Als je op zoek bent naar kippen die bruine eieren leggen, zijn er verschillende rassen om uit te kiezen. De kleur van de eischaal is ras- en lijnafhankelijk.

Kippenrassen en Eierkleur

Het kippenras bepaalt de kleur van een ei. Je kunt aan de oorlellen van een kip zien welke kleur eieren ze legt: een kip met witte veren en witte oorlellen legt witte eieren, een roodbruine kip met rode oorlellen bruine eieren.

Vogels beschikken over drie pigmenten die ze in de schaal kunnen verwerken: Protoporphyrin voor een bruine kleur, bilirubine voor een gele kleur en biliverdine voor een blauwgroene kleur. Zo legt de Aurecana (of zusje Ameraucana) groenblauwe eieren en bepaalde Marans-lijnen leggen koperrode tot chocoladekleurige eieren. Door rassen te kruisen kunnen allerlei kleuren gelegd worden; van blauw- en olijfgroen tot turquoise. Dergelijke kruisingen worden vaak ‘Easter eggers’ genoemd.

Marans: De Chocolade-eieren Legger

Als je niet alleen met Pasen maar het hele jaar door bruine eitjes wilt eten, moet je een paar Marans kippen aanschaffen. Het kippenras uit Frankrijk staat bekend om de chocoladekleurige eieren.

Oorspronkelijk Franse Marans zijn bijzonder mooie kippen die verschillende kleuren kunnen hebben. De ‘klassieke’ Marans kippen hebben een zwart verenkleed gecombineerd met een koperkleurige hals. Qua herkomst is de soort terug te voeren op verschillende kruisingen. In de loop van de tijd werden gekleurde vechthoenderrassen gekruist met de Marans. Daarbij kwamen nog verschillende Aziatische kippenrassen.

Het resultaat van deze kruisingen is een bonte mix van diverse kleuren, zogenaamde ‘tinten’. Hiervoor gebruiken ras-gevogeltefokkers standaard benamingen. Er zijn diverse kleuren Marans kippen maar niet alle worden in elk land officieel herkend. Deze kleuren worden herkend door fokkerijen in Nederland: koekoek, koekoek zilverhalzig, koekoek goudhalzig, wit, zwart en zwart koperhalzig.

De kam evenals de keel- en oorlellen van de Marans zijn krachtig rood gekleurd. De veren op hun voeten zijn in het algemeen licht van kleur. Daarnaast is voor dit ras een lichte veergroei op de benen typisch.

Marans staan bekend als robuuste landkippen en hebben een krachtige romp met brede schouders en een volle borst. Desalniettemin zien ze er zeker niet lomp uit en zijn erg flexibel. De veren liggen dicht op het lichaam.

Een hen is tussen 2,6 en 3,2 kilo zwaar. Een haan weegt 3,5 tot 4 kilo. Naast de grote Marans worden er ook Dwergmarans gefokt. Een hen weegt bij de kleine variant tussen de 900 gram en één kilo, een haan tussen één en 1,1 kilo.

Marans behoren tot de sierkippen. Dat betekent dat ze even geschikt zijn om eieren te leggen als om vlees te leveren. Hennen leggen tussen de 180 en 200 eieren per jaar. In de winter houden ze een pauze en leggen geen eieren.

Marans kippen zijn bijzonder populair door hun donkerbruine eieren. Ze worden daarom ook ‘bruinleggers’ genoemd. De kleuren van de eieren verschillen van een donkere chocoladekleur tot kastanjebruin tot roestrood. Ook gespikkelde of onregelmatig gevlekte eieren komen voor bij deze kippensoort. Aan het begin van de legperiode zijn de eieren bijzonder donker en daarna worden ze steeds lichter. Dit is geheel normaal en geen reden voor zorgen.

De buitengewoon dikke schil dient als barrière tegen ziektekiemen en beschermt de binnenkant tegen verdamping. Hierdoor zijn de eieren van de Marans bijzonder lang houdbaar.

Marans staan bekend als vriendelijke, opgewekte dieren. Als je ze roept, komen ze naar je toe. Verder zijn ze eerder schuw tegenover mensen. Ze worden niet graag aangeraakt. Hiermee zijn ze geschikt voor beginners maar niet perse als familiekippen. Daarnaast zijn ze erg nieuwsgierig en ze klimmen wel eens op hogere takken om een beter uitzicht te hebben. Luid gekakel of kraaien hoor je eerder zelden - wat de buren zullen waarderen.

Als je de gelegde eieren niet weghaalt, begint een hen normaalgesproken met broeden. Over de broeddrift van Marans kippen zijn er tegenstrijdige dingen te vinden. Sommige bronnen hebben het over een beperkte broeddrift terwijl anderen de hennen juist als goede broedhennen beschrijven die zich liefdevol om hun kuikens bekommeren.

Marans kunnen zowel in een gesloten kooi leven alsook vrij worden gehouden. Daarnaast kunnen de robuuste dieren het hele jaar door buiten blijven. Een kleine stal om in te overnachten of te gebruiken bij slecht weer is genoeg. Door hun nieuwsgierige karakter voelen Marans zich het meeste thuis in een afwisselingsrijke omgeving. Ze waarderen een combinatie van zandgrond en gras met bomen en struiken om te verstoppen.

Als je geen grote tuin hebt, kun je ook een kleine groep dwergmarans houden. Marans kunnen relatief goed vliegen. Hun voer zoeken de levendige dieren het liefste zelf. Vrij lopende kippen voeden zich onder andere met bessen, insecten, slakken en wormen. Wellicht moet je ze bijvoeren, maar overdrijf niet: Marans hebben de neiging tot overgewicht. Daarom moet je oppassen bij het voeren en het gewicht regelmatig controleren.

Wie waarde legt op de typische donkerbruine eieren, moet de hennen zeker bij een serieuze fokker kopen. Anders is teleurstelling gegarandeerd. Vaak worden kippen als Marans hennen verkocht en blijken later kruisingen te zijn die lichte eieren leggen. Echter kun je ook broedeieren kopen en die door een broedautomaat of een van je hennen laten uitbroeden.

De oorsprong van het ras ligt in Frankrijk. Daarbij stamt de naam van het Franse vissersdorp Marans bij La Rochelle. Tussen de 12e en 14e eeuw behoorde deze regio bij Engeland. Toen vermaakte de Engelse scheepsbemanning zich graag met hanengevechten. De overlevende vechthanen mochten naar het land om uit te rusten en plantten zich hier voort met lokale landkippen, die toen al bruine eieren legden.

Welsumer: Bekend om Donkerbruine Gespikkelde Eieren

De Welsumer kip is bijzonder om zijn donkerbruine eikleur met nog donkerdere spikkels. Het is een uniek ras met een rustig karakter. De Welsumer krielkip verschilt in uiterlijk bijna niet van de welsumer kip. De eieren zijn wel anders bij de welsumer kriel. Ze zijn minder bruin en hebben niet altijd spikkels.

Begin je met kippen houden dan is de wesulmer kip een leuk kippenras om naar te kijken. De Welsumer kip is een rustige, kindvriendelijke scharrelaar met een sociaal karakter. Het zijn nieuwsgierige kippen waardoor je ze rustig los door je tuin kunt laten lopen. Ze staan bekend om hun unieke kleurslag en donkerbruine eieren met spikkels.

De Welsumer krielen zijn actief en vinden het prettig om een beetje ruimte te hebben. De Welsumer kip is een fors kippenras met mooie, donkere veren. Ze hebben een lange rug die samen met de nek en staart een U-vorm maakt.

Anders dan de Welsumer kip legt de Welsumer kriel niet het herkenbare donkere ei met spikkels. Het gewicht van een krielhaan is ongeveer 1000 gram met een ringmaat van 15mm.

Naast de prachtige, unieke veren van de kip zijn zij ook heel uniek in hun eieren. De eieren zijn vrij groot en wegen tussen de 73 en 85 gram. Ze leggen gemiddeld 180 eieren per jaar maar dit scheelt per fokker. De schaal van het ei is matglanzend en heeft donkere spikkels en spatten.

De Welsumer is een groot kippenras. Daarom kan je voor de hanen (als je de kippen wilt gebruiken voor een tentoonstelling) het beste beginnen met broeden vanaf midden november tot begin januari. Hennen zijn met 6-7 maanden tentoonstelling klaar waardoor de ideale fok periode februari-maart is.

De Welsumer werd vroeger gebruikt als legkip. De kippen hebben zeker een goede eierproductie alleen andere soorten kippen leggen tegenwoordig nét wat meer eieren waardoor daar eerder voor wordt gekozen.

Het is ruim honderd jaar geleden dat op de kleigronden aan de westoever van de IJssel iets ten noorden van Deventer een kippenras ontstond dat grote eieren met spikkels produceerde. Ver voor de Tweede Wereldoorlog werd Welsumer een belangrijke producent van de bruine eieren. De kippen legden zelfs grotere eieren dan het andere populaire ras de Barnevelder, die tegelijkertijd met de Welsumer rond het dorp Barneveld was ontstaan.

Barnevelder: Donkerbruine Eieren

De Barnevelder mag natuurlijk niet ontbreken in dit lijstje. Deze Nederlandse hen kan namelijk best wat productie leveren. Een gemiddelde van 200 eieren per jaar, met een opvallend donkerbruine kleur. Dit kippenras werd vroeger gebruikt in de legindustrie, dit zegt wel iets over de kwaliteit van zijn eieren.

Leghorn: Uitzondering met Witte Eieren

De bruine variant van dit ras leggen bruine eieren, de witte Leghorn legt witte eieren. Hennen van het Leghorn ras zijn spectaculair gedreven in het leggen van verse eitjes. Beide hennen leggen middelgrote kippeneieren maar het aantal is vooral bijzonder. De Leghorn legt maar liefst 290 tot 310 kippeneieren per jaar, dat betekend dat deze hennen bijna élke dag een eitje leggen voor je.

Overige Rassen en Hybriden

Naast de genoemde rassen zijn er ook andere kippenrassen die bruine eieren leggen, evenals hybride rassen die specifiek gefokt zijn voor een hoge eierproductie. Enkele hybride kippenrassen zijn bijvoorbeeld Isa Brown, Nere Brown, Golden comet en Hisex White. Deze rassen kunnen tot wel 350 eieren per jaar produceren!

Factoren die de Eierproductie Beïnvloeden

Er zijn best wat factoren meespelen in de hoeveelheid eieren die je kunt verwachten. Dit begint bij het kippenras waarvoor je kiest maar hier stopt het niet. Een goede gezondheid en verzorging, de juiste voeding, een goed kippenhok en voldoende fijne scharrelruimte voor jouw kippen is minstens zo belangrijk.

Een gelukkige kip legt immers het beste, een fijn leventje draagt hier uiteraard direct aan bij.

Overzicht van Kippenrassen en Hun Eierkleur

Kippenras Eierkleur
Marans Chocoladebruin tot roestbruin
Welsumer Donkerbruin met spikkels
Barnevelder Donkerbruin
Leghorn (witte variant) Wit
Araucana Blauw-groen

Het kan voor verwarring zorgen als je over verschillende kippenrassen en hun kenmerken leest. De vele eigenschappen, het uiterlijk, de grootte: kippen zijn een zeer divers soort. In onze ‘Kippenrassen: Een Introductie’ onthullen we de meest gebruikte termen en gaan we in op dringende vragen die te maken hebben met kippenrassen.

Indeling van kippenrassen

Een aantal veelvoorkomende groepen van kippenrassen zijn:

  • Vleeskippen
  • Legkippen
  • Dubbeldoelrassen
  • Erfgoedrassen
  • Sierrassen

Er zijn ook 6 klassen van kippenrasssen, gebaseerd op hun oorsprong:

  • Amerikaans
  • Aziatisch
  • Continentaal
  • Engels
  • Mediterraan
  • Alle andere standaardrassen

Binnen deze groepen zijn er categorieën op basis van grootte:

  • Standaard
  • Bantam / Krielkippen

Wat is een Krielkip?

Er zijn rassen die van standaardgrootte zijn en deze kunnen ook in kriel-grootte voorkomen. Krielen zijn dus miniatuurversies van standaard kippen. Er zijn ook ‘’echte krielkippen’’ - dit betekent dat ze geen standaard grootte hebben en alleen in hun kleine versie voorkomen.

  • Nederlandse Sabelpootkriel
  • Hollandse Kriel
  • Japanse Kriel
  • Cochinkriel
  • Rosecomb
  • Sebright
  • Serama

Krielkippen nemen minder ruimte in beslag, en zijn dus uitstekend voor een kleine ruimte, zoals de achtertuin.

Wat is een erfgoedras?

Erfgoedrassen zijn rassen die door onze voorouders werden gehouden. Alle moderne kippenrassen komen van deze rassen. Er zijn verschillende erfgoedrassen die met uitsterven worden bedreigd vanwege de populariteit van het ontwikkelen van nieuwe rassen. Dankzij fokprogramma’s is de populatie wat gestabiliseerd, waardoor deze soorten ook weer veel voorkomen in de achtertuin.

Enkele erfgoedrassen zijn:

  • Ancona
  • Australorp
  • Hollandse Hoen
  • Langshan
  • Leghorn
  • Rhode Island Red
  • Sussex
  • Welsumer

Wat is een sierras?

Sierrassen zijn gefokt vanwege het uiterlijk en niet vanwege de vlees- of eiproductie. Deze kippensoorten leggen niet zoveel eieren als andere rassen en zijn niet zo zwaar als vleesrassen.

Enkele voorbeelden van sierrassen zijn:

  • Cochin
  • Houdan
  • Hollandse Kuifhoen
  • Zijdehoen
  • Sultan

Deze kippen zijn uitstekende huisdieren en een wandelend kunstwerk in de tuin.

Wat is het grootste kippenras?

De Jersey Giant is meestal de grootste vogel in het hok, maar Brahma’s staan op de tweede plaats. Over het algemeen zijn Jersey Giants het grootst, maar op dit moment houdt een Brahma het record voor grootste kip.

Welk kippenras legt de meeste eieren?

Kippenrassen die bekend staan om hun eiproductie leggen zo’n 250 eieren per jaar. Ter vergelijking: sierrassen leggen gemiddeld zo’n 120-150 eieren per jaar. Leghorns zijn het meest consistent leggende ras, met gemiddeld tussen de 280-320 eieren per jaar.

Andere kippenrassen die bekend staan om hun eierproductie zijn:

  • Hybride
  • Australorp
  • Rhode Island Red
  • Plymouth Rock
  • Sussex

Hoe weet je welke kleur ei een kip zal leggen?

Verschillende kippenrassen leggen verschillende kleuren eieren. De ei kleur wordt bepaald door de genen en een kip legt dan ook zijn hele leven dezelfde kleur. Alle eierschalen beginnen wit, maar als een kip een gen heeft dat voor gepigmenteerde eieren zorgt, dan wordt deze aan de schaalvormende klier toegevoegd voordat deze gelegd wordt. De kleuren beïnvloeden de smaak en voedingswaarde van het ei niet, en dringen niet tot voorbij de schaal.

De kippenrassen die gekleurde eieren leggen zijn raszuiver, of het resultaat van een kruising met een andere bruine eierlegger met blauwe ei-genen. De blauwe legrassen die met andere kippen worden gekruist om verschillende tinten eieren te produceren zijn Ameraucana’s en Araucana’s.

Sommige kippen geven een tip van de sluier over de kleur eieren die ze leggen. Door naar de lellen te kijken (het vlezige stukje huid aan de zijkant van het hoofd), kun je de kleur van de eierschaal voorspellen. Dit is niet altijd nauwkeurig - sommige rassen zoals Zijdehoenders leggen crèmekleurige eieren, maar hebben blauwe lellen. Over het algemeen geldt dat kippen met witte lellen, witte eieren leggen. En kippen met rode lellen, bruine eieren.

Terminologie van veren

Er worden termen gebruikt als we praten over veren. Deze verwijzen naar patronen op elke afzonderlijke veer, wat dan weer zorgt voor de totale uitstraling van de kip.

  • Gestreept - afwisselende donkere en lichte strepen
  • Cuckoo - vergelijkbaar met gestreept, maar met minder gedefinieerde lijnen
  • Geregen - randen van de veren hebben een andere kleur
  • Gevlekt - verspreidde witte uiteinden van de veren
  • Potloodstreep - fijne lijnen van countour langs de veren
  • Versierd - wit middenstuk op de veren

Hoe bepaal je het geslacht van kippen

Sommige rassen zijn ‘auto-sex’. Dit betekent dat je bij het uitkomen kunt zien of het om een mannetje of vrouwtje gaat. Deze rassen hebben specifieke markeringen die consistent zijn met het geslacht. Er zijn ook methoden om vleugelveren te controleren, maar deze zijn niet erg betrouwbaar. Voor rassen waarbij je het geslacht niet zo snel kunt zien, is het lastig te bepalen totdat een jonge haan gaat kraaien. Meestal gebeurt dit als hij tussen de 4 en 6 maanden oud is.

labels: #Kip #Ei

Zie ook: