Zoethout is bijzonder hout, maar welke plant produceert zulke zoete stokjes?

De Zoethoutplant

Zoethout komt van de plant met de Latijnse naam Glycyrrhiza glabra. Zoethout (Glycyrrhiza glabra) komt verrassend genoeg uit de erwtenfamilie. Dit is een vaste plant uit de vlinderbloemenfamilie. De plant wordt ongeveer een meter hoog en bloeit vanaf het later voorjaar met typische vlinderbloemen met een licht paars-blauwe kleur die in trossen staan. Hij heeft paarsblauwe bloemen en speervormige bladeren.

Het Gebruikte Deel: De Wortelstok

De gedroogde wortels van deze plant die meterslang kunnen groeien, zijn het zoethout dat wij kennen. Zoethout is in de handel de aanduiding voor korte stukjes van de wortelstok van Glycyrrhiza glabra. De wortels van zoethout zijn dik en houtig, en de plant kan zich hiermee ondergronds behoorlijk uitbreiden.

Teelt en Oogst van Zoethout

Zoethout wordt vooral in het zuidoosten van Europa geteeld en zijn de stukjes wortel van deze kleinblijvende, winterharde struik. Zoethoutzaden kunnen worden gezaaid in het voorjaar (onder glas) en gedurende het eerste jaar binnen worden gekweekt. Plant de jonge planten na ijsheiligen. Kies een plek in goed bemeste, vochtige maar goed waterdoorlatende grond in de volle zon of halfschaduw. Het is een gemakkelijke plant met lichtpaarse bloemen die van een zonnige standplaats houdt.

De plant wordt maximaal een meter hoog en kan zich via de wortelstokken gemakkelijk verspreiden door de tuin. Om dit te voorkomen, kunt u zoethout het beste in een kuip of pot houden.

Met zoethout heb je geduld nodig, want je kunt de wortels pas na 3 tot 4 jaar oogsten. Na 3 jaar kunt u in de herfst de wortels van de plant oogsten, waarbij u genoeg wortels moet laten zitten als u de plant in het voorjaar weer uit wilt laten groeien. Graaf de hele plant met kroon (het centrum waaruit de stengels en wortels groeien) in het najaar uit. Snijd de wortels af, maak ze schoon, verdeel ze in stukken van ongeveer 15 centimeter lang en droog ze voor later gebruik. Plant het kroon-gedeelte dat overblijft in een pot met vochtige compost en laat deze op een vorstvrije plaats staan om in het voorjaar terug te kunnen planten. Je kunt dit proces eindeloos, om de paar jaar, herhalen.

Zaaibeschrijving:

  • Zaden eerst enkele weken tot mogelijk 2-3 maanden in de koelkast leggen en vervolgens 24 uur laten weken in water bij kamertemperatuur.
  • Zaden voor het weken aanschuren bevordert de kieming.

Gebruik van Zoethout

In de wortels zit het stofje glycyrrhizine en dat is wat zoethout zijn zoete smaak geeft. Zoethout is 30-50 keer zoeter dan suiker, niet schadelijk voor de tanden en een belangrijke grondstof voor drop. De wortels van zoethout zijn de leverancier van het gelijknamige ‘kruid’ waaruit ook drop wordt bereid. Je kan natuurlijk direct op de zoete houtjes kauwen om de smaak te proeven, net zoals de Romeinen al deden. Zij beten op een zoethoutje tegen de dorst.

Tegenwoordig wordt er meestal zoethoutextract gewonnen uit de wortels. Dit extract is de belangrijkste grondstof voor drop en zoethoutthee. Glycyrrhizine kan je ook terugvinden in hoestdrank, biersoorten met dropsmaak, likeuren zoals sambuca en ouzo, kauwgom, keelpastilles en tabak.

Zoethout gebruik je door op de stokjes te kauwen of in stukjes te snijden en er medicinale thee of extract van te maken. Gebruik in de tussentijd, zoals in Mongolië, de blaadjes om thee van te zetten. Je herinnert je wellicht de zoethoutstokjes uit je kindertijd, maar wist je dat deze gedroogde wortel één van de meest voorkomende ingrediënten is in Chinese en westerse moderne geneesmiddelen?

Gezondheidsaspecten

Aan zoethout worden allerlei gezondheidsvoordelen toegeschreven. Het zou werken tegen verkoudheid, keelpijn, maag- en darmklachten, vermoeidheid, virale infecties en chronische Hepatitis C. Volgens het Voedingscentrum zijn er inderdaad aanwijzingen dat zoethout werkt tegen ontstekingen en virussen, maar hard wetenschappelijk bewijs is er (nog) niet.

De wortelstok bevat een zoetstof die zo'n 30 tot 50 keer zo sterk is als suiker, maar niet schadelijk is voor de tanden. Er moet flink op gekauwd en gezogen worden om de zoetstof te proeven.

Gevaren en Waarschuwingen

Wel is bekend dat wanneer je bijvoorbeeld veel drop eet of veel zoethoutthee drinkt, je meer vocht kan gaan vasthouden. Hierdoor kan je bloeddruk toenemen. Gelukkig zijn deze effecten tijdelijk. Aangeraden wordt om als volwassene maximaal 120 gram drop of een halve liter zoethoutthee te drinken. Dit komt neer op 20 dropjes en 3 tot 4 koppen thee.

Kinderen, zwangere vrouwen, mensen met een hoge bloeddruk en mensen met (aanleg voor) vasthouden van vocht zijn risicogroepen en krijg het advies om maximaal 25 gram glycyrrhizine binnen te krijgen.

Het gebruik van zoethout dateert uit de oudheid. De wortels werden al in het graf van Farao Toetanchamon gevonden. Zoethout is een krachtige medicinale plant en moet met mate worden gebruikt.

labels:

Zie ook: