Door de tijd heen heb ik ervaren dat, hoewel deze tekst heftig is en een werkelijkheid laat zien die ons soms wanhopig kan maken, deze tekst juist ook een troost is. Sterker nog, deze tekst heeft mij al heel vaak geholpen om alles in het juiste perspectief te zien.
We zien om ons heen wat gebeuren. De hele wereld lijkt wel een brandhaard en hoe vaak is het al voorgekomen dat jij pijn werd aangedaan door mensen, hoe vaak zien we het gebeuren dat machten in deze wereld de overhand nemen. En wat maakt deze tekst het dan duidelijk hoe het echt is.
Dat is een bemoediging, maar dat is ook iets waardoor we naar mensen kunnen blijven kijken en met mensen kunnen blijven omgaan. Niet dat we daarmee alles goed mogen praten, want ieder mens heeft de volle verantwoordelijkheid voor zijn daden, maar het maakt wel heel erg duidelijk wat er achter de werkelijkheid zich echt afspeelt. We hebben uiteindelijk en vooral namelijk niet de strijd tegen vlees en bloed.
In alle strijd die we zien en ervaren zijn de mensen die het uitvoeren uiteindelijk niet de volle werkelijkheid. Dat is uiteindelijk wat de werkelijkheid is die achter alles op deze wereld aan oorlog en strijd aanwezig is. Wij leven midden in de oorlog en hebben de strijd tegen de machten in de hemelse gewesten.
Als je Paulus goed leest blijkt de Bijbel uit te gaan van drie hemelen. De derde hemel is de plaats waar Gods troon is en waar Paulus dingen hoorde die al zijn verstand te boven ging. En de eerste hemel is de lucht om ons heen. Daartussen zit nog de tweede hemel en dat is de plaats waar de strijd zich afspeelt tussen de engelen en de demonen.
Het blijkt ook dat de strijd die gevoerd wordt door het koninkrijk van satan, dat die strijd behoorlijk gestructureerd is. De demonen die daar de strijd voeren zijn in verschillende klassen ingedeeld. Er zit een duidelijk hiërarchie in.
En Paulus gebruikt daarvoor de termen van de machtsstructuur van aardse machten. Er blijkt dus een verdeling te zijn tussen al die demonen en elk heeft een bepaald gebied toegewezen gekregen en hogere demonen heersen over lagere demonen. En deze tweede hemel is een geestelijke werkelijkheid die onze stoffelijke, fysieke werkelijkheid raak. En wij leven volop in die strijd.
Als we dat meer en meer beseffen dan beseffen we ook dat de strijd waarin wij als gelovigen staan, niet zomaar een spel is. Dit is bittere en keiharde realiteit. En dit is de strijd waar wij mee te maken hebben. Dit is de strijd waarom de wereld in brand staat. Satan wil alles kapot maken wat kapot moet.
De Geestelijke Strijd
De Bijbel spreekt over geestelijke strijd als een reëel onderdeel van het christelijk leven. Gods volk wordt in het Nieuwe Testament op veel verschillende manieren beschreven. Het laatste beeld dat gebruikt wordt in deze brief is dat van een leger. Dit leger heeft zich toegewijd om een wereldwijde oorlog uit te vechten, een conflict dat invloed heeft op ieder stukje van de aarde. Sterker nog, het woord ‘wereldwijd’ doet eigenlijk geen recht aan de omvang van deze strijd. Ze omvat namelijk niet alleen de aarde, maar reikt zelfs tot in de hemel. Een beter bijvoeglijk naamwoord zou daarom zijn ‘universeel’ of ‘allesomvattend’. Dit conflict omspant het hele geschapen universum.
Paulus gaat er in dit Bijbelgedeelte gewoon van uit dat wij als christenen te maken hebben met een oorlog, dat we daarvoor geschikte uitrusting nodig hebben, en dat onze tegenstander de duivel zelf is.
Om beter te kunnen begrijpen wat Paulus hier zegt over geestelijke strijd, wil ik je graag als aanvulling de ‘Prince-vertaling’ geven. De frase personen-met-lichamen heb ik geleend uit The Living Bible, die hier de satanische krachten beschrijft als personen zonder lichamen. Ik denk dat deze beschrijving ons een fundamenteel en belangrijk inzicht verschaft. We zijn betrokken bij een worsteling, maar we worstelen met wezens die geen lichaam hebben. Het zijn geen menselijke wezens; ze zijn niet van vlees en bloed, zoals wij.
Deze passage laat ons zien dat het koninkrijk van satan goed georganiseerd is. Zijn koninkrijk heeft heersers die elk een specifiek gebied beheren. Onder elk van deze heersers staan weer sub-heersers, die verantwoordelijkheid dragen voor subgebieden in dat koninkrijk. Ik gebruik vervolgens opzettelijk het woord overheersers in een vertaling vanuit het Grieks, omdat het zo’n sterk woord is. Ik heb het ook gekozen omdat God nooit iemand overheerst. Als je ooit overheersing tegenkomt, dan kun je er zeker van zijn dat er demonische invloed werkzaam is.
De ambitie van satan daarentegen, is om de hele wereld te overheersen. Hij is niet tevreden als hij slechts een klein deel van de mensheid overheerst. Hij is vastbesloten om met zijn koninkrijk van duisternis over de héle wereld te heersen. Volgens deze tekst staan er dus grote legers van satanische wezens - personen zonder lichamen - opgesteld in de geestelijke strijd tegen ons. Het is belangrijk dat we ons hiervan bewust zijn, vind je ook niet?
Als we het karakter en de omvang van de krachten tegenover ons werkelijk begrijpen, zal dit onze kijk op dingen veranderen en bijsturen en onze leefstijl radicaal omgooien. Want onze worsteling is niet tegen personen-met-lichamen, maar tegen heersers met autoriteit over verschillende gebieden en in aflopende rangorde, tegen de overheersers van de wereld van de huidige duisternis, tegen geestelijke legers van het kwaad in de hemelse gewesten.
Welke vertaling je ook kiest, het is duidelijk dat wij als christenen verwikkeld zijn in een gigantisch gevecht, dat we met ons verstand niet kunnen bevatten. Ook blijkt dat deze geestelijke strijd geldt voor alle christenen, dus niet alleen voor een groep zendelingen, voorgangers of evangelisten.
Met andere woorden, we hoeven alleen maar in de kerk te zitten en psalmen te zingen. Laten we het woord ‘worsteling’ eens nader bekijken. Worstelen is één van de meest intensieve vormen van conflict tussen twee personen. Ieder lichaamsdeel is erbij betrokken, en heel veel oefening, techniek en tactiek is nodig om te kunnen winnen. Het is een totale strijd.
Verder is opmerkelijk dat vrijwel alle vertalingen benadrukken dat het hoofdkwartier van satans koninkrijk gevestigd is in de hemelse gewesten. In dat koninkrijk bestaan verschillende gebieden en niveaus van gezag. Het feit dat satan aan het hoofd staat van een goed georganiseerd koninkrijk, verbaast sommige mensen. Toch geeft de Bijbel hier duidelijke aanwijzingen voor.
Jezus’ uitspraak schept ten eerste ruimte voor de veronderstelling dat satan een koninkrijk heeft, en ten tweede dat het niet een ‘verdeeld koninkrijk’ is, maar goed georganiseerd. Ten derde blijkt uit deze tekst dat dit koninkrijk nog steeds bestaat en nog niet omvergeworpen is.
Jezus heeft het hier over een ander koninkrijk dan het Koninkrijk van God. Sterker nog, Hij beschrijft een moment waarop de strijd tussen deze twee koninkrijken zichtbaar wordt. Hij zegt: ‘Als Ik demonen uitdrijf door de Geest van God, dan weet je dat het Koninkrijk van God gekomen is.’ Dit betekent dat de bediening van het uitdrijven van demonen de machten van satans koninkrijk zichtbaar maakt, maar direct ook de superioriteit van Gods Koninkrijk laat zien. De demonen worden immers uitgedreven op het gezag van het Koninkrijk van God.
Hier zien we dus opnieuw de twee koninkrijken: het koninkrijk van licht dat ons erfdeel is, maar ook het domein van de duisternis. Het woord dat vertaald is met macht (domein) is het Griekse woord exusia, wat ‘autoriteit’ betekent. Met andere woorden, of we het nu leuk vinden of niet, satan heeft autoriteit. Hij is de heerser van een rijk dat door de Bijbel erkend wordt.
Het gebed gaat er vanuit dat God ons leven leidt. Want het bid: ‘leid ons, maar niet in verzoeking’. Achter deze bede zit dus een diep besef van afhankelijkheid. Dat God als Hemelse Vader het leven van zijn kinderen leidt.
En wat wil leiding hier zeggen? Denkt Jezus hier aan het plan dat God met ieder van ons heeft? Gaat het om Zijn leiding in ons leven bij het maken van keuzes? Waar je soms om bidt dat God licht geeft over de weg die je moet gaan.
Ik sluit het niet uit, maar ik denk dat Jezus hier vooral denkt aan wat Hij in de bergrede eerder al heeft onderwezen. Jezus stuurt zijn discipelen op pad om vredestichters te zijn, om zout van de aarde en licht van de wereld te zijn. Gods leiding heeft vooral hiermee te maken, dat Hij de volgelingen van Jezus kracht geeft en moed om van Hem te getuigen, en in deze wereld, in oorlogstijd, te leven volgens de principes van het Koninkrijk. Zijn leiding heeft met het volgen van Jezus te maken, met het wandelen in de dingen die God voor hen heeft bereid.
De geestelijke strijd wordt gestreden met geestelijke wapens. Satans belangrijkste wapen is schuld. Daarom klaagt hij ons dag en nacht aan voor God. Hij herinnert God aan alle zonden die we begaan hebben. Zijn doel is voortdurend onze schuld te benadrukken. Als we inderdaad schuldig zijn, dan hebben we geen macht over hem en geen recht om zijn plaats in de hemel in te nemen.
Onze overwinning komt alleen als we gebruik maken van het allerkrachtigste wapen dat God ons ter beschikking gesteld heeft: het bloed van het Lam en het woord van onze getuigenis. Als we persoonlijk getuigen wat het bloed van Jezus voor ons doet, dan kunnen we al het goeds opeisen dat God voor ons heeft bewerkt door het offer van Jezus aan het Kruis.
De Wapenrusting van God
We krijgen in de brief van Paulus te horen dat we 6 dingen moeten doen om voorbereid te zijn en de listen (Engels: wiles) van de duivel te weerstaan. Het grootste deel van de strijd is daarom verdedigend. Het meeste genoemde wapentuig wordt niet zozeer gebruikt om aan te vallen.
Het allereerste wat we nodig hebben, volgens Paulus, is de waarheid. Dat is onze belangrijkste bescherming tegen bedrog. Je kent misschien de uitdrukking dat in oorlog de waarheid het eerste slachtoffer is. Het komt van Aeschylus, een Griekse schrijver van tragedies. Als christenen moeten we hernieuwde aandacht besteden aan de waarheid. Dat geldt voor de waarheid van het evangelie, maar eigenlijk voor alle soorten waarheid. Het volstaat simpelweg niet om alleen maar te herhalen wat iemand anders heeft gezegd. Dit kan meer schade aanrichten dan we denken.
Het borstharnas van gerechtigheid. Dit betekent dat we ons moeten verzetten tegen alle pogingen om ons iets onrechtvaardigs of wreeds te doen of steunen. Zelfs als het wordt gedaan of voorgesteld door een partij die we in het verleden altijd hebben gesteund, of die beweert dat het alleen om verdediging gaat. Als we dit borstharnas niet zouden hebben, zou ons hart onbeschermd zijn. Het zou koud en onverschillig worden. Als dat gebeurt, geven we er niet langer om of kinderen en burgers worden gedood. Het is allemaal voor de goede zaak, zo vertellen ze ons of vertellen we onszelf.
De schoenen die je klaar maken om het evangelie van vrede te verkondigen. Dit is alles wat je nodig hebt om ervan overtuigd te zijn dat vrede de enige oplossing is voor de wereld. En om die boodschap dan ook te verkondigen. Laten we ons niet laten verleiden door het dwaze idee dat vrede alleen kan komen door de wapens op te nemen of één kant van het conflict te steunen. Vrede zal alleen komen door vrede. Laten we er dus voor zorgen dat we daar grondig van overtuigd zijn, zodat we het kunnen verkondigen. Christus is ons voorbeeld.
Het schild van het geloof is bedoeld om de vurige pijlen van de boze te stoppen. Als christenen kunnen we extra aanvallen verwachten, want bij onze belijdenis of vormsel hebben we letterlijk “Satan en al zijn werken en wegen afgezworen”. De duivel houdt daar niet van. Het is desertie. Dus, vergelijkbaar met wat hij bij Jezus deed, zal hij ons ook een moeilijke tijd bezorgen. Hij zal proberen ons te ontmoedigen om op te komen voor rechtvaardigheid en waarheid, voor moraliteit en wederzijds respect.
De helm van verlossing is wat onze geest beschermt. Hoe werkt dat? Zelfs als we sceptisch zijn, kan de loutere herhaling van leugens en propaganda mensen nog steeds murw maken. We kunnen gewend raken aan onwaarheid en verzetten ons dan niet langer. Wanneer we gered zijn van de gevolgen van de zonde, zullen we niet langer flagrante leugens tolereren en ernaar blijven luisteren. We zullen snel de verdraaiingen, de zelfrechtvaardiging, de hypocrisie, de schone schijn, de tegenstrijdigheden en de veranderende verhalen opmerken. Hopelijk ook die van onszelf.
Het zwaard van de Geest. Dat is het enige echte wapen in de lijst, voor aanval in plaats van verdediging. Het onderstreept dat we niet alleen slachtoffers zijn, maar daadwerkelijk kunnen vechten. Aangezien we in een geestelijke strijd verwikkeld zijn, vechten we niet tegen mensen, maar tegen ideeën en verleidingen.
Al deze dingen samen worden de wapenrusting van God genoemd. Maar we hebben ook Zijn kracht nodig ter bescherming. Met andere woorden, zoek het niet op de verkeerde plaats. Onze vastberadenheid en wilskracht zullen niet genoeg zijn.
Wanneer een leger op expeditie is in vijandelijk gebied, is het ergste wat hen kan overkomen dat ze worden afgesneden van hun bevoorrading. Als de soldaten zwak worden door honger en dorst, maken ze geen kans. Wat hun wapenrusting of andere uitrusting ook is, ze kunnen de overwinning vergeten.
Christus eten betekent dat Hij dagelijks ons geestelijk voedsel wordt, dat wij Hem in ons leven en ons wezen opnemen, zoals Hij ons heeft opgenomen. Ieder zal dat misschien op zijn of haar eigen manier doen, maar hopelijk wel even serieus. Zoals fysiek voedsel onze fysieke cellen onderhoudt, zo zal Christus onze geestelijke cellen voeden. Dit zal ook gevolgen hebben voor wie we denken dat we zijn, voor onze identiteit.
labels: #Vlees
