Het reinigen van de neus(bij)holten van snot en korsten is belangrijk voor de gezondheid van de neus. Snot en korsten die in de neus(bij)holten blijven staan, irriteren het neusslijmvlies en onderhouden de ontsteking van het neusslijmvlies.

Uw arts heeft u geadviseerd om uw neus te spoelen. Neus spoelen is een effectieve manier om een verstopte neus te verlichten, bijholteontstekingen te verminderen en hooikoortsklachten te verzachten. Ook is de neusdouche onderdeel van de behandelrichtlijnen van kno-artsen na een neusoperatie. Het spoelen zorgt er voor dat u vrijer kunt ademhalen. Bovendien hebben medicijnen die in de neus gesprayd of gedruppeld moeten worden, meer effect als de neus schoon is.

Trilhaartjes in uw neusslijmvlies zorgen er normaal voor dat het slijmvlies vuildeeltjes opvangt. Deze vuildeeltjes worden samen met het slijm naar de achterkant van uw keel gebracht, u slikt het door en het wordt vernietigd door de zuren in uw maag. Dit is ook het geval bij neuspoliepen, bij een luchtwegallergie (allergische rhinitis), bij een (ernstige) verkoudheid, bij hyperreactieve slijmvliezen en/of bij chronische ontstekingen in de neus(-bijholten). De ontregelde slijmvliezen houden het slijm (korsten en/of pus) langer vast in de neus, met als gevolg dat het zich gaat ophopen.

Uw neus spoelen met zout water is nodig om op een voorzichtige manier oud bloed te verwijderen, eventuele vorming van korsten tegen te gaan en de neus goed schoon te maken. Het overtollige slijm (korsten en/of pus) wordt afgevoerd. Spoel uw neus met een zoutoplossing. Spoelen met alleen (lauw) water kan irriteren en pijnlijk zijn. Als u uw neus spoelt heeft u vaak te maken met een ontstoken en/of beschadigd neusslijmvlies door verkoudheid, allergie, neusbijholtenontsteking of door een neusoperatie. Het is voor het gevoelige slijmvlies belangrijk dat u met de juiste hoeveelheid zout uw neus spoelt. Te veel of te weinig zout kan pijnlijk aanvoelen.

Bij elk type zout voor neus spoelen is de vuistregel dat je een zoutoplossing maakt in dezelfde zout/water-verhouding als van nature aanwezig in je lichaam. Dit noemt men een isotone zoutoplossing en komt overeen met een zoutwaarde van 0,9%.

Welk type zout is geschikt?

Fijn keukenzout zonder jodium

Het beste zout voor een neusspoeling is fijn keukenzout zonder jodium. Kortom: zuiver keukenzout prikt niet, is voordelig in aanschaf en is eenvoudig verkrijgbaar. Ideaal voor een effectieve neusspoeling! Het maken van een isotone zoutoplossing is eenvoudig: los 2,7 gram fijn keukenzout zonder jodium op in 300 ml lauwwarm water en roer goed door. Dankzij de handige Rhino Horn doseerlepel hoef je het zout niet te wegen. Je weet altijd zeker dat je de juiste hoeveelheid zout gebruikt.

Zeezout

J. Zeezout wordt op een natuurlijke, ecologische en duurzame manier gewonnen. Fijn zeezout is eenvoudig verkrijgbaar bij de supermarkt (AH, Jumbo, COOP) en geschikt voor het maken van een zoutoplossing voor een neusdouche. Soortgelijk als bij fijn keukenzout en Himalayazout, maak je gemakkelijk de fysiologische zoutoplossing met de Rhino Horn doseerlepel en water op lichaamstemperatuur.

Himalayazout

Himalayazout wordt gewonnen uit het Himalayagebergte. Dit zout wordt minimaal bewerkt om een natuurlijk alternatief te bieden voor gewoon keukenzout.

Hoe maak je een zoutoplossing?

U kunt zelf zoutoplossing maken door een afgestreken theelepel jodiumvrij zout op te lossen in een glas met 200 ml lauwwarm water. Het is erg belangrijk om jodiumvrij zout te gebruiken. Jodium kan het gevoelige en/of ontstoken slijmvlies namelijk irriteren. Als het zout voor uw gevoel te sterk is en pijn doet, kunt u het zachter maken door een derde deel jodiumvrij zout te vervangen voor maagzout (natriumcarbonaat, ook wel baking soda genoemd). Dat komt dus neer op zes gram jodiumvrij zout en drie gram maagzout opgelost in een liter lauwwarm water.

Voor een effectieve neusdouche adviseren artsen 300 ml kraanwater op lichaamstemperatuur te combineren met 2,7 gram zout.

Het "zoute spoelwater" kunt u zelf bereiden door een theelepel keukenzout (even aftikken aan de rand) op te lossen in 250 ml lauw water (grote beker) dit benadert de samenstelling van het lichaamszoutwater goed. Een grotere hoeveelheid in één keer maken is ook mogelijk; in 1 liter kraanwater lost u 9 gram zout op. Het water hoeft niet gekookt te worden; Nederlands kraan water is in principe voldoende schoon. Tegen het koken van water is echter geen bezwaar, opwarmen in de magnetron mag ook. Het gebruiken van speciaal neusspoelzout in sachets heeft geen medisch voordeel.

De juiste mengverhouding voor zoutwateroplossing is:

  • 9 gram (jodiumvrij) zout op 1 liter lauwwarm kraanwater
  • 1 afgestreken theelepel zout op 200 ml (=1 mok) lauwwarm kraanwater

Hoe vaak moet u spoelen?

Uw arts zal aangeven hoe vaak per dag u dit moet doen. Meestal is dit 2-3 keer per dag. Bij veel snot of korsten in de neus is het goed om vaker te spoelen. U kunt niet te veel spoelen. Het spoelen is, ook bij jarenlange toepassing, volstrekt gevaarloos.

Onderstaand overzicht is een handige richtlijn:

  • Elke dag.
  • Minimaal twee tot drie weken na de operatie.

Hoe spoelt u uw neus?

Gebruik bij voorkeur een plastic spoelkannetje of neusdouche (verkrijgbaar bij de apotheek/drogist of via www.kno-winkel.nl/nl/neus/producten/neusdouches, www.rhinicur.com of www.nasomed.eu).

Spoel onder de douche of boven de wasbak/gootsteen. Spuit langzaam de spuit leeg of laat het neuskannetje leeglopen terwijl u de G-klank maakt of kort steeds de letter K zegt. Hierdoor sluit uw zachte gehemelte de neus af en komt het zoute water niet in de keel. Het water loopt via het andere neusgat weer naar buiten, aangezien de beide neusholten achterin met elkaar in verbinding staan. Laat aan het eind van de procedure de neus goed "leeglopen". Soms komt er enige tijd na het spoelen opnieuw water uit de neus lopen. Dit komt omdat het water zich verzamelt in de neusbijholtes en dan door bewegen van het hoofd alsnog eruit loopt.

Spoelen met zout water reinigt het slijmvlies en voert overtollig slijm, korsten en/of pus, af. Door regelmatig de neus schoon te maken, verkleint u de kans op een infectie.

Gebruik een grote hoeveelheid spoelwater, ongeveer 150 tot 300 ml zoutwateroplossing per keer. Dit is nodig om overtollig slijm, korsten en/of pus goed uit de neus te krijgen. Een té kleine hoeveelheid spoelwater is niet effectief.

Spoel met een lichte ‘positieve druk’. Het spoelwater moet met enige kracht door de neus gaan om korsten en/of overtollig slijm en pus los te maken. Bovendien bereikt u zo ook de hoger gelegen neusbijholten.

Door uw kin naar de borst te brengen komt het spoelwater hoog in de neus.

Er zijn veel manieren om de zoutwateroplossing in de neus te brengen. U kunt het zoute water simpelweg opsnuiven vanaf een grote lepel of uit uw hand. Ook kunt u spuitjes, flessen met hoge druk, spoelflessen en elektrische apparatuur gebruiken. Welke manier u ook kiest, let er vooral op dat u aan bovengenoemde voorwaarden voldoet. Als u de vloeistof in de mond voelt of proeft, gebruikt u de zoutoplossing goed. U herhaalt de spoelhandeling tot de neus schoon is en u weer vrij kunt ademhalen. Slik het spoelzout niet door, zo voorkomt u dat u eventueel misselijk wordt.

Belangrijke tips

  • Gebruik jodiumvrij zout, want jodium kan irritatie geven aan gevoelig of ontstoken neusslijmvlies.
  • Spoelen met een oplossing die té veel of té weinig zout bevat, kan pijnlijk aanvoelen.
  • Het water moet lauwwarm zijn, op lichaamstemperatuur (37 graden Celsius). U hoeft dit niet eerst te koken, omdat het Nederlandse kraanwater voldoende schoon is. Kookt u het water toch, laat het dan eerst voldoende afkoelen voordat u het gebruikt.
  • De zoutoplossing is 2 dagen houdbaar.
  • Als u medicijnen direct in de neus gebruikt (bijv. neusspray) is het goed vóór het gebruik van de medicijnen de neus te spoelen. Op die manier kunnen de medicijnen uw neusslijmvlies goed bereiken.
  • Let op! Gebruikt u ook een neusspray of -druppels? Spoel dan eerst uw neus. Als uw neus nog erg nat is na het spoelen, wacht dan 10 minuten en gebruik daarna de neusspray of neusdruppels.
  • Het is beter om uw neus op te halen of te spoelen dan te snuiten.
  • Gebruik geen neusspray.

Contact informatie

Polikliniek keel-, neus- en oorheelkunde: 010 704 01 20 (keuze 1)
Bereikbaar van maandag tot en met vrijdag van 8.00 - 16.00 uur.

Aan de Zimmermanweg 3 (naast de hoofdingang) vindt u de zorgwinkel van het Erasmus MC. Hier kunt u terecht voor het kosteloos lenen of huren van zorghulpmiddelen. Ook kunt u hier gezondheid- en verzorgingsartikelen of andere handige hulpmiddelen kopen.

U kunt op de polikliniek keel-, neus- en oorheelkunde ook de Nasofree neusdouche en het bijbehorende spoelzout meenemen. Wij vragen u hiervoor u een formulier voor een éénmalige automatisch incasso in te vullen. De doktersassistenten kunnen u hierbij helpen. Zij hebben ook informatie voor u over andere manieren van spoelen.

Vraag het de webapotheker. Het beste advies krijgt u bij uw eigen apotheek. Daar ontvangt u de zorg en begeleiding die is afgestemd op uw persoonlijke situatie. Mocht dit niet mogelijk zijn, dan kunt u een vraag stellen aan de webapotheker. Een team van apothekers beantwoordt uw vraag in principe binnen enkele werkdagen.

Wilt u meer weten, of heeft u een vraag over uw eigen situatie? Dan raden wij u aan naar uw eigen apotheek te gaan. Uw eigen apotheker is op de hoogte van uw persoonlijke omstandigheden en kan u uitgebreid begeleiden bij uw medicijngebruik. Bent u niet in de buurt van uw eigen apotheek, dan kunt u hier ook andere apotheken vinden.

labels:

Zie ook: