Goede voeding kan veel helpen bij darmklachten zoals obstipatie (verstopping) of diarree. Last van diarree? Door algemene voedingstips op te volgen voor een goede spijsvertering, is er al verbetering mogelijk. Gezond en gevarieerd eten volgens de Schijf van Vijf helpt voor een goede spijsvertering. Goed kauwen. Regelmatig eten zonder maaltijden over te slaan. Voor sommige mensen werkt het goed om 3 hoofdmaaltijden per dag te eten met enkele tussendoortjes. Bij overgewicht kan afvallen helpen om klachten te verminderen.

Plotselinge kortdurende diarree gaat meestal binnen 1 dag tot een paar dagen vanzelf over. Ga bij aanhoudende diarree altijd naar de huisarts. Het is belangrijk dat hiervan de oorzaak gevonden wordt. Eet gewoon waar je trek in hebt. Probeer zo gezond mogelijk te blijven eten, eventueel in kleinere porties. Speciale voedingsmiddelen zijn niet nodig. Drink veel om uitdroging te voorkomen. Drink steeds kleine hoeveelheden, 2 tot 3 liter per dag. Drinken is extra belangrijk als je ook overgeeft. Water, thee, bouillon of verdund vruchtensap zijn geschikt. Eet veel vezels. Vezels in de darmen houden de ontlasting soepel en geven volume en stevigheid. Gebruik geen diarreeremmers bij plotseling optredende diarree.

Blijf je langer dan 4 weken last houden van je maag of darmen? Misschien kun je niet goed tegen een bepaald product of is er iets anders aan de hand, zoals het prikkelbare darm syndroom (PDS). Ga bij voorkeur niet zelf experimenteren. Als je zomaar bepaalde producten weglaat kunnen klachten verergeren. Ook kunnen hierdoor tekorten ontstaan aan bepaalde voedingsstoffen. Ga naar je huisarts om samen uit te zoeken wat er aan de hand is.

Voedingsvezels en hun belang

Voedingsvezels zijn onverteerbare bestanddelen in plantaardige producten die belangrijk zijn voor een goede darmwerking. Voedingsvezels zijn onverteerbare bestanddelen in plantaardige producten die ervoor zorgen dat de ontlasting zachter wordt. Voedingsvezels leveren geen energie (calorieën), maar zijn belangrijk voor een goede darmwerking. Bovendien hebben voedingsvezels een vochtbindende functie.

Als de darmen niet goed werken, spreekt men van een vertraagde stoelgang (verstopping of obstipatie). De ontlasting is dan hard en keutelig, de hoeveelheid is gering en de darmen legen zich minder dan drie keer per week. Dit kan worden afgewisseld door periodes met dunne ontlasting. Er zijn verschillende soorten voedingsvezels. Ze zijn onder te verdelen in oplosbare vezels en niet-oplosbare vezels.

  • Oplosbare vezels: Deze vezels komen onverteerd in de dikke darm terecht. Darmbacteriën breken deze vezels af, wat stoffen en gassen oplevert. Deze gassen helpen de ontlasting luchtig en soepel te blijven. De stoffen worden gebruikt als energiebron voor de bacteriën en darmcellen. Oplosbare vezels zitten vooral in groente, fruit en peulvruchten.
  • Niet-oplosbare vezels: Deze vezels worden niet verteerd en werken als een spons. Ze nemen veel vocht op, waardoor de ontlasting zachter wordt en het volume vergroot. Niet-oplosbare vezels bevinden zich voornamelijk in volkoren graanproducten, met name in tarwe. Ze nemen vocht op in de darm, waardoor de ontlasting soepel en zacht blijft.

Het is goed om 30 tot 40 gram vezels per dag te eten. Bij een vezelrijke voeding is het goed om te streven naar 30 à 40 gram voedingsvezels per dag. Een gemiddelde volwassene heeft zo’n 25 gram voedingsvezels per dag nodig. U kunt met de tabel aan het eind van deze pagina berekenen hoeveel vezels u in uw voeding kunt opnemen.

Als u niet gewend bent aan veel vezels, kunt u in het begin last krijgen van winderigheid of een opgeblazen gevoel. Dit komt doordat bacteriën in de dikke darm extra gas vormen bij het verwerken van vezels. Vooral wanneer u meer vezels gebruikt dan u gewend was, zal het maag-darmkanaal daar eerst aan moeten wennen. U kunt bijvoorbeeld last krijgen van winderigheid.

Belang van voldoende drinken

Het is belangrijk om minstens 2 liter water per dag te drinken, vooral als u veel vezels eet. Vezels hebben vocht nodig om goed te functioneren. Als u te weinig drinkt, kunnen vezels niet goed hun werk doen. Bij diarree is extra vocht nog belangrijker. Drink 2 tot 3 liter vocht per dag om uitdroging te voorkomen.

Eetgewoonten en beweging

Eet drie hoofdmaaltijden per dag en voeg bij voorkeur drie tussendoortjes toe. Probeer op regelmatige tijden te eten. Neem de tijd om rustig te eten en goed te kauwen. Het ontbijt is erg belangrijk. Beweging helpt uw darmen goed te functioneren. Het stimuleert de darmbeweging. Het is aan te raden om dagelijks minimaal een half uur te bewegen, zoals wandelen of fietsen. Regelmatige, matig intensieve lichaamsbeweging is effectiever dan sporadisch intensief sporten. Beweging helpt niet alleen uw darmen, maar ook om te ontspannen.

Stress en slaap

Stress kan uw darmen beïnvloeden. Bij stress stroomt er minder bloed naar uw darmen. Dit kan de werking van uw darmen vertragen, wat leidt tot obstipatie, een opgeblazen gevoel en buikpijn. Om stress te verminderen, kunt u hulp zoeken bij een praktijkondersteuner of psycholoog. Een goede nachtrust is essentieel voor uw gezondheid. Bij onvoldoende slaap heeft uw lichaam niet genoeg tijd om de voeding goed te verwerken. Dit kan leiden tot buikklachten. Te weinig slaap zorgt ook voor een lagere aanmaak van leptine, een hormoon dat aangeeft wanneer u verzadigd bent. Een tekort aan leptine kan ertoe leiden dat u meer eet dan nodig is.

Aandrang en medicatie

Het is belangrijk om aandrang naar het toilet niet op te houden. Wanneer u de aandrang negeert, kan de ontlasting verder indikken. Als u dit vaak doet, kunnen uw darmen stoppen met het geven van signalen. Dit maakt de stoelgang nog moeilijker. Als veranderingen in uw leef- en eetgewoonten niet helpen, kan uw arts medicijnen voorschrijven. Er zijn ook 'natuurlijke' producten, zoals senna-peulen, die de stoelgang kunnen verbeteren. Wees voorzichtig met deze producten, omdat er nog onzekerheid is over hun effect op de darmwand.

Probiotica en darmflora

Goede bacteriën in uw darmen, ook wel darmflora genoemd, helpen bij een gezonde stoelgang. Bij verstoringen, zoals bij diarree of obstipatie, kunnen probiotica nuttig zijn. Probiotica zijn producten met levende bacteriën en zijn te vinden in melkdrankjes (zoals Yakult of Actimel), yoghurt (zoals Vifit of Activa), vruchtensap of capsules. Alle bacteriën in uw darmen samen worden de darmflora of microbioom genoemd. Deze bestaat uit ‘goede’ en ‘slechte’ bacteriën. De darmflora kan verzwakt raken door ziekte, infectie of het gebruik van antibiotica (die zowel de slechte als de goede darmbacteriën doden). Dan kan het goed zijn de darmflora van buitenaf te versterken door zogenaamde probiotica (goede bacteriën) te gebruiken. Er zijn producten verkrijgbaar waaraan grote hoeveelheden probiotica, zijn toegevoegd. Deze producten kunnen een positief effect hebben op de gezondheid van de darmen.

Iedereen heeft een eigen, unieke darmflora. Daardoor kunnen probiotica bij iedereen een ander effect hebben. Hoe effectief deze zijn, ligt er ook aan welk soort probioticum u gebruikt. Om te zorgen voor een merkbaar effect is het belangrijk dat u de probiotica dagelijks gebruikt. Probiotica zijn vrij te koop als voedingsmiddel (bijvoorbeeld: Vifit, Actimel, Activia en Yakult) of als voedingssupplement in capsule- of poedervorm.

Onjuiste adviezen en wat te eten bij diarree

Er zijn veel onjuiste adviezen ontstaan in de loop der jaren. Het gebruik van rijst, banaan of chocolade heeft geen effect op het stoppen van diarree of het bevorderen van de stoelgang. Het advies om bij diarree alleen beschuit met slappe thee te eten is verouderd.

Wat eten bij diarree om snel van de klachten verlost te zijn? Wij raden aan om voeding met oplosbare vezels op tafel te zetten: witte rijst, wit brood, havermout, bananen, appelmoes, fruit uit blik … Zij absorberen het vocht in de darmen, waardoor de stoelgang opnieuw vaster van vorm wordt. Melkproducten daarentegen kan je beter mijden, want zij zijn doorgaans moeilijk verteerbaar. Eet kleine porties, nuttig ze aan een rustig tempo en kauw goed. Ten slotte is voldoende drinken essentieel. We adviseren om één glas (water, thee, bouillon, isotone sportdrank … ) te drinken per ontlasting. Bij braakneigingen probeer je regelmatig kleine slokjes te nemen, zodat je het vocht toch binnenhoudt.

Wat te vermijden

Voedingsmiddelen zoals volkoren brood en granen, peulvruchten en rauwe groenten zijn rijk aan onoplosbare vezels. Wanneer je last hebt van voedselintoleranties (lactose, gluten …), kan je diarree krijgen nadat je ze consumeert. Het lichaam krijgt ze namelijk moeilijk verteerd. Kauwgom of snoep kunnen kunstmatige zoetstoffen bevatten die diarree veroorzaken, met name sorbitol en mannitol. Cafeïnehoudende en bruisende dranken prikkelen de darmen, wat kan leiden tot buikloop.

Producten met sorbitol kunnen namelijk zorgen voor meer diarree. Sorbitol zit vaak in kauwgom, keelpastilles, snoepjes, light frisdranken, cake en koekjes. Onverdunde sappen, zoals appelsap, perensap en druivensap zijn minder goed, omdat deze veel fructose (vruchtensuiker) bevatten. Fructose kan laxerend werken. Vruchtensap dat met veel water is verdund kan wel. Geef je kind niet meer dan 2-3 keer op een dag melk, vla of pap te eten. In melk en melkproducten zoals vla en pap zit van nature melksuiker (lactose). Zure melkproducten zoals karnemelk en yoghurt worden makkelijker verteerd, omdat hierin minder melksuiker zit.

Medicatie tegen diarree

Welke pilletjes tegen diarree zijn effectief? We delen een helder overzicht van de mogelijkheden om de symptomen in de kiem te smoren.

  • Probiotica: Deze middelen herstellen het evenwicht in de darmen. Het aantal goede darmbacteriën wordt opgekrikt, waardoor voedselresten vlotter verteren. Bovendien versterkt dit het lichaam tegen virussen en bacteriën van buitenaf.
  • ORS: Dit oraal rehydratatiemiddel combineert zouten en druivensuiker, wat de vocht- en zoutbalans in het lichaam weer in evenwicht brengt. Zo kan je uitdroging tegengaan.
  • Gelatine: De fysiologische functies van de darmwand worden hersteld en de ontlasting krijgt opnieuw een dikkere structuur.
  • Diarreeremmers: De darmbeweging wordt onderdrukt, de darminhoud blijft langer in de darmen en er wordt meer vocht aan de ontlasting onttrokken, met een vastere consistentie als resultaat.

Is de plotse diarree te wijten aan een voedselvergiftiging? Kamp je specifiek met reizigersdiarree? Laat diarreeremmers links liggen, zodat de bacteriën de darm zo vlug mogelijk verlaten via de ontlasting. Nadien voel je je snel weer beter.

Reizigersdiarree

Veel reizigers naar (sub)tropische gebieden krijgen diarree. De meeste reizigersdiarree wordt veroorzaakt door micro-organismen: bacteriën, virussen of parasieten, die u binnenkrijgt met eten of drinken. Reizigersdiarree begint plotseling met dunne ontlasting, meerdere malen per dag, vaak met buikkramp en misselijkheid, soms met overgeven. Het is een vervelende, maar onschuldige ziekte, die niet langer dan drie tot vijf dagen duurt. U kunt zich flink ziek voelen, zeker als de klachten langer duren.

De ontlasting kan bloed of slijm bevatten, en u kunt koorts krijgen. Reizigersdiarree is meestal onschuldig. Als de diarree(en eventueel het overgeven) hevig is, kan dit gevaarlijk zijn voor personen die slecht tegen vochtverlies kunnen, zoals kleine kinderen en oudere personen (zie: uitdroging). Drink geen ongekookt leidingwater en neem geen ijsblokjes in uw drank. Gekookt water of water uit ongeopende flessen met verzegelde dop is doorgaans veilig. Kook het water eventueel zelf of desinfecteer het met chemische middelen (bijv. Eet geen rauwkost of sla. Reizigersdiarree gaat meestal vanzelf over.

Probeer te blijven eten en drinken, voor zover eventuele misselijkheid dat toelaat. Gebruik een antibioticum volgens voorschrift van uw arts (zie de folder: antibiotica en diarree op reis). u koorts heeft (d.w.z. een temperatuur van meer dan 38,5° Celsius). Koorts in de tropen kan een teken zijn van ernstige ziekte. een stopmiddel dat loperamide bevat (o.a. Gezonde reizigers hoeven bij reizigersdiarree meestal geen antibiotica te gebruiken. Bij diarree kunt u veel vocht verliezen, vooral als u ook overgeeft.

Gezonde volwassenen kunnen heel wat vocht kwijtraken zonder nadelige gevolgen. Uitdroging is echter gevaarlijk voor kleine kinderen, bejaarden en personen met bepaalde chronische aandoeningen. Tekenen van uitdroging zijn: aanhoudende dorst, droge mond en tong, snelle ademhaling en hartslag, weinig en geconcentreerde urine, sufheid. U moet uitdroging voorkomen door het drinken van vocht dat zout bevat. Het beste is ORS. Loperamide geneest diarree niet, maar remt de bewegingen van de darm en vermindert zo de diarree. Het kan goed van pas komen als u moet doorreizen, of wanneer de diarree om andere redenen erg slecht uitkomt. Loperamide is een onschuldig middel, dat u meestal zonder problemen kunt innemen, niet langer dan drie dagen achtereen. Neem deze middelen alleen wanneer u diarree heeft, niet om diarree te voorkomen! Loperamide-bevattende middelen zijn zonder recept verkrijgbaar bij drogist of apotheek. ORS is een mengsel van zouten en suiker.

ORS is verkrijgbaar in poedervorm, in diverse merken, en in verschillende samenstelling (kinder- en volwassenen ORS), bij drogist of apotheek (zonder recept). Drink hier ongeveer een halve liter van na iedere waterdunne ontlasting. Deze folder is samengesteld op grond van de meest recente informatie. Omstandigheden in landen wijzigen.

Peuterdiarree

Peuterdiarree kenmerkt zich door vaak voorkomende ontlasting, soms wel tot 10 keer per dag. Deze ontlasting is meestal brijig of zelfs waterdun en ruikt sterk. Je kind lijkt echter niet ziek en heeft vaak geen last van de diarree. Ook groeit het meestal goed. De oorzaak van peuterdiarree ligt vaak in de voeding, zoals te weinig vet, te weinig vezels en te veel vruchtensuikers uit sappen, vooral appelsap.

Gezonde voeding is vaak voldoende om de ontlasting steviger te maken. Geef je kind voeding met genoeg vet. Vet zorgt ervoor dat voedsel langer in de maag en darmen blijft. Dit helpt om de ontlasting vaster te maken. Je kunt volle melk(producten) geven en kies voor margarine bij de maaltijden. Bijvoorbeeld op brood of bij de bereiding van de warme maaltijd. Je kunt een klontje margarine toevoegen aan de groente of de aardappelen. Te veel drinken, meer dan 1½ liter per dag, kan diarree veroorzaken. Je kind heeft ongeveer ¾ tot 1 liter per dag nodig. Dit kan water, melkproducten, thee of verdunde limonadesiroop, groentesap en met mate vruchtensap zijn. Per dag is 300 ml melkproducten genoeg. Geef je kind genoeg vezels. Vezels zitten in bruinbrood, fijn volkorenbrood, aardappelen, zilvervliesrijst, volkorenpasta, volkoren producten, peulvruchten, groente, fruit, rozijntjes en volkoren biscuit.

Probeer het gebruik van heldere vruchtensappen te beperken, zoals appelsap, bosvruchtensap, druivensap, perensap, diksap en siroop. Vruchtensappen bevatten veel suiker (fructose), wat diarree kan veroorzaken. Je kunt beter troebele sap geven en niet meer dan 2 bekertjes van 250 ml per dag. Geef je kind ook elke dag 2 tot 3 bekertjes melk, yoghurt, karnemelk of pap. Deze producten bevatten belangrijke voedingsstoffen die je kind nodig heeft, zoals eiwit, vet, calcium en B-vitamines. Meestal verbeteren de klachten binnen 1 tot 2 weken na aanpassing van de voeding. Als je merkt dat je kind meer vezels nodig heeft, kan het langer duren voordat de klachten verdwijnen.

labels:

Zie ook: