Tomaten zijn niet alleen lekker in veel gerechten, maar zitten ook barstensvol goede voedingsstoffen! Daarnaast is de voedingswaarde van tomaat erg hoog, omdat het weinig calorieën bevat. Dat wil zeggen dat tomaten veel nuttige voedingstoffen voor ons lichaam bevatten. Tomaat behoort tot de meest geliefde (fruit)groenten in Nederland.

De voedingswaarde is een opsomming van de hoeveelheid energie per portie. Tomaat heeft een hoge voedingswaarde. Uit 80 gram tomaat haal je gemiddeld 64,8 KJ energie. Deze energie haalt je lichaam uit de eiwitten en koolhydraten in tomaat.

De Belangrijkste Voedingsstoffen in Tomaten

De hoge voedingswaarde van tomaat komt vooral door het hoge gehalte kalium. Kalium zorgt voor een goede werking van de spieren, het zenuwstelsel en voorkomt een hoge bloeddruk. Doordat tomaten rijk zijn aan kalium staat de voedingswaarde van tomaat buiten kijf. Tomaat is rijk aan vitamine B11 en vooral vitamine C.

Voor gezonde botten, bloedvaten, tanden en tandvlees is vitamine C van groot belang. Per 80 gram tomaten krijgt je lichaam maar liefst 14,4 milligram vitamine C binnen. Deze hoge aanwezigheid van vitamines in tomaat zorgen voor een hoge voedingswaarde.

Overzicht van Vitamines en Mineralen in Tomaten

In de tabel staat een overzicht van alle vitamines in tomaat.

VoedingsstofAanwezigheid per 80 gram
Vitamine C14,4 milligram
KaliumHoog gehalte
Vitamine B11Aanwezig

Waarom Dragen Tomaten Bij aan een Gezonde Huid?

Tomaten dragen bij aan een gezonde huid vanwege de aanwezigheid van vitamine C. Vitamine C is een antioxidant en draagt bij aan de vorming van collageen dat helpt om de huid te versterken. Daarnaast helpt vitamine C lichaamscellen te beschermen tegen invloeden van buitenaf, zoals vervuiling en zonlicht. Antioxidanten is een verzamelnaam voor stoffen zoals vitamines C en E. Zo helpt vitamine C en E cellen te beschermen tegen invloeden van buitenaf, zoals tegen oxidatieve schade door Uv-straling en luchtvervuiling.

Tomaten zijn er in allerlei vormen, kleuren, maten, smaken en ontzettend veelzijdig in gebruik. Maar er zijn nog meer redenen om van ze te houden: ze zijn namelijk ontzettend gezond en zitten barstensvol vitaminen en mineralen. Tomaten zijn een bron van vitamine C, vezels en dragen bij aan een goede weerstand.

De Veelzijdigheid van Tomaten

De tomaat is één van de bekendste (vrucht)groente in ons land. Tomaten zijn vruchten afkomstig van de tomatenplant, een klimmende plant die valt onder de nachtschadefamilie. De tomaat is een echte zonaanbidder, die met een portie zonneschijn achter de rug beduidend beter smaakt. Daarom zijn tomaten in de zomermaanden, uit de volle grond, het lekkerst. Ook de rode kleur zegt iets over de smaak van een doorsnee tomaat. Hoe roder, hoe zoeter, hoe lekkerder.

Tomaten komen oorspronkelijk uit Midden-Amerika, waar de Inca’s de vruchtgroente in kleine vorm kweekten. Naast rode tomaten, worden er ook gele en groene tomaten geteeld. Tomaten uit Nederland liggen vrijwel het hele jaar in de winkel. De overige aanvoer komt uit Spanje en Marokko. Vaak zijn de zuidelijke tomaten smakelijker, omdat ze in de lente- en zomermaanden buiten in de volle grond groeien. Biologische tuinders kweken tomaten wel in de volle grond, bij de niet-biologische teelt gaat het vaak om steenwol.

Naast verse tomaten, kan je tomaten ook uit blik kopen: gepeld of in stukjes. Als je tomaten koopt, kijk dan of de vruchten er stevig uitzien met een strakke schil. Tomaten die oranje of bleekrood van kleur zijn, zijn of te vroeg geoogst of niet goed nagerijpt. Deze zijn hard en hebben weinig smaak. Tomaten doen het goed in tal van gerechten.

Tomaten en Gezondheid: Lycopeen en Meer

Een recente grote studie wees uit dat lycopeen tegen prostaatkanker kan beschermen (1). Het was al bekend dat lycopeen kan beschermen tegen zonneschade (2) en cardiovasculaire aandoeningen (3). Vooral in verwerkte en bereide tomaatproducten zoals tomatensaus, tomatensap en ketchup zit een hoog gehalte lycopeen. Door het verhittings- en bereidingsproces van een verse tomaat wordt de voedingsstof beter opgenomen door het lichaam. Een nadeel hiervan is dat de vitamine C-waarde verloren gaat.

Van lycopeen (zoals hierboven vermeld) is aangetoond dat het bescherming biedt tegen kanker. De bewijzen zijn het sterkst bij prostaatkanker. Naast de beschermende werking van lycopeen is ook een therapeutische werking vastgesteld. Mannen met prostaatkanker kregen drie weken voordat de prostaatklier geheel of gedeeltelijk zou worden verwijderd tomatenlycopeen toegediend. Na analyse van het klierweefsel bleek dat de lycopeengebruikers kleinere tumoren hadden.

Uit een studie onder 725 mannen van middelbare leeftijd bleek dat de mensen met een laag gehalte lycopeen 330 % meer risico liepen op een hartaanval of beroerte dan mensen met een hoger lycopeengehalte in hun bloed. In een andere studie werd de dikte van de kransslagader van 520 gezonde mensen gemeten. Mannen met een laag lycopeengehalte in het bloed hadden gemiddeld een 18% dikkere kransslagader dan mannen met een hoger dan gemiddeld lycopeengehalte. Lycopeen lijkt dus bescherming te bieden tegen hart- en vaatziekten.

Omdat lycopeen in relatief hoge concentraties aanwezig is in de testikels en in spermavloeistof en lagere gehaltes zijn waargenomen bij onvruchtbare mannen werd het volgende onderzoek uitgevoerd. Dertig onvruchtbare mannen, in de leeftijd van 23 tot 45 jaar, kregen lycopeen toegediend. Na drie maanden was het spermagehalte in 66% van de gevallen aanmerkelijk gestegen en bij 53% was de beweeglijkheid van de spermatozoïden met een kwart verbeterd.

Tomaten stimuleren de aanmaak van Procollageen. Dit is een eiwit dat de huidstructuur helpt te verbeteren en daarmee zorgt voor huidverjonging. Bovendien is van carotenoïden, waartoe lycopeen behoort, bekend dat ze een mate van bescherming bieden tegen de schadelijke effecten van UV straling van de zon.

Hoe Kun je de Meeste Voedingsvoordelen Uit Tomaten Halen?

Voor de lekkerste tomaten kun je ze het beste lokaal kopen en op je aanrecht bewaren. Kies ook voor volledig rijpe tomaten, omdat hun lycopeengehalte toeneemt naarmate ze rijper worden. Het koken van tomaten kan ook de lycopeen verhogen, dus overweeg om tomaten toe te voegen aan gekookte gerechten zoals stoofschotels of om je eigen tomatensaus te maken. Je kunt de opname van lycopeen ook stimuleren door tomaten te combineren met gezonde vetten, zoals olijfolie.

Hoewel koken van groenten meestal gepaard gaat met enig verlies aan voedingsstoffen, blijkt de beschikbaarheid van lycopeen uit een licht gestoofde tomaat groter dan uit een rauwe tomaat. Onder invloed van de verhitting worden de celwanden in de tomaat afgebroken waardoor meer lycopeen vrijkomt. Daarnaast wordt lycopeen onder invloed van hitte ook omgezet in een meer biologisch beschikbare vorm. De toevoeging van een beetje vet, bij voorkeur olijfolie, aan de tomatenbereiding zorgt voor een nog betere opname via de darmwand.

Tips voor het Gebruik van Tomaten

Tomaten doen het goed in tal van gerechten. Lekker om met de verse zomeroogst zelf (koude) tomatensoep of -saus te maken. Of gebruik tomaten in een spread, chutney of borrelhapje. Plakjes tomaat zijn ook lekker bij de lunch, als onderdeel van een salade of door een omelet.

  • Lekker om met de verse zomeroogst zelf (koude) tomatensoep of -saus te maken.
  • Gebruik tomaten in een spread, chutney of borrelhapje.
  • Plakjes tomaat zijn ook lekker bij de lunch, als onderdeel van een salade of door een omelet.

Tomaten zijn erg veelzijdig. Zowel rauw als gekookt smaken ze goed, en je kan ze aan tal van salades, sausjes en soepen toevoegen. Van verse tomaten tot tomatensaus of puree: tomaten zijn een makkelijke en veelzijdige toevoeging aan je keuken. Ze passen in bijna elk gerecht en zijn een makkelijke manier om meer groenten aan je maaltijd toe te voegen.

Zeker in de zomermaanden komen er volop tomaten van eigen bodem. En heb je een zonnig hoekje in de tuin of op het balkon? Dan kan je (kers)tomaten ook heel gemakkelijk zelf telen. Niets lekkerder dan een vers geoogste tomaat. Er zijn heel veel soorten tomaten dus het gaat niet snel vervelen: trostomaten, romatomaten, vleestomaten, coeur de boeuf, cherrytomaten en romaatjes. En dan hebben we het alleen nog maar over de rode tomaten. Ook gele, groene en zelfs paarse tomaten zijn vaker verkrijgbaar.

Welke tijd van het jaar het ook is, een tomaat past altijd. Natuurlijk eet je juist in de zomer - als de tomaten vers geplukt te koop zijn - tomatensalades, tomaten op brood of verse tomatensoep. Maar tomaten kun je in andere seizoenen ook heel goed in blik kopen. Tomaten in blik zijn heel puur (lees wel even het etiket). Neem liefst blikken waarin in puur tomaten zitten. Meestal is er weinig aan toegevoegd, hooguit zout en/of ascorbinezuur (vitamine C). Ingeblikte tomaten zijn ideaal om op voorraad te hebben voor soepen en sauzen.

labels:

Zie ook: