De winter is de perfecte tijd om je eigen groenten te kweken. Verse groenten zijn niet alleen gezond en voedzaam, maar kunnen ook een positieve invloed hebben op het milieu. In dit artikel lees je welke groenten in de wintermaanden zijn te verbouwen en onder welke omstandigheden ze goed groeien.
Voorbereiding voor de Wintermoestuin
Een van de belangrijkste dingen die je kunt doen voor een succesvolle wintermoestuin is je grond van tevoren goed voorbereiden. Dit betekent het toevoegen van organisch materiaal, zoals compost of mest, en ervoor zorgen dat de pH-waarde correct is. Het zal jouw planten helpen om sterk en gezond te worden en zal ook plagen en ziekten voorkomen. De pH-waarde kun je meten met speciale meters. Deze meters hebben vaak een combifunctie waarbij je het vochtgehalte en de pH-waarde tegelijkertijd meet.
Begin met een Voorsprong
Als je een voorsprong wilt hebben in je wintermoestuin, is binnen zaaien een goede optie. Op deze manier kun je de omgeving waarin je planten groeien controleren en worden ze beschermd tegen het koude weer buiten. Als het tijd is om ze in je tuin te planten, zorg er dan voor dat je ze eerst afhardt door ze geleidelijk te laten wennen aan de buitenlucht.
Winterharde Groenten
Hieronder een aantal groenten die de koude maanden kunnen trotseren:
Spruitjes
Spruitjes zijn groenten van een koel seizoen die het goed doen in zachte winters. Ze kunnen korte periodes van bevriezing verdragen, maar langdurige koude periodes en sneeuw zorgen ervoor dat er geen spruitjes worden gevormd. Je kunt ze het beste in een kas kweken als je weet dat de bodemtemperatuur onder de -12°C zal dalen. Zo’n lage temperatuur in Nederland komt zelden voor, dus over het algemeen kan je ze prima buiten kweken. Spruitjes moeten in de late herfst of zelfs in de winter worden geoogst.
Voor een goede timing plant je de zaden 3 maanden eerder, afhankelijk van het ras. Spruitjes groeien optimaal bij temperaturen tussen de 5-20°C. Ze kunnen zelf tegen korte periodes met een temperatuur van -7°C.
Boerenkool
Boerenkool is een van de hardste groenten die er bestaan! Hij kan temperaturen tot -20°C verdragen, maar groeit het best bij temperaturen tussen 10- 20°C. Boerenkool is heel gemakkelijk te kweken in de winter. Je hoeft deze plant helemaal niet te verzorgen. Als de grond bevriest, hoef je geen water of voedsel te geven. De boerenkool zal gewoon bestaan en verder groeien zodra de grond ontdooit.
Wil je dat de boerenkool de hele winter blijft groeien, dan moet je hem in een koelbox of kas zetten om te voorkomen dat de plant vorst krijgt.
Prei
Prei is een geweldige plant om in de winter in de grond te bewaren. Rijpe prei blijft vers, zelfs bedekt met een laagje sneeuw. Gewoon oogsten wanneer je ze nodig hebt. Zorg ervoor dat je prei vroeg genoeg plant, zodat de plant rijp is als de eerste vorst toeslaat. Prei groeit het best als de maximumtemperatuur onder de 20°C blijft.
Bloemkool
Bloemkool is een groente die het hele jaar door geteeld kan worden. Er zijn vele variëteiten met verschillende oogsttijden. Als je dit gewas plant, zorg er dan voor dat het niet midden in de zomer rijpt. Het is het beste om ze in de winter te laten rijpen. De kou zal de groei afremmen en voorkomen dat de kroppen splijten. De beste temperatuur om bloemkool te kweken is tussen 12-19°C.
Tip: Bloemkool bewaren is lastig. Je kunt het planten spreiden gedurende het jaar, zodat de bloemkolen niet allemaal tegelijk rijp worden. Zo heb je het hele jaar door verse groenten. Zorg er ook voor dat je de juiste soort kiest voor de juiste tijd van het jaar. Sommige bloemkoolsoorten zullen in de zomer ondanks de hitte goed rijpen.
Kool
Kool kan, net als bloemkool, het hele jaar door geteeld worden. Ook dit gewas kun je het beste niet midden in de zomer oogsten, afhankelijk van het ras. Wil je de oogsttijd spreiden, plant dan verschillende rassen met verschillende rijpingstijden. Sommige rassen rijpen zelfs het liefst in de zomer. Zo kun je het hele jaar door kool hebben.
Koolzaden ontkiemen bij temperaturen vanaf 3°C, maar groeien het best tussen de 10-15°C. Hierdoor is het mogelijk om zelfs in de winter te zaaien. Je moet ze dan wel beschermen, dus plantenbakken hebben de voorkeur.
Wortelen
Ook wortelen kunnen bijna het hele jaar door worden gekweekt. Als je ze in de winter beschermt, kun je ze zelfs kweken wanneer je maar wilt. Deze planten geven de voorkeur aan losse grond zonder stenen en een bodemtemperatuur tussen 5 en 25°C.
Kies in de winter het juiste ras. Degenen die snel rijpen zijn het beste om in de winter te kweken. Deze worden vaak snoep wortelen genoemd. De reden daarvoor is dat wortelen zoeter zijn als ze eenmaal vorst hebben gehad.
Selderij
Selderij groeit het liefst in gebieden met een koele temperatuur tussen de 12°C en 18°C. In koudere wintergebieden moet je deze planten beschermen tegen vorst en sneeuw.
Je kunt op elk moment oogsten zonder de plant te doden. Knip gewoon de stengels aan de buitenkant van de plant af. Zodra de selderij planten worden blootgesteld aan strenge vorst, zullen ze echter stoppen met groeien. Om dit te voorkomen, moet je ze ’s nachts afdekken.
Extra Tips voor het Planten in een Zachte Winter:
- Begin met koele gewassen. Dit zijn planten die koelere temperaturen kunnen verdragen, zoals sla, spinazie en boerenkool.
- Je kunt ook wortelgewassen zoals wortelen en rapen planten.
- Kies winterharde planten. Winterharde planten zijn planten die koudere temperaturen en vorst kunnen verdragen. Enkele voorbeelden staan hierboven.
- Bescherm tere planten. Als je planten hebt die gevoelig zijn voor koud weer, bescherm ze dan tegen de elementen.
Overzicht van Wintergroenten
Hieronder vind je een selectie van heerlijke wintergroenten:
| Knol- en Wortelgewassen | Bladgroenten |
|---|---|
| Witte kool | Raap |
| Boerenkool | Veldsla |
| Schorseneer | Winterpostelein |
| Rode kool | Radijs |
| Spruitkool | Rucola |
| Uien | Spinazie |
| Savooi | Andijvie |
| Koolraap | Cichorei |
| Prei | Winterkers |
| Wortel | Snijbiet |
| Broccoli | Lievevrouwebedstro |
| Pastinaak | Selder |
Zaaien en Planten in de Winter
Het voorjaar is voor de meeste mensen dé moment om te zaaien en planten. Maar wist je dat je het groenteseizoen kan verlengen en nog een grote variëteit aan groenten in de winter kan oogsten? Daarvoor zaaien of planten we in de zomer en vroege herfst.
Sommige groenten moeten ten laatste in juli gezaaid worden, voor andere soorten heb je nog tijd tot in september. De leeggekomen moestuinbedjes kan je terug benutten, de grond blijft bedekt en daardoor het bodemleven geactiveerd.
Sommige schadelijke insecten zijn in het najaar niet meer of minder actief. Denk maar aan de aardvlo die tussen augustus en maart niet van zich laat horen terwijl ze in het voorjaar vele kleine gaatjes maakt in bladgroenten. Of de koolvlieg die in het voorjaar gegarandeerd radijsjes aantast maar in het najaar veel minder omdat er dan veel andere kolen zijn.
Tips bij het zaaien en planten van wintergroenten?
- Kies om te zaaien een regenachtige periode uit. Zo is de grond goed vochtig en gaan de zaadjes snel kiemen met de warmte.
- Alle groenten hieronder vernoemd kunnen buiten gekweekt worden.
- Groenten die een langere groeiperiode vragen, plant je beter in juli dan augustus. Hoe vroeger, hoe meer kans dat ze nog volwaardig uitgroeien.
Sommige groenten lenen zich niet om in het najaar te zaaien. Hierbij denk ik aan erwtjes en peultjes. Bonen (stamslabonen) kan je nog een laatste keer zaaien, liefst voor half juli. Dan oogst je boontjes tot de vorst. Pastinaak zaaien voor 20 juli.
Welke groenten kun je planten in juli?
Winterprei moet ten laatste in juli geplant worden.
Welke groenten kun je planten in augustus?
Radijs en raapstelen kunnen tot eind augustus gezaaid worden. Winterui zaai je tussen half en eind augustus. Deze wordt dan in maart verplant. Warmoes kan voor het blad nog gezaaid worden tot half augustus. Kropsla en krulsla worden het best gezaaid voor half augustus. Zo bekom je nog mooie kroppen tegen de winter.
Welke groenten kun je planten in september?
Wil je hetzelfde jaar nog de spinazie oogsten, moet je hem zaaien tussen begin augustus en half september. De volledige maand oktober is geschikt om look te planten. Verder kan er buiten niets meer gezaaid of geplant worden tenzij winterrogge als groenbemester.
Door de zachte winters van tegenwoordig kunnen er meer groenten dan vroeger in de tuin overwinteren. Knolselder, selder, knolvenkel en Chinese kool verdragen enkele graden vorst maar moeten bij strenge vorst geoogst worden. Sommige harde slasoorten verdragen een lichte vorst (-3, -4°C). Ook hier helpt afdekken.
De meeste kolen kunnen tegen vorst; denk aan witte en rode kool, spruitkool, broccoli, boerenkool. Prei en stengelui kan zonder bescherming de winter in.
labels:
