Koken tijdens het kamperen is een onmisbaar onderdeel van je avontuur. Met het juiste kooktoestel wordt dit makkelijker én leuker. Maar hoe kies je nu precies welke brander je nodig hebt?

Verschillende soorten kooktoestellen

Grofweg onderscheiden we drie types kooktoestellen:

  • Branders met een schroefsysteem
  • Branders met een slang
  • Stellen

Verder is een belangrijk verschil welk type brandstof je gebruikt: gas of multifuel. Hier vertellen we later meer over. Branders met een schroefsysteem: dit type brander is een kooksysteem dat lichtgewicht en makkelijk in gebruik is. Een brander met indraaisysteem sluit je altijd aan op een gasblikje.

Branders met een slang: vaak zijn dit multifuelbranders die je met een slang aansluit op de brandstof. Er bestaan echter ook gasbrandertjes met een slangaansluiting.

Kooktoestellen met meerdere pitjes: deze kookstellen zijn vaak voorzien van meerdere pitjes en zijn erg geschikt voor koken op de camping. Je kunt verschillende pannen tegelijkertijd gebruiken en het is bovendien laag in onderhoud.

De juiste brandstof kiezen

Welke brandstof je het beste kunt gebruiken, hangt dus deels af van het type brander dat je hebt. Een gasbrander werkt alleen op gas, terwijl een spiritusbrander alleen functioneert met spiritus.

Multifuel is eigenlijk een verzamelnaam voor verschillende brandstoffen. Je kunt benzine of diesel gebruiken voor een multifuelbrander, maar bijvoorbeeld ook kerosine, petroleum of lampolie.

Wil je graag een brander die je altijd kunt gebruiken, ongeacht welke brandstof je binnen handbereik hebt? Dan kun je kiezen voor een toestel dat zowel op gas als vloeibare brandstof werkt. Een voorbeeld hiervan is de MSR Whisperlite Universal.

Factoren om rekening mee te houden bij de aanschaf

Naast de verschillende branders en brandstoffen waar je uit kunt kiezen, zijn er ook nog een aantal andere factoren die meespelen bij het kiezen.

  • Gewicht en grootte: Als je jouw kooksysteem in je rugzak draagt tijdens een trekking of in je fietstas moet meenemen, wil je het liefste een kleine en lichte brander.
  • Beschikbaarheid van brandstof: In sommige delen van de wereld is niet elke brandstof even goed beschikbaar. Met een brander op multifuel of vloeibare brandstof zoals diesel of benzine zit je altijd wel goed. Ook met een spiritusbrander kom je met brandalcohol goed weg, wat ook op de meeste plekken wel te krijgen is. Gas is in sommige gebieden minder goed te verkrijgen.
  • Hoogte: Als je jouw brandertje op grote hoogtes gaat gebruiken, is het goed om te realiseren dat gas wat vermogen verliest. Dit geldt echter alleen in hooggebergte buiten Europa. In zulke gevallen kun je beter voor benzine of diesel kiezen.
  • Vermogen: Het vermogen is af te lezen aan het aantal Watt dat een kooktoestel produceert. Hoe lager de wattage, hoe langer het duurt voordat water kookt, maar hoe minder brandstof je verbruikt. Met een hoger vermogen kookt je water dus sneller maar is je brandstof ook sneller op.

Gasverbruik

Afhankelijk van het materiaal van de pot cq pan en of de pot een flux ring heeft, verbruik je ongeveer 7-8,5 gram gas per halve liter water. Ervan uitgaande dat je een windschermpje gebruikt.

Als op-gas-koken voor jou een blijvertje wordt, dan is het verbruik van de Jetboil Sol Ti veel efficiënter. Die verbruikt 4-4,5 gram om een halve liter water aan de kook te krijgen. En dat is bijna 2x zo efficiënt als een OmniLite.

Campingbrander versus Trektochtbrander

Lekker een campingpotje bereiden of even snel wat eten, afhankelijk van je gasbrander kan je allerlei gerechten maken. Maar de branders die ik gebruik op de camping of in de camper, zijn niet te vergelijken met mijn brander voor tijdens een trektocht.

Toch gaan we in dit artikel beide branders met elkaar vergelijken. Wat zijn de voordelen en wat zijn de nadelen? En welke brander is geschikt voor jouw kampeeravontuur of hike?

De 3 beste 1 pits branders voor kamperen:

  • Campingaz Camp Bistro 3
  • Campingaz Super Carena brander
  • Primus Kinjia stove / Primus Moja Stove

De 3 beste branders voor trektochten:

  • Jetboil Flash
  • MSR Pocket Rocket 2 Stove
  • Primus Firestick Stove

Bij het kamperen maakt het vaak niet uit hoe groot een brander is. Zo kan je hem gemakkelijk kwijt achter in je auto of in een kratje. Hij mag dus best wat groter en zwaarder zijn. Vaak brengt dat voordelen met zich mee zoals: een betere stabiliteit en de gasbrander is vaak beter waardoor je functioneler kan koken.

Bij een gasbrander voor trektochten wordt er natuurlijk gekeken naar het gewicht. Het moet zo compact mogelijk, want iedere gram moet je meetillen op je rug. Daarom zijn er branders gemaakt zoals een compact 2-1 systeem als Jetboil of minibrandertje zoals de MSR-Pocket Rocket 2 Stove.

Eenvoud is belangrijk voor trektochten

Eenvoud, dat is eigenlijk het codewoord wanneer je een trektocht gaat maken. Van slaapmatje tot brander. Alles moet zo eenvoudig mogelijk zijn. De brander voor een trektocht is compact en licht van gewicht. De maaltijden die je klaarmaakt, zullen geen culinaire hoogstandjes zijn.

De campingbrander is gemaakt om stabiel te zijn. Zo zitten er metalen poten aan vast waardoor die stevig op de grond kan staan. Daarnaast is het oppervlak ook stabiel en heb je zelfs opstaande randen die wind tegen kunnen houden.

Een trektochtbrander is ontworpen om zo licht mogelijk te zijn. Er wordt dus bezuinigd op allerlei onderdelen. Hierdoor is de stabiliteit vaak ook minder. Zo heb ik weleens gehad dat het water begon te koken, waardoor het pannetje iets bewoog. Hierdoor viel de volledige inhoud van mijn pannetje om. Je kan dus maar beter letten op welke ondergrond je hem neerzet.

Brandstof voor kamperen versus trektochten

Bij een brander voor het kamperen kan je vaak gebruikmaken tussen verschillende brandstoffen: propaan, butaan, lpg of zelfs benzine. Je hebt hiervoor verschillende navulbare flessen die je kan gebruiken. Het is soms wel goed zoeken naar de juiste aansluiting of de juiste flessen wanneer je in het buitenland bent. Vooral voor de Campingaz kan dit nog weleens voor problemen zorgen.

Voor de meeste gasbranders voor trektochten heb je een gasfles nodig met schroefsysteem. Deze gasflessen zijn bijna in alle landen wel te koop. Maar toch ben je erg gebonden aan dit ene systeem.

Prijs en stabiliteit

Over het algemeen zijn de branders voor het kamperen een stuk duurder. Dit komt doordat ze zwaarder, krachtiger, efficiënter en stabieler zijn.

In de meeste gevallen zijn brandertjes voor trektochten een stuk goedkoper.

Tips en tricks voor kooktoestellen en branders

Hieronder volgen enkele directe tips en adviezen voor het gebruik van kooktoestellen en branders:

  • Gebruik een windscherm: Wind zorgt ervoor dat de vlam van je kooktoestel of brander niet goed blijft branden. Om de vlam te beschermen en een hoop gedoe te voorkomen, kan je het beste gebruik maken van een kookwindscherm. Op die manier verbruik je ook minder brandstof.
  • Controleer de ondergrond: Voordat je begint met koken of de ondergrond goed vlak is. Een vlakke en stevige ondergrond is belangrijk om veilig te kunnen koken.
  • Zet je gasfles niet in de zon: Gas is brandbaar en daarom moet je zorgvuldig omgaan met je gasflesjes. Zet deze zo min mogelijk in de hete zon en vermijd ook de extreem koude temperaturen. Demonteer de gasfles van de brander wanneer je hem niet gebruikt en zet hem vervolgens rechtop weg. Tijdens het vervoeren is het aan te raden om hem goed vast te zetten.
  • Maak je kooktoestel of brander goed schoon: Het is belangrijk om je kooktoestel of brander na gebruik goed schoon te maken. Zo heb je er langer plezier van en hoef je minder snel te kijken naar een nieuwe. Voor een kooktoestel en gasbrander (ook voor de brandstofpomp) kan je eenvoudig een doekje gebruiken. De gaspitten van een kooktoestel zou je kunnen laten weken in een sopje en vervolgens schoonschrobben met een schuursponsje. Stop je gaspitten nooit in de vaatwasser. Bij een benzinebrander kan je alle vettigheid verwijderen door hem te laten branden op Coleman fuel.
  • Gebruik campingpannen: Campingpannen zijn een stuk dunner en lichter van gewicht dat je pannen thuis. Het voordeel daarvan is dat het eten wat je bereid een stuk sneller warm wordt en je ze makkelijker mee kan nemen.

Periode tips

  • Controleer de inhoud van je gasfles: Voordat je op vakantie gaat, is het slim om te kijken hoeveel gas er nog in je gasfles zit. Op de gasfles staat aangegeven hoeveel kilo de fles weegt wanneer hij helemaal leeg is. Na het wegen van de fles kan je dus bepalen hoeveel kilo gas er nog in zit. Er zweeft ook zand in de gasfles. Als je fles helemaal leeg is, zal je dit over de bodem van de fles horen schuiven.
  • Vul je gasfles nooit zelf bij: Gas is een gevaarlijke brandstof en het bijvullen van een gasfles vraagt om de nodige expertise. Doe dit dus nooit zelf en breng de fles naar een specialist om hem om te ruilen of te laten bijvullen.
  • Vervang je gasslang op tijd: De gasslangen voor kooktoestellen gaan gemiddeld 5 tot 10 jaar mee. De leeftijd van jouw gasslang staat weergegeven op de slang zelf. Wanneer je deze niet op tijd vervangt, heb je kans dat er scheurtjes ontstaan door uitdroging. Dit maakt de slang onveilig en dat wil je natuurlijk niet. Controleer daarom regelmatig of jij nog veilig kan koken. Extra verstandig is het ook om bij het vervangen van je gasslang ook de gasdrukregelaar te vervangen. Zo ben je er weer helemaal klaar voor.
  • Bewaar een aansteker bij je kooktoestel: Een aansteker is een product dat je snel vergeet en je komt er pas achter op het moment dat je net wil beginnen met koken.
  • Bewaar de gasfles los van je kooktoestel of brander: Bewaar het gasblikje of gasfles altijd los van de brander en het liefst op een goed geventileerde en koele plek. Gas is zwaarder dan lucht en bij een lek ontstaat een gevaarlijke gasophoping. Zet een gasfles daarom nooit in de kelder en draai de gaskraan goed dicht. Voor je kooktoestel zijn er speciale opbergtassen.
  • Bewaar kampeerspullen schoon en droog: Dat advies geldt voor het opbergen van veel spullen en dus ook voor je kooktoestel/gasbrander en gasfles. Voorkom daarbij grote temperatuur verschillen. Zowel een temperatuur ver onder nul als extreme hitte zijn niet goed voor een gastank. Laat hem daarom nooit in de zon staan.

10 praktische tips voor koken op de camping

  1. Begin bij de basis, kies een kooktoestel dat bij jou past.
  2. Als je gaat koken op een kooktoestel heb je natuurlijk de juiste pannen nodig. Speciaal voor kampeerders zijn er compacte campingpannen: licht, stapelbaar en ruimtebesparend.
  3. Een campingkeuken zorgt voor stabiliteit en opbergruimte. Van basic kast tot super luxe: er is voor iedere kampeerder een passende campingkeuken.
  4. Ga je koken op gas? Zoek dan een plekje uit de wind. Wind kan er namelijk voor zorgen dat koken helemaal niet lukt omdat de vlam niet aan blijft. Je kunt ook een extra windscherm meenemen.
  5. Check voor je vakantie altijd even of er nog genoeg gas in je gasfles zit.
  6. Let er op dat je een gasfles altijd rechtop vervoert. Dit is de meest veilige manier.
  7. Neem basisproducten mee zoals kruiden en olie, en koop de rest in de lokale supermarkt of campingwinkel. Zo ontdek je nieuwe smaken, producten en houd je je voorraadkast of koelbox overzichtelijk.
  8. Neem dan een geschikte koelbox mee, bijvoorbeeld een compressor koelbox. Deze koelbox koelt altijd goed, ook al is het buiten 30 graden.
  9. Kies daarom voor eenvoudige éénpansgerechten of makkelijke barbecue-ideeën. Minder afwas, meer genieten!
  10. Kook lekker samen of ga gezellig barbecueën met de campingburen. Geniet vooral van je vakantie en laat je verrassen door deze andere manier van koken.

Koken op de camping: extra tips

  • Lichtgewicht en compacte kooktoestellen: Ideaal. Denk aan een draagbaar gasstel of een compacte houtkachel.
  • Multifunctionele pan: Kies voor een lichte pan die zowel voor koken als bakken geschikt is.
  • Accessoires: Een lichte snijplank, opvouwbare wasbakken en een goede set spatels, opscheplepels en een scherp mes.
  • Organisatie: Gebruik opbergdozen en tassen om je kookgerei, brandstof en ingrediënten netjes en toegankelijk te houden.
  • Eenvoudige gerechten: Kies voor eenvoudige, voedzame gerechten die weinig voorbereidingstijd en kookgerei vereisen. Denk aan maaltijden zoals pasta, roerbakgerechten en soepen.
  • Veiligheid: Zorg ervoor dat je kooktoestel op een stabiele, vlakke ondergrond staat en houd het uit de buurt van brandbare materialen. Gebruik altijd de juiste gasfles en volg de instructies van de fabrikant.
  • Hygiëne: Maak je kookuitrusting na elke maaltijd grondig schoon met warm water en biologisch afbreekbare zeep.
  • Betrek kinderen: Laat ze bijvoorbeeld helpen met het wassen van groenten, het roeren in de pan of het versieren van hun eigen pizza. Zorg ervoor dat het kooktoestel buiten hun bereik staat en leg uit waarom ze uit de buurt van het vuur moeten blijven.
  • Regenachtig weer: Zorg voor een goede tarp of luifel waaronder je droog kunt koken.
  • Warm weer: Salades, koude wraps en vers fruit zijn perfect voor warme dagen. Gebruik een koelbox om bederfelijke waren vers te houden en probeer het koken tijdens de heetste uren van de dag te vermijden.
  • Winderig gebied: Gebruik een windscherm rond je kooktoestel om de vlam stabiel te houden. Plaats je kooktoestel op een beschutte plek, zoals achter een rots of bosjes.

Kookgerei checklist

Hier is een kleine checklist voor kookgerei, die natuurlijk niet sluitend is. Er is altijd wel een reden om juist iets wel of iets niet mee te nemen.

  • Brander
  • Pannen
  • Mokken
  • Lepels
  • Zakmessen
  • Aansteker

Recepten voor onderweg

Voor elk moment van de dag hebben we een smaakvol recept dat je in een handomdraai bereidt op je Jetboil-brander.

Koffie

  1. Breng 300 ml water aan de kook en voeg de gemalen koffie toe.
  2. Roer voorzichtig om de koffie goed te mengen.
  3. Als de koffie klaar is, druk de coffeepress langzaam naar beneden om het koffiedik op te vangen.
  4. Schenk de versgezette koffie in de havermoutverpakking.
  5. Roer en laat vijf minuten staan.

Noedels

  1. Kook het water en voeg de noedels toe.
  2. Giet de noedels af, maar laat een beetje van het water over voor de saus.

Gebakken bacon met ei

  1. Breng 500 ml water aan de kook.
  2. Verhit de bacon met twee eetlepels olijfolie in de pan.
  3. Doe het eimengsel erbij.
  4. Voeg zout en peper toe naar smaak.
  5. Wat geraspte kaas erbij maakt het af.

Veiligheid bij koken in de tent

Koken 'in de tent' wil zeggen, tussen buiten en binnentent, met nog ruimte voor stoomlucht ed. naar buiten, door buitententflap naar buiten vast te zetten of evt. alleen de rits van onderen iets dicht, bv. bij regen. 'in de tent' koken vond ik in het begin wel eng, in verband met evt. brand, maar ik maak altijd stoofpotjes, even het gas hoog en goed in de gaten houden en als het dan kookt kan het langzaam garen en heb je slechts een kleine 'vlam'. Ik houd het dan nog steeds wel continu in de gaten, maar ondertussen relax ik alvast in de tent of maak het klaar voor de overnachting ed. maar heb zo geen last van evt. wind ed. Het bevalt me prima; ik kan er zelf meestal 11-15 x mee koken, na een keer of 5-10 koken ga ik alvast op zoek naar een nieuw kannetje, zodat ik altijd op tijd een nieuwe heb.

Toch wil ik mijn waarschuwing over koolmonoxide bij koken in de tent herhalen.

Gasblikjes recyclen

Is je gasblikje leeg? Controleer of het blikje echt leeg is. Twijfel je of het blikje leeg is? In de meeste gevallen kunnen lege gasblikjes van metaal gerecycled worden. Gooi lege gasblikjes nooit in de vuilnisbak!

labels: #Koken

Zie ook: