik heb het nog niet gemeten, maar ik denk dat mijn tuin tussen schaduw en half schaduw in zit. Daarnaast is het goed te weten wat voor soort grond het is, bij ons zal dat klei zijn, en hoe goed de grond is.

Diepe Schaduw

Dit is de donkerste en moeilijkste plek. De meeste groenten worden lang en dun, omdat ze zoeken naar licht. Neem genoegen met een kleine oogst van bladgroenten. Blijf plukken en zaaien om doorlopend te oogsten.

Halfschaduw

Dit kun je verwachten: De planten groeien trager en worden wellicht minder groot dan in de zon, maar je haalt er een behoorlijke oogst van binnen. Saladegroenten en kruiden zoals dille kiemen langzamer in de schaduw. Zaai ze dus eventueel voor op een zonnige plek en verhuis ze later naar hun schaduwplek. Voordeel: in de schaduw schieten groenten en kruiden minder snel door.

Gevlekte Schaduw

Dit kun je verwachten: Vruchtdragende gewassen, zoals courgettes, produceren wat minder vruchten met minder uren zon, maar soms kun je de oogst sowieso niet bijbenen. Meer schaduw is dan eerder een voordeel!

Lijst van Geschikte Groenten voor Schaduwrijke Tuinen

Om overzichtelijk te maken welke groenten je kunt telen in een moestuin met veel schaduw heb ik een lijstje gemaakt. In dit overzicht kun je zien hoeveel zon en schaduw die specifieke groentesoort per dag kan hebben. Het is heel belangrijk dat je hier rekening mee houdt wanneer je een moestuinplan gaat maken.

Als je bijvoorbeeld sla in de zomer op een veel te zonnige plek hebt staan, kun je er donder op zeggen dat hij doorschiet en bloemen aanmaakt.

Hieronder volgt een overzicht van groenten die geschikt zijn voor verschillende hoeveelheden zonlicht:

  • Pluksla: Deze groeit zeker niet in volle zon.
  • Aziatische groenten: Zoals paksoi of andere kolen vinden het heerlijk om in de schaduw te groeien. Ze kunnen wel wat zon verdragen, maar niet te veel.
  • Diverse kruiden: Hebben 3 uurtjes zon nodig op een dag.
  • Spinazie: Houdt echt van schaduw. Als er te veel zon op staat, schiet hij veel te snel door waardoor het blad minder lekker is.
  • Rucola: Houdt echt van schaduw. Als er te veel zon aanwezig is bij het groeien van de rucola, wordt het blad erg bitter. Dit is echt niet lekker.
  • Andijvie: Staat prima als hij 3 uurtjes zon heeft per dag.
  • Aardappel en zoete aardappel: Hebben ook helemaal niet zoveel zon nodig.
  • Knoflook: Kun je mooi tussen de aardbeien planten, maar ook op een plekje in de tuin waar toch niet heel veel gebeurt. Knoflook heeft helemaal niet zoveel nodig: niet veel voeding, maar ook zeker niet veel zon.
  • Kamille: Kun je heel goed in de schaduw laten groeien.
  • Kropsla: Kan op plekken staan waar halfschaduw is. Zon is goed voor deze plant, want dan groeit hij goed, maar zorg ervoor dat hij geen fel, direct zon vangt, want dan schiet hij te snel door.
  • Worteltjes, radijsjes en bieten: Zullen veel sneller te oogsten zijn als er minimaal 4 uur zon op staat. Mocht je er maar 3 uur zon op hebben staan, wees dan niet getreurd.
  • Dopbonen en droogbonen kweken en erwtjes: Kunnen ook zeker groeien op een plek waar minder zon schijnt, maar 5 uur zon zorgt ervoor dat je meer oogst hebt.

Hier is een andere lijst met groenten en hun voorkeur voor zonlicht:

  • Halfschaduw (4-6 uur zon):
    • Aardappel
    • Asperges
    • Bieten
    • Bloemkool
    • Bonen
    • Broccoli
    • Erwten
    • Komkommer
    • Kool
    • Rabarber
    • Radijsjes
    • Rapen
    • Rucola
    • Spruiten
    • Wortel
    • Zoete aardappel
  • Schaduw (minder dan 4 uur zon):
    • Lente-ui
    • Slasoorten
    • Babyleaf (van sla, spinazie, rucola, biet, snijbiet of mosterdblad)

Beste groenten om te kweken in diepe schaduw en halfschaduw: Alle groenten die ook in de ‘diepe schaduw’ groeien, plus bladgroenten zoals snijbiet, spinazie en boerenkool. Pluksla en saladebladeren zoals rucola zaaien.

Sommige van deze groentesoorten zijn uitermate geschikt om de hoogte mee in te gaan, zoals klimcourgette en stoksnijbonen.

Denk ook aan de volgende kruiden:

  • Maggiplant (lavas)
  • Citroenmelisse
  • Munt
  • Bieslook
  • Peterselie

Door slim te kiezen, kun je zelfs in een schaduwrijke tuin een succesvolle en diverse moestuin creëren.

Tips voor Tuinieren in de Schaduw

  • Houd rekening met de verminderde groei: Planten in de schaduw groeien langzamer.
  • Zaai of plant niet te dicht op elkaar: Zorg dat er voldoende licht tussen de planten kan komen.
  • Minder water geven: Planten in de schaduw hebben minder water nodig.

Wintergroenten

Ook in de winter kan je heel wat eigen gekweekte groenten oogsten. Veel soorten kool, wortelgroenten en sommige soorten sla houden van de koele temperaturen en smaken soms zelfs beter door de ijzige vriestemperaturen.

De reden hiervoor : in sommige planten activeert vorst metabolische processen die zetmeel omzetten in suiker. Ook continue kou zonder vorst draagt bij aan de heerlijke smaak. Doordat de stofwisseling van de plant vertraagt, kunnen suikers en geurstoffen steeds vaker worden opgeslagen in bieten, knollen en bladeren en worden ze niet verder verwerkt door de plant.

Ook in de winter kan je bijvoorbeeld boerenkool, spruitjes, schorseneren en raap oogsten.

Veldsla en winterkers kunnen ook in september of oktober worden gezaaid en in hetzelfde jaar worden geoogst.

We hebben voor jou enkele suggesties opgelijst, namelijk wintergroenten die je in september of oktober in je groentetuin of je moestuinbak kan laten groeien.

"Wintergroenten" zijn winterharde groenten zoals kool, knol- en wortelgroenten, maar ook wintersalades die ook in het koude seizoen kunnen worden gekweekt en gedeeltelijk kunnen worden geoogst.

Hieronder vind je een selectie heerlijke wintergroenten die we voor jou hebben opgelijst :

  • Knol- en wortelgewassen
    • Witte kool
    • Schorseneer
    • Rode kool
    • Spruitkool
    • Savooi
    • Koolraap
    • Wortel
    • Pastinaak
    • Selder
    • Knoflook
    • Prei
    • Broccoli
  • Bladgroenten
    • Raap
    • Veldsla
    • Winterpostelein
    • Rucola
    • Spinazie
    • Andijvie
    • Cichorei
    • Snijbiet
    • Winterkers
    • Lievevrouwebedstro
    • Boerenkool

Combinatieteelt

Waar je goed op moet letten bij combinatieteelt is de omvang van de groente. Heb je een groente die veel zon nodig heeft, zet hem dan niet in de schaduw van een hoge/grote groente. Sommige groenten, zoals spinazie hebben niet zo veel licht nodig.

Iedere groente heeft zijn eigen voorkeur qua voedingsstoffen. De een houdt juist van lekker veel stikstof, de ander is dol op kalium. Het is dus verstandig om groenten bij elkaar te zetten die ongeveer dezelfde wensen hebben qua bemesting.

Van sommige beestjes, zoals luis, de witte koolvlieg en de uienvlieg kun je veel last hebben. Andere beestjes, zoals bijen en vlinders zijn juist welkom. Wortel houdt de uienvlieg op afstand en ui jaagt de wortelvlieg weg. Goudsbloem trekt bijen aan.

Bij combinatieteelt, kweek je dus verschillende gewassen vlak naast elkaar of door elkaar.

Er zijn verschillende redenen waarom sommige groentes goede buren zijn en andere juist slechte in de combinatieteelt.

labels:

Zie ook: