Tafelzout is een alledaags product, dat in bijna ieder huishouden wel te vinden is. Wat veel mensen misschien niet weten, is dat een groot deel van het tafelzout dat we consumeren, jodium bevat. Maar waarom zit er eigenlijk jodium in zout? En waarom is het belangrijk om juist voor zout met jodium te kiezen?

In deze blog gaan we dieper in op de vraag ‘waarom jodium in zout?’ en leggen we uit hoe dit mineraal bijdraagt aan onze gezondheid.

Waarom zit jodium in zout?

Het toevoegen van jodium in zout begon in de jaren ’20. Destijds werd het gezien als een publieke gezondheidsmaatregel om jodiumtekorten tegen te gaan. Jodiumtekorten waren op dat moment een ernstig probleem in veel delen van de wereld, wat leidde tot diverse gezondheidsproblemen en stoornissen in ontwikkeling en groei. De meest eenvoudige en effectieve manier om dit tekort aan te pakken was door jodium toe te voegen aan een basisvoedingsmiddel dat iedereen dagelijks consumeert. Zout is zo’n middel en daardoor werd het de standaard om tafelzout te verrijken met jodium.

Essentiële rol van jodium in uw dieet

Jodium is dus een essentieel mineraal dat nodig is voor de productie van schildklierhormonen. Deze hormonen spelen een cruciale rol bij de regulering van de stofwisseling, de groei en de ontwikkeling van het lichaam. Een tekort aan jodium kan leiden tot ernstige gezondheidsproblemen (denk aan hypothyreoïdie, waarbij de schildklier niet genoeg hormonen produceert) en bij kinderen kan het zelfs groeistoornissen en leerproblemen veroorzaken. Omdat het lichaam zelf geen jodium kan aanmaken, moet het dus via de voeding worden opgenomen.

Maar waarom is specifiek het product zout gekozen voor het toevoegen van jodium? Het antwoord ligt in de toegankelijkheid en het gebruiksgemak. Zoals eerder al vermeld is zout een veelgebruikt ingrediënt in vrijwel iedere keuken. Door hier jodium aan toe te voegen, krijgt gegarandeerd een grote hoeveelheid mensen regelmatig de noodzakelijke hoeveelheid jodium binnen. Jodiumtekorten worden zo op grote schaal voorkomen, zonder dat mensen hun dieet hier drastisch op hoeven aan te passen.

Eerder lieten we al weten dat het toevoegen van jodium aan uw dieet belangrijk is voor onder meer de regulering van de stofwisseling en voor groei en ontwikkeling. Het toevoegen van zout aan jodium draagt echter ook bij aan een goed functionerend zenuwstelsel en daarnaast ondersteunt het cognitieve functies.

Jodium: een spoorelement

Jodium of jood is een scheikundig element met symbool I en atoomnummer 53 en behoort tot de groep van de halogenen* ofwel zoutvormers zoals fluor, chloor en broom. Als enkelvoudige stof komt het element, net als de andere halogenen, in moleculen van twee jodiumatomen (I2) voor, ook wel di-jood of moleculair jood genoemd.

Jodium werd in 1811 door de Franse chemicus Bernard Courtois ontdekt, toen hij zeewier met zoutzuur bewerkte en ineens een wolk van paarse damp zag opstijgen. De naam is afgeleid van het Griekse ‘iodes’, dat violet of paars betekent, de kleur van jodium in zijn gasfase.(1) Jodium (als jodide, I-) is wijdverspreid, maar ongelijk verdeeld op aarde en verschilt per regio.

Het is een mineraal waarvan het lichaam maar erg weinig nodig heeft. Vrijwel alles wat uit de zee komt is een goede bron van jodium: zeegroenten (zeewier, kelp, zeekraal), vis, schaal- en schelpdieren. De schildklier bevat dertig procent aan jodium en de resterende hoeveelheid zit verspreid in de borst- en speekselklieren, de hersenen, het ruggenmergvocht, het maagslijmvlies, de baarmoederhals en het oog.

Jodium in voeding

In Nederland zit er van nature niet veel jodium in voeding. Daarom wordt het toegevoegd aan keukenzout (Jozo), brood, broodvervangers en sommige vleeswaren.

  • Jodium komt van nature voor in zeevis, eieren, zuivelproducten, zeewier en sommige vleeswaren.
  • In 100 gram gebakken kabeljauwfilet zit 243 microgram jodium en in een sneetje volkorenbrood ongeveer 24 microgram.

Jodium in voedingssupplementen

Ook zijn er supplementen met jodium. In supplementen komt dit mineraal vaak uit de algensoort kelp. Dit is een natuurlijke bron van jodium.

Wanneer is een aanvulling met Jodium nuttig?

Voor vegetariërs en mensen die weinig brood of andere producten met gejodeerd zout eten, kan een aanvulling met een jodium supplement nuttig zijn. Zelfgebakken brood of biologisch brood van de bakker bevatten vaak ook geen gejodeerd zout. Wees hier alert op.

Waar moet ik op letten bij gebruik van Jodium?

Producten met zeewier of kelp kunnen van nature veel jodium bevatten. Het is goed om je hiervan bewust te zijn.

Tekort jodium

Jodium wordt aan eten toegevoegd en je slaat een voorraadje jodium op in je schildklier. Bij een jodiumtekort gaat de schildklier trager werken en opzwellen. Dit wordt ook wel krop genoemd. Een traag werkende schildklier kan je herkennen aan een toename in je gewicht, het snel koud hebben en obstipatie. Wanneer kinderen te weinig jodium binnenkrijgen kan dit leiden tot een groeiachterstand en een verminderd leervermogen.

Veilige inname

Bedrijven worden door de overheid geadviseerd om aan jodiumrijke producten en voedingssupplementen met jodium niet meer dan 150 microgram jodium per dagdosering toe te voegen. De veilige inname van jodium uit voeding en supplementen is 600 microgram per dag voor volwassenen.

Een te hoge inname van jodium kan de werking van de schildklier verstoren.

Medicijnen

Wanneer je medicijnen gebruikt voor je schildklier is het verstandig om te overleggen met je arts wanneer je ook jodium supplementen gebruikt.

Hoeveel Jodium per dag?

Voor jodium is de Referentie Inname (RI) 150 microgram per dag. De RI geeft een grove indicatie van de hoeveelheid jodium die een volwassene gemiddeld nodig heeft. Het percentage van de RI wordt op een etiket van een levensmiddel vermeld.

In Nederland zijn er voor specifieke groepen, zoals vrouwen of kinderen, aanbevelingen. De Gezondheidsraad heeft voor kinderen onder de 18 jaar geen aanbevolen hoeveelheden opgesteld. Voor deze aanbevelingen is gekeken naar aanbevelingen uit Scandinavië (2012).

Signalen van een jodiumtekort

Iedereen kent jodium en de meeste mensen weten dat jodium belangrijk is voor de schildklier en de stofwisseling. Krop (struma) is een van de duidelijkste signalen dat er een jodiumtekort is. Maar er zijn veel meer signalen dat er mogelijk een tekort aan jodium in het lichaam is.

Volgens de Wereldgezondheid Organisatie is er bij ongeveer 1 op de 3 burgers een onvoldoende jodiumstatus. Veel instanties zeggen dat het komt omdat we minder brood (met gejodeerd zout) zijn gaan eten.

Jodium is nodig voor onze hersenontwikkeling en IQ. Daarom is het ook zo belangrijk dat zwangere vrouwen voldoende jodium krijgen voor de ontwikkeling en het IQ van hun baby. Jodium is essentieel voor onze fysieke en mentale groei.

Jodiuminname in Nederland

De hoeveelheid jodium die Nederlanders binnenkrijgen is maar net genoeg, blijkt uit onderzoek van het RIVM. Het is belangrijk dat deze hoeveelheid niet lager wordt, vooral bij vrouwen in de vruchtbare leeftijd. Jodium is belangrijk voor de ontwikkeling van de hersenen van het ongeboren kind en voor een goede werking van de schildklier.

Veranderende voedingsgewoonten zorgen voor een overstap naar biologisch of zelfgebakken brood (vaak zonder gebruik van gejodeerd zout) of helemaal geen brood. Door vervangen van gejodeerd keukenzout door zeezout wordt ook een belangrijke jodiumbron gemist.

Adequate inname (AI) jodium voor verschillende groepen

Jodium is belangrijk voor de productie van de schildklierhormonen. In de tabel hieronder zie je de adequate inname (AI) jodium voor verschillende groepen.

Groep Adequate Inname (AI) Jodium (mcg/dag)
Volwassenen 150
Zwangere vrouwen 220
Vrouwen die borstvoeding geven 290
Kinderen 1-3 jaar 70
Kinderen 4-8 jaar 90
Kinderen 9-13 jaar 120

Als je minder binnenkrijgt dan de AI heb je niet direct een tekort. Wil jij nagaan hoeveel jodium jij binnenkrijgt? Dat kan met ons online eetdagboek Mijn Eetmeter. Je kunt ook de Schijf van Vijf voor jou invullen voor een voedingsadvies op maat.

Hoogwaardige tafelzout met jodium kopen? Bestel online bij Eurosalt!

Bij Eurosalt begrijpen we als geen ander het belang van jodium in uw dagelijkse voeding. Daarom bieden wij hoogwaardig tafelzout aan, waaronder met jodium, om ervoor te zorgen dat u en uw gezin voldoende van dit essentiële mineraal binnenkrijgen. Onze producten zijn niet alleen ontworpen om uw gerechten op smaak te brengen, maar ook om uw gezondheid te ondersteunen.

Bestel vandaag nog uw tafelzout bij Eurosalt en profiteer van gratis bezorging door heel Nederland. Heeft u behoefte aan meer informatie over tafelzout met jodium? Neem gerust contact met ons op, zodat onze specialisten u alles over dit product kunnen vertellen.

labels:

Zie ook: