Er is steeds meer wetenschappelijk bewijs dat koffieconsumptie allerlei gezondheidsvoordelen met zich meebrengt. Een grootschalig onderzoek van Annals of Internal Medicine toonde aan dat drie kopjes koffie per dag zouden ervoor zorgen dat je langer leeft, omdat je minder kans hebt op bepaalde soorten kanker en hart- en vaatziekten.

Koffie blijkt een rijke bron van antioxidanten te zijn, en die hebben een heilzaam ontstekingsremmend effect. Antioxidanten werken ontstekingsremmend, verkleinen je risico op chronische ziekten en binden vrije radicalen die voor celveroudering zorgen. Een kop koffie bevat tussen de 200 en 550 milligram antioxidanten, waaronder chlorogeenzuur, een stof die het lichaam helpt vet en suiker te verwerken.

Maar: het ene bakje troost is het andere niet. De manier waarop de koffie gebrand wordt, bereid wordt en hoe je hem drinkt maakt wel degelijk een groot verschil. Vergeet daarnaast cafeïne, en kijk liever naar cafestol. Dat is een stofje dat ik koffie zit en dat het LDL cholesterolgehalte kan verhogen.

Soorten Koffie en Gezondheid

Licht of Donker gebrand?

Koffie die donkerder gebrand is bevat over het algemeen minder antioxidanten dan lichtgebrande koffie. Of je bonen van het type Robusta of Arabica kiest maakt niet zo veel uit.

Warm of Koud?

Als het je echt om die kostbare antioxidanten gaat, drink dan liever koffie die warm gezet is. Alleen onder invloed van warmte komen die stoffen namelijk vrij uit de koffiebonen. Wil je liever een snelle cafeïne-boost? Dan is koudgefilterde koffie (‘cold brew’) de betere keuze. Die is ook wat milder voor de maag.

Zwart of met Melk en Suiker?

De gezondste koffie is een kop warm gezette zwarte koffie zonder melk of suiker. Een kopje bevat vrijwel nul calorieën, bevat geen koolhydraten of vetten en nauwelijks natrium. En behalve antioxidanten levert zo’n kopje zwarte koffie nuttige voedingsstoffen als magnesium, kalium en niacine op.

Het zal geen verrassing zijn dat je je kopje koffie een stuk minder gezond maakt als je er van alles aan gaat toevoegen. Suiker voegt calorieën en een hoger risico op allerlei aandoeningen met zicht mee. Ook melk en aanverwante producten voegen vetten en calorieën toe.

Veel van de hippe lattes-met-smaakjes die je tegenwoordig tegenkomt bevatten extra zoete gecondenseerde melk en slagroom, en die maken van een kopje koffie een heuse caloriebom. Wil je liever geen zwarte koffie drinken, kies dan voor magere melk of ongezoete soja- of havermelk. Magere melk maakt overigens verreweg het beste en stevigste cappuccinoschuim.

Kurkuma erbij?

Is het een gezond idee om je kopje antioxidantrijke koffie nog gezonder te maken door bijvoorbeeld te kiezen voor een hippe kurkuma latte? Ja en nee. De lattes die je in coffeeshops tegenkomt zijn meestal rijkelijk voorzien van zoete smaakmakers en ongezonde slagroom. Maar er is niets dat je tegenhoudt om een snuifje kurkuma (gewoon bij de supermarkt te koop bij de Indische kruiden als ‘koenjit’) of een plakje verse kurkuma bij je snelfiltermaling te doen of over je cappuccino melkschuim te sprenkelen.

Cafestol: Een Belangrijke Factor

Maakt het nou nog uit hoe je je koffie zet? Is espresso beter dan druppelkoffie? Moet je oploskoffie vermijden? Het Voedingscentrum heeft een overzicht gemaakt van hoe gezond de verschillende manieren van koffie zetten zijn, en daarbij is vooral gekeken naar de stof cafestol. Cafestol is een stofje dat het LDL-cholesterolgehalte in het bloed verhoogt, en dat is een minder gezonde eigenschap van koffie.

De minste cafestol zit in filterkoffie, koffie van koffiepads en in oploskoffie. Iets hoger scoren espresso (ook uit cupjes) en aanverwante soorten, en de meeste cafestol zit in koffie uit een cafétière en in Turkse koffie. De reden daarvoor is eenvoudig: hoe langer de gemalen koffie in contact met de drank blijft, des te meer cafestol er vrijkomt. De reden dat espresso hoger scoort ligt aan de veel fijnere maling, waardoor er dus ook relatief meer cafestol vrijkomt.

Volgens het Voedingscentrum kunnen gezonde volwassenen zonder al te veel problemen zo’n 4 kopjes koffie per dag drinken, als het om filterkoffie, pad-koffie of oploskoffie gaat. Drink je liever espresso (los of uit cups) dan is 2 tot 3 kopjes per dag het maximum. Kies je voor koffie uit de cafétière, dan volstaat 1 kopje per dag.

Aanbevelingen per Koffiesoort

Hieronder staat per koffiesoort hoeveel je er vanwege de hoeveelheid cafestol per dag het beste maximaal van kunt drinken. Hierbij houden we ook rekening met cafeïne. Gezonde volwassenen kunnen ongeveer 400 milligram cafeïne per dag innemen zonder dat negatieve effecten te verwachten zijn. Dat komt neer op, naast 3 kopjes groene of zwarte thee, ongeveer 5 kopjes koffie per dag (1 kopje is 125 milliliter).

  • Filterkoffie: Tot 4 kopjes per dag
  • Pad-koffie: Tot 4 kopjes per dag
  • Oploskoffie: Tot 4 kopjes per dag
  • Espresso (los of uit cups): 2 tot 3 kopjes per dag
  • Koffie uit cafétière: 1 kopje per dag

Nederlandse volwassenen drinken gemiddeld bijna 4 kopjes koffie per dag, waarbij mannen net iets meer koffie drinken dan vrouwen. Als je ongeveer 4 kopjes koffie op een dag drinkt, hoeven de meeste mensen zich geen zorgen te maken over de nadelen. Dit verschilt wel van persoon tot persoon.

Feiten en Fabels over Koffie

Feit: Koffie is gezond

Koffie staat in de Schrijf van Vijf, als het ware een visuele voorstelling van de richtlijnen voor een gezond eetpatroon. Het is dus heel gezond om een kopje koffie te drinken. Voor een onderzoek van de Harvard Medical School werden meer dan 200.000 participanten dertig jaar gevolgd. Later bleek dat de participanten die dagelijks zo'n twee tot vijf koppen koffie drinken vijftien procent minder kans liepen op een 'vroege' dood vergeleken met de mensen die geen koffie drinken.

Wel kan te veel koffie drinken leiden tot een averechts effect. Bij te veel koffie wordt er gesproken over meer dan vijf kopjes, aldus Harvard Medical School.

Fabel: Je kan uitdrogen van koffie

Koffie stimuleert je nieren. Hierdoor verlaat vocht je lichaam eerder dan normaal. Het kan dus voelen alsof je lichaam uitdroogt, maar eigenlijk ben je eerder je vocht kwijt. Koffie voorziet je lichaam dus gewoon van vocht en je droogt niet uit.

Feit: Filterkoffie is de gezondste koffie

Hoe beter gefilterd, hoe gezonder de koffie. Dit komt omdat er in gefilterde koffie minder cafestol zit. Dit stofje verhoogt het LDL-cholesterol gehalte. Hierdoor kan bloed blijven plakken aan de binnenkant van je bloedvaten en loop je meer kans op een hartaanval of beroete.

Toch kun je gerust 400 milligram cafeïne (ongeveer vier kopjes) op een dag innemen zonder dat je negatieve effecten hoeft te verwachten. Sterker nog, het proportioneel drinken van koffie vermindert het risico op hartaandoeningen, maar ook op Parkinson, lever- en prostaatkanker, diabetes type 2 en nog meer gezondheidsproblemen, aldus de Harvard Medical School.

Drink je geen filterkoffie, maar espresso, koffie uit een mokkapot of cups? Dan is drie kopjes het advies, vanwege het hogere gehalte aan cafestol. En let op bij een cafetière of kookkoffie. Hierbij geldt respectievelijk het advies om hier één kop of het liefst helemaal geen van te drinken, aldus het Voedingscentrum.

Fabel: In decaf zit geen cafeïne

In decaf zit minder cafeïne, maar niet geen. Een kopje decaf bevat namelijk 2 tot 4 milligram cafeïne. Het wordt vaak gemaakt door water, stoom, organische oplosmiddelen of genen in de koffieplant die ervoor zorgen dat de plant geen cafeïne aanmaakt.

Feit: Cappuccino is ongezonder dan gewone koffie

Door de (meestal) volle melk, zitten er ook meer calorieën in, zegt Guido Camps (Humane Voeding en Gezondheid) van de Wageningen Universiteit & Research (WUR). "Zeker als het gaat om een frappuccino met veel suiker".

labels:

Zie ook: