Welke Vis Mag Je Eten Tijdens Zwangerschap?

Zwanger zijn brengt een hoop vragen met zich mee, vooral als het aankomt op voeding. Tijdens je zwangerschap is het belangrijk om gezond en gevarieerd te blijven eten volgens de Schijf van Vijf. Vis is zo’n product waarbij je goed moet opletten welke soorten je consumeert.

We krijgen daarom ook vaak de vraag: “Mag je vis eten tijdens de zwangerschap? Is het veilig of juist niet?” Deze vragen zijn volkomen begrijpelijk, je wilt tijdens deze periode in je leven alleen het beste voor jou en je groeiende wonder. Omdat vis een onderwerp is dat regelmatig voor verwarring zorgt, willen we hier, bij Verloskundigen Dronten, helderheid scheppen met betrouwbare informatie, rechtstreeks van experts op het gebied van zwangerschap.

Door bewuste keuzes te maken, kun je steeds genieten van het heerlijks dat de zee te bieden heeft, terwijl je goed zorgt voor de gezondheid en veiligheid van jou en je baby. In het kortTijdens de zwangerschap is een gezonde leefstijl (extra) belangrijk. Daarbij hoort ook gezonde en gevarieerde voeding. Daarmee krijg je genoeg goede voedingsstoffen binnen voor jezelf en je baby.

Sommige producten kan je beter niet of weinig eten en drinken als je zwanger bent of borstvoeding geeft. Deze voedingsmiddelen kunnen schadelijk zijn voor de (ongeboren) baby. De belangrijkste informatie vind je hier en je kan ook altijd je verloskundige om advies vragen.

De voordelen van vis tijdens je zwangerschap

Tijdens je zwangerschap wordt het eten van vis aanbevolen, dit vanwege het hoge gehalte van omega-3 vetzuren, die essentieel zijn voor de ontwikkeling van de hersenen en het zicht van je baby. Bovendien bevatten veel soorten vis vitamine D en calcium, die beide belangrijk zijn voor het opbouwen van sterke botten en tanden. Ook kan het consumeren van vis tijdens de zwangerschap helpen de kans op vroeggeboorte te verminderen en ondersteunt het een gezond geboortegewicht.

Lust je geen vis of kom je niet aan de aanbevolen hoeveelheid? Dan is het aan te raden om tijdens je hele zwangerschap elke dag een omega-3 (vis)vetzuren supplement met 250-450 mg DHA te slikken.

Waar moet je op letten bij de keuze voor vis?

Het wordt aangeraden om tijdens je zwangerschap twee keer per week vis te eten, waarbij je één maal vette vis eet en de andere maal magere vis. Bij de keuze welke soort vis je zal eten is het belangrijk om op volgende punten te letten:

• Werd de vis goed verhit? Gerookte of rauwe vis wordt sterk afgeraden, omdat zij bacteriën zoals listeria kunnen bevatten. Het eten van vis is pas veilig wanneer deze verhit werd tot boven 75 graden Celsius. De tijd die nodig is om een stuk vis op te warmen tot deze temperatuur, is afhankelijk van de dikte.
• Bevat de vis een hoog of een laag kwikgehalte? Een te hoog kwikgehalte kan schadelijk zijn. Het kan zich opbouwen in de bloedstroom en zo de ontwikkeling van de hersenen en het zenuwstelsel van je baby negatief beïnvloeden. Later in dit artikel vind je een lijstje terug met vissoorten die je wel of niet mag eten.
• Is de vis wild of gekweekt? Bij het kopen van vis is het belangrijk om op het etiket te kijken of deze vis gevangen werd in het wild of werd gekweekt. Gekweekte vis kan je altijd herkennen aan de woorden ‘gekweekt’ of ‘aquacultuur’ op het etiket. In gekweekte vis worden lagere gehaltes van mogelijke schadelijke stoffen gevonden, in vergelijking met wild gevangen of zelfgevangen vis.

Waarom moet je voorzichtig zijn met rauw voedsel als je zwanger bent?

Als je zwanger bent heb je een verminderde weerstand. Daardoor kun je sneller een voedselinfectie krijgen. De meeste voedselinfecties zijn alleen vervelend voor jezelf. Maar besmetting met de bacterie listeria of de parasiet Toxoplasma gondii kan een miskraam of vroeggeboorte veroorzaken. Toxoplasma gondii kan verder leiden tot ernstige schade aan de ogen en hersenen van de baby. De kans dat je besmet raakt is erg klein, maar de gevolgen kunnen dus ernstig zijn. In rauw vlees en rauwe vis en kaas van rauwe melk kunnen deze ziekmakers zitten. Daarom kun je die beter niet eten.

Als je zwanger bent, ben je extra gevoelig voor voedselinfecties. Ook kan wat je eet of drinkt schadelijk zijn voor je kind. Het advies is om vlees altijd goed te doorbakken. Op deze manier dood je toxoplasma of listeria. Wil je wel echt graag een keer biefstuk of varkenshaas rosé eten? Vries het vlees dan minimaal 4 dagen in bij -12 graden (of 3 dagen bij -20 graden) en let erop dat het geen ‘plakvlees’ of vlees dat is geïnjecteerd is. ‘Plakvlees’ kun je herkennen doordat op het etiket staat ‘samengesteld uit stukjes vlees’.

Als het onduidelijk is of het gaat om plakvlees of vlees dat geïnjecteerd is, dan kun je beter kiezen voor goed doorbakken. Dit advies geldt voor vlees uit 1 stuk zoals biefstuk of varkenshaas. De meest veilige optie is om kliekjes door en door tot stomend heet te verhitten voordat je het opeet. Wil je een kliekje de volgende dag wel koud eten? Zorg er dan voor dat je na de bereiding het kliekje zo snel mogelijk terug koelt (binnen 2 uur onder de 10 °C en binnen 5 uur onder de 7 °C).

Restjes of kliekjes kun je snel afkoelen door de pan in koud water te zetten en het gerecht regelmatig om te roeren.

Welke vis is wel en niet gezond en veilig tijdens de zwangerschap?

Rauwe vis en sommige vissoorten kan je beter niet eten als je zwanger bent. Toch is vis óók gezond. Het advies is om twee keer per week een portie (100 gram) vis te eten: één keer vette vis en één keer magere vis. Vette vis is bijvoorbeeld gebakken zalm en magere vis is bijvoorbeeld schol.

In vis zitten de vetzuren DHA en EPA, die helpen bij de ontwikkeling van de hersenen en het netvlies (in de ogen) van de baby. Ook is er minder kans op een vroeggeboorte als je twee keer per week vis eet. In rauwe vis, zoals gerookte zalm en rauwe sushi, kan listeria of toxoplasmose zitten. Hier kan je een infectieziekte van krijgen, die gevaarlijk kan zijn tijdens de zwangerschap. Als de vis goed is verhit (gebakken of gekookt) kan je het wel veilig eten.

In sommige vissoorten kunnen veel schadelijke stoffen zitten, zoals in makreel, paling, sardine, tonijn, krab en garnalen. Die kan je beter niet eten als je zwanger bent. Kweekvis bevat minder schadelijke stoffen dan vis die in het wild is gevangen. Op Voedingscentrum.nl kan je zien welke vis je wel en niet veilig kan eten. Ook kan je dit opzoeken in de ZwangerHap-app.

Advies: dit raden we af

Een aantal voedingsproducten kan je beter niet (of weinig) eten en drinken als je zwanger bent:

• Vitamine A: Het is beter om tijdens de zwangerschap geen lever of leverproducten te eten. Hierin zit veel vitamine A. Als je hier te veel van binnenkrijgt, is er een hoger risico op afwijkingen in de schedel, het gezicht, het zenuwstelsel en het hart van de baby. Beperk de inname van leverworst of leverpaté.
• Cafeïne: Meer dan 200 milligram cafeïne per dag kan leiden tot verminderde groei van de baby, een miskraam of zelfs doodgeboorte. 200 milligram cafeïne is ongeveer twee koppen koffie per dag. In zwarte en groene thee zit ook cafeïne. Hoeveel, hangt af van hoe lang je de thee laat trekken. Voor zwarte thee geldt het advies om maximaal vier kopjes per dag te drinken, voor groene thee geldt zes kopjes per dag.
• Loodhoudend drinkwater: Nederlands kraanwater is over het algemeen veilig om te drinken. Maar oude huizen en gebouwen kunnen nog loden waterleidingen hebben. Daardoor kan er veel lood in het kraanwater zitten. Dit kan schadelijk zijn voor jonge kinderen en tot een lager IQ leiden. Daarom is het belangrijk om in gebouwen met loden waterleidingen geen water uit de kraan te drinken. Gebruik hier ook fleswater om dranken, soep en sauzen te bereiden.
• Rauwe producten: Rauw vlees, rauwe vis en producten met rauwe melk kunnen besmet zijn met listeria en toxoplasmose. Melk die vers van de boerderij komt is rauw. Ook kan je op de verpakking van zachte kazen kijken of je zijn gemaakt van rauwe melk. Gepasteuriseerde melk is veilig. Verder worden vacuümverpakte producten afgeraden, zoals gerookte zalm die niet verhit is. In de verpakking kan de listeriabacterie groeien.

Welke adviezen zijn er voor de hygiëne als je zwanger bent?

Als je zwanger bent is het extra belangrijk om goed op de hygiëne te letten bij het klaarmaken van eten. Zo kan je infectieziekten door listeria of toxoplasmose voorkomen. Hier kan je op letten:

• Zet (producten met) rauwe vis, rauw vlees of rauwe melk na aankoop zo snel mogelijk in de koelkast. Zo beperk je de groei van listeria. Voor het eten moeten deze producten goed worden verhit (gekookt of gebakken).
• Was groenten en fruit goed voordat je ze eet of klaarmaakt. Ook gewassen, voorverpakte producten.
• Verhit vacuümverpakte producten goed (koken of bakken) en eet ze binnen twee of drie dagen na opening op.
• Eet geen restjes of kliekjes die ouder zijn dan twee dagen.
• Eet geen rood vlees. Zorg dat vlees altijd goed doorbakken is.

In de app ZwangerHap van het Voedingscentrum kan je heel veel producten opzoeken om te kijken of je ze veilig kan eten.

Wat mag je wel en niet eten tijdens de borstvoedingsperiode?

Als je borstvoeding geeft, is het belangrijk om genoeg voedingsstoffen en vocht binnen te krijgen. Ook verbruikt je lichaam meer calorieën. Het advies is om gezond en gevarieerd te eten tijdens de borstvoedingsperiode, en genoeg te drinken. Je mag weer producten met rauw vlees, rauwe vis en rauwe melk eten, zoals sushi, rood vlees en rauwmelkse zachte kaas. Deze producten hebben geen invloed op de borstvoeding die je baby binnenkrijgt.

Hier kan je rekening mee houden als je borstvoeding geeft:

• Cafeïne: Net als tijdens de zwangerschap wordt aangeraden om niet meer dan twee koppen koffie per dag te drinken. Te veel cafeïne kan ervoor zorgen dat je baby onrustig wordt en slaapproblemen krijgt.
• Alcohol, drugs en roken: Dit is schadelijk voor jou en je baby en wordt sterk afgeraden tijdens het geven van borstvoeding.
• Kruiden: Het Voedingscentrum raadt aan om matig te zijn met thee van venkel, anijs en/of kaneel, omdat hier plantengifstoffen in zitten die in de moedermelk kunnen komen. In thee kan te veel van deze gifstoffen zitten en dat zou schadelijk kunnen zijn voor de baby.

Handige apps van het Voedingscentrum

• ZwangerHap: hiermee kan je makkelijk opzoeken of je een product wel of niet kan eten tijdens de zwangerschap. Als een product wordt afgeraden, laat de app andere opties zien die je wel kan eten.
• Eetmeter: dit is een eetdagboek waarin je kan bijhouden hoeveel calorieën, koolhydraten, vezels, eiwitten en andere voedingsstoffen je binnenkrijgt.

Wat is belangrijk als je vegetarisch of veganistisch eet tijdens de zwangerschap?

Vegetarisch eten kan prima tijdens de zwangerschap. Daarbij eet je geen vlees of vis, maar wel zuivelproducten en eieren. Het is dan wel belangrijk om te zorgen dat je genoeg ijzer, jodium, calcium, eiwitten, vitamine B12 en visvetzuren binnenkrijgt.

Als je veganistisch eet, eet je helemaal geen dierlijke producten. Daardoor heb je een groter risico op een tekort aan ijzer, jodium, calcium, vitamine B12 en omega-3 vetzuren. Deze voedingsstoffen zitten namelijk vooral in vlees, vis en zuivel. Dit zijn belangrijke voedingsstoffen voor de ontwikkeling van de baby. Daarom wordt veganistisch eten tijdens de zwangerschap in sommige landen afgeraden. Wil je graag veganistisch blijven eten, dan kan je hierop letten:

• Vraag advies aan een diëtist met kennis van veganistisch eten tijdens de zwangerschap. Bespreek samen welke voedingsproducten je het beste kan eten om genoeg voedingsstoffen binnen te krijgen.
• Naast foliumzuur en vitamine D is het advies om ook supplementen vitamine B12, zink en omega-3 vetzuren (DHA en EPA) te nemen. Als je geen brood eet, wordt een supplement jodium van maximaal 200 microgram per dag aangeraden.
• In plaats van zuivel kan je plantaardige opties nemen. Zoals een sojadrink met extra calcium en vitamine B12 en B2. Neem niet meer dan 150 milliliter sojaproducten per dag. In sojadranken zitten veel isoflavonen. Deze stof kan invloed hebben op de hormonen, en daarmee mogelijk ook op de ontwikkeling van de geslachtsorganen van de baby.

Wat kan je doen als je door misselijkheid te weinig voedingsstoffen binnenkrijgt?

Als je door de zwangerschap vaak misselijk bent of moet overgeven, heb je misschien weinig zin in eten. Daardoor kan je minder voedingsstoffen binnenkrijgen dan normaal. Dit kan helpen:

• Verdeel je maaltijden over meerdere kleine porties per dag.
• Waarschijnlijk kan je beter tegen minder pittig en gekruid eten.
• Probeer te ontdekken van welke producten je misselijk wordt en wat je wel verdraagt.
• Kijk of je kan variëren met eten dat je wel lust.
• Zorg dat je genoeg drinkt.
• Gember (vers of als capsules) kan helpen tegen misselijkheid. Ook magnesium (supplement) kan helpen.

Kan je vasten of lijnen tijdens de zwangerschap of borstvoedingsperiode?

Vasten en lijnen wordt afgeraden tijdens de zwangerschap en de borstvoedingsperiode. Uit onderzoek blijkt dat het moeilijk is om tijdens het vasten of lijnen genoeg voedingsstoffen binnen te krijgen. Genoeg gezond eten is belangrijk voor je eigen gezondheid en voor de baby. Daarom raden verloskundigen af om mee te doen aan de ramadan (islamitische vastenmaand).

Overzicht: welke vissoorten zijn veilig?

Hieronder een handig overzicht van vissoorten die je wel en niet veilig kunt eten tijdens je zwangerschap:

* Eet gerookte vis alleen als deze goed verhit is.

Let op: Zelfgevangen vis en schaal- en schelpdieren kun je beter helemaal niet eten, omdat je niet weet of het water waarin ze zwommen vervuild is.

Is de vis waarover jij twijfelt niet genoemd? In de app ZwangerHap kun je alle vissen opzoeken.

Heb je toch een keer een van de verboden soorten vis gegeten? Geen paniek. De kans is namelijk klein dat je besmet bent geraakt met de listeria bacterie of dat het direct schadelijk is voor je baby. Twijfel je erover of krijg je klachten kort na het eten ervan, raadpleeg dan een dokter of je verloskundige.

labels:

Zie ook:

• Welke Pizza Is Het Gezondst? Tips voor een Verantwoorde Keuze
• Welke Groente Past Perfect bij Jouw Hamburger? Ontdek Het Hier!
• Welke Wijn bij Soep? De Beste Combinaties Ontdekken
• Welke Kruiden Gebruik Je Op Pizza? De Ultieme Gids!
• Beste Kamado BBQ: Reviews en tips voor de perfecte Kamado
• Ontdek de Ultieme Tips om Gesneden Fruit Vers en Heerlijke te Houden!